<\/p>\n\n\n\n
W ko\u0144cu zosta\u0142em autorem poczytnego przewodnika po Grecji. Poczytnego bo czytelnikom si\u0119 podoba. Jednym Grecj\u0119 przypomina, innych zach\u0119ca do odwiedzenia, jeszcze innym pozwala Grecj\u0119 pozna\u0107 du\u017co g\u0142\u0119biej ni\u017c to mo\u017cliwe w czasie kr\u00f3tkich wakacji. Najlepszy numer to fakt, \u017ce nie mia\u0142em zamiaru pisa\u0107, a napisa\u0142em bo mi ludzie kazali. Po prostu co wycieczka, to kto\u015b m\u00f3wi\u0142, \u017ceby to spisa\u0107, to co opowiadam, bo trudno zapami\u0119ta\u0107, a to ciekawe. Do tych co mnie n\u0119kali do\u0142\u0105czyli w ko\u0144cu krewni i napisa\u0142em dla \u015bwi\u0119tego spokoju. Po zmasowanym ataku otoczenia.<\/p>\n\n\n\n
Pr\u00f3b pisania podejmowa\u0142em chyba siedem. Za ka\u017cdym razem nie mog\u0105c sobie ogarn\u0105\u0107 zakresu tego o czym mam pisa\u0107. Z jednej strony chcia\u0142em pisa\u0107 tak, jak przewodniki popularne czyli o ka\u017cdej wiosce i ka\u017cdym wystaj\u0105cym z ziemi kawa\u0142ku starego kamienia. Z drugiej pisa\u0107 jasno tak, \u017ceby ka\u017cdy wiedzia\u0142 o co chodzi. To by\u0142a pu\u0142apka !<\/p>\n\n\n\n
Pu\u0142apka jak d\u00f3\u0142 w ziemi z zaostrzonymi kijami do jakiego praludzie zap\u0119dzali mamuty czy inne jadalne stwory wielkogabarytowe.<\/p>\n\n\n\n
Popularne przewodniki wprawdzie opisuj\u0105 mn\u00f3stwo miejsc, ale robi\u0105 to dramatycznie pobie\u017cnie i w zasadzie beztre\u015bciowo. Jest tekst ale nie ma w nim tre\u015bci ponad li\u017ani\u0119cie troch\u0119 historii (zazwyczaj z tragicznymi b\u0142\u0119dami merytorycznymi) i opisywanie tego co ka\u017cdy zobaczy sam. Czyli opis wn\u0119trza ko\u015bcio\u0142a na zasadzie:<\/p>\n\n\n\n
-w ko\u015bciele znajduj\u0105 si\u0119 pi\u0119kne malowid\u0142a, kt\u00f3re ciesz\u0105 oczy. Na wprost Pan Jezus, na lewo Duch \u015awi\u0119ty, a na prawo zwiastowanie.<\/p>\n\n\n\n
To ka\u017cdy przecie\u017c widzi na w\u0142asne oczy wi\u0119c po co o tym pisa\u0107?<\/p>\n\n\n\n
Pracuj\u0105c ponad dwadzie\u015bcia lat jako przewodnik, zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce to co najbardziej ludzi interesuje i cieszy to historia. Tak ! Ka\u017cde miejsce nabiera znaczenia w zwi\u0105zku ze swoj\u0105 histori\u0105. W Rumunii mamy wi\u0119c dziesi\u0105tki zamk\u00f3w, jednak najwi\u0119cej ludzi chce zobaczy\u0107 ten, w kt\u00f3rym mieszka\u0142 Drakula. Zatem spo\u015br\u00f3d tysi\u0119cy zabytk\u00f3w na \u015bwiecie, ka\u017cdy chce zobaczy\u0107 nie tylko te \u0142adne, ale przede wszystkim te, z kt\u00f3rymi zwi\u0105zane s\u0105 niezwyk\u0142e i ciekawe historie. Ludzie lubi\u0105 s\u0142ucha\u0107 ciekawych historii, lubi\u0105 zdobywa\u0107 wiedz\u0119 i ca\u0142a zabawa w tym, \u017ceby t\u0119 wiedz\u0119 poda\u0107 im i ciekawie i zrozumiale. Aby by\u0142o zrozumiale trzeba do ka\u017cdego tematu czy miejsca zrobi\u0107 wprowadzenie. Gdybym chcia\u0142 opisa\u0107 wszystkie wioski Grecji, to bym napisa\u0142 przewodnik o obj\u0119to\u015bci kilku tom\u00f3w. A przecie\u017c nie o to chodzi\u0142o. Oprowadzaj\u0105c szukam dla ka\u017cdego miejsca historii, czego\u015b niezwyk\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n
Doszed\u0142em do tego po kilku latach mordowania si\u0119 z pr\u00f3b\u0105 stworzenia nie przewodnika a encyklopedii o Grecji. W ko\u0144cu przysz\u0142o ol\u015bnienie. Napisz\u0119 o tych miejscach najwa\u017cniejszych, na tych , kt\u00f3re si\u0119 turystom podobaj\u0105 czyli o takich turystycznych bestselerach.<\/p>\n\n\n\n
Uff wi\u0119c tre\u015b\u0107 ju\u017c by\u0142a jasna. Opar\u0142em si\u0119 si\u0119 na tym co jest w programie wycieczek objazdowych, pielgrzymek czy wycieczek fakultatywnych dla turyst\u00f3w, kt\u00f3rzy do Grecji przyjad\u0105 si\u0119 opala\u0107, pi\u0107 wino i opycha\u0107 owocami morza.<\/p>\n\n\n\n
Kolejn\u0105 zmor\u0105 by\u0142a forma. Czyli jakim j\u0119zykiem pisa\u0107. Zn\u00f3w szamota\u0142em si\u0119 mi\u0119dzy tak samo poetyckim jak i beztre\u015bciowym j\u0119zykiem niekt\u00f3rych przewodnik\u00f3w (prze\u015bliczne kropelki porannej rosy mieni\u0105 si\u0119 niezwyk\u0142ymi kolorami przecudnych promieni s\u0142onecznych ate\u0144skiego poranka…), a sztywnym i niezrozumia\u0142ym j\u0119zykiem podr\u0119cznik\u00f3w do archeologii (na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d od grobowca BIV znajdziemy grobowiec CII, z okresu \u015brednio helladzkiego, w kt\u00f3rym odkryto resztki naczy\u0144 typu pierwszej fazy stylu geometrycznego). Tutaj nieocenion\u0105 pomoc\u0105 okaza\u0142a si\u0119 rada przyjaciela, zarazem mojego mistrza ze szko\u0142y aktorskiej Janka Kochanowskiego, znanego zapewne mi\u0142o\u015bnikom seriali filmowych, kt\u00f3ry wyg\u0142osi\u0142 wiekopomne zdanie:<\/p>\n\n\n\n
\u201ePISZ TAK JAK M\u00d3WISZ\u201d<\/p>\n\n\n\n
No to tak to napisa\u0142em. Spisa\u0142em opowie\u015b\u0107 o Grecji.<\/p>\n\n\n\n
Pisanie, jak to pisanie idzie jak po grudzie, trwa i ci\u0105gnie si\u0119 latami, po dw\u00f3ch i p\u00f3\u0142 roku by\u0142em na dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tej stronie czyli ani ko\u0144ca ani, nawet po\u0142owy nie wida\u0107. Nigdzie drogi nie kurhanu.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142em du\u017co dalej, ale to si\u0119 okaza\u0142o po pewnej imprezie dziennikarskiej. Tego s\u0142awetnego wieczoru, pijemy sobie w klubie +30, celebrujemy urodziny znajomej, w jakim\u015b k\u0105ciku gadamy sobie ze znajomym scenarzyst\u0105 i re\u017cyserem teatralnym i dziewcz\u0119ciem od korekty i sk\u0142adu. Woko\u0142o goni\u0105 mocno podchmielone rozw\u00f3dki ob\u0142apiane, niczym na obrazach Pietera Bruegiela przez s\u0142omianych wdowc\u00f3w, a ja tam si\u0119 \u017cal\u0119, \u017ce 90 strona i ile to jeszcze przede mn\u0105. Re\u017cyser zapyta\u0142 na jakim formacie pisz\u0119, chodzi\u0142o czy strona A4 czy A5. Dziewcz\u0119 od korekty zapyta\u0142o, jak\u0105 czcionk\u0105. Gdy odpowiedzia\u0142em, dziewcz\u0119 od korekty poradzi\u0142o bym zadzwoni\u0142 nazajutrz jak wytrze\u017awiej\u0119. Jako \u017ce dziewcz\u0119 by\u0142o pon\u0119tne, to by\u0142em got\u00f3w prosto z imprezy jecha\u0107 do niej czy do mnie, policzy\u0107 ilo\u015b\u0107 znak\u00f3w w tek\u015bcie, no ale nie chcia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Nast\u0119pnego dnia ko\u0142o po\u0142udnia, dzwoni\u0119 do dziewcz\u0119cia od korekty, podaj\u0119 ilo\u015b\u0107 znak\u00f3w w tek\u015bcie i czekam jak na wyrok. W zasadzie bardziej zniech\u0119cony i znu\u017cony tym pisaniem. W ko\u0144cu s\u0142ysz\u0119 werdykt:<\/p>\n\n\n\n
– Masz 230 stron.<\/p>\n\n\n\n
Oniemia\u0142em… Jako to 230? Przecie\u017c napisa\u0142em 90. Na co dziewcz\u0119 od korekty powiedzia\u0142o, \u017ce przewodniki s\u0105 drukowane w formacie A5, nie A4 i wi\u0119ksz\u0105 czcionk\u0105. To ju\u017c wiedzia\u0142em, \u017ce mam z g\u00f3ry. Wiedzia\u0142em, \u017ce ju\u017c powinienem ko\u0144czy\u0107. Kiedy\u015b uczy\u0142em si\u0119 pisa\u0107 i zna\u0142em m\u0105dro\u015b\u0107 prastar\u0105, kt\u00f3ra m\u00f3wi, \u017ce pisanie polega g\u0142\u00f3wnie na przy\u0142o\u017ceniu ty\u0142ka do krzes\u0142a i pisaniu. No to si\u0119 zabra\u0142em.<\/p>\n\n\n\n
Mia\u0142em jeszcze jeden przeb\u0142ysk taki co mnie zmusi\u0142 do doko\u0144czenia, gdy tak zamarudzi\u0142em pod koniec pisania. Ot\u00f3\u017c pewnego dnia co\u015b kroi\u0142em w kuchni szukaj\u0105c sobie zaj\u0119\u0107, bo nie chcia\u0142o mi si\u0119 pisa\u0107. I nagle napad\u0142a mnie my\u015bl.. Co b\u0119dzie jak o\u015blepn\u0119? Nigdy tego nie sko\u0144cz\u0119, nie pozostawi\u0119 nic po sobie… \u017bycie jest ulotne, mo\u017ce si\u0119 sko\u0144czy\u0107 w ka\u017cdej chwili… I chodzi\u0142bym wpieprzony na siebie w piekle czy niebie, albo innym czy\u015b\u0107cu… No to sko\u0144czy\u0142em. Jest uda\u0142o si\u0119, wszystko spisane. Zaraz dadz\u0105 mi Nobla i przelej\u0105 20 milion\u00f3w dolar\u00f3w na konto. Jak\u017cesz si\u0119 myli\u0142em. To czas mia\u0142 pokaza\u0107.<\/p>\n\n\n\n
W ko\u0144cu mia\u0142em tekst. Ca\u0142y, gotowy sko\u0144czony. Przed korektami ale gotowy ca\u0142y… No to uskrzydlony t\u0105 my\u015bl\u0105 bior\u0119 si\u0119 za studiowanie blog\u00f3w i artyku\u0142\u00f3w, jak nawi\u0105za\u0107 kontakt z wydawnictwem. I lec\u0119 ku tym wydawnictwom niczym \u0107ma do p\u0142omienia, a wszelacy znajomi \u0142api\u0105 mnie za r\u0119ce i nogi, \u017cebym, tam nie lecia\u0142, \u017ce chyba zg\u0142upia\u0142em. Co tam, ja wiem lepiej, co mi b\u0119d\u0105 gada\u0107. Zaraz wy\u015bl\u0119 tekst do wydawnictw, a tam ludzie b\u0119d\u0105 to w nocy czyta\u0107, dzieci nie odwioz\u0105 do szk\u00f3\u0142 , do pracy si\u0119 sp\u00f3\u017ani\u0105, tak si\u0119 zaczytaj\u0105 w mojej ksi\u0105\u017cce. Wys\u0142a\u0142em tekst po wydawnictwach, troch\u0119 och\u0142on\u0105\u0142em i zacz\u0105\u0142em s\u0142ucha\u0107 co mi tam znajomi podpowiadaj\u0105. Zacz\u0105\u0142em te\u017c my\u015ble\u0107. Ot\u00f3\u017c okazuje si\u0119, \u017ce wydawnictwa maj\u0105 mnie w dupie. Nawet nie w dupie, daleko poza dup\u0105. Bo nikt nie przeczyta\u0142 tego co wys\u0142a\u0142em !<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy kube\u0142 zimnej wody.<\/p>\n\n\n\n
Maj\u0105 etaty, maj\u0105 swoje sprawy, ka\u017cdy za czym\u015b goni, s\u0105 wydawnicze pewniaki wi\u0119c po co ryzykowa\u0107 czy pcha\u0107 si\u0119 w co\u015b nowego. Jest te\u017c inna strona tego z\u0142otego medalu. Strona opa\u0107kana b\u0142otem \u017ceby nie rzec dosadniej. Ot\u00f3\u017c w Polsce najzwyczajniej si\u0119 rucha. Czyha si\u0119 na frajera. Nie zapomn\u0119 nigdy sytuacji sprzed lat kiedy to organizuj\u0105c festiwal muzyczny dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce jeden z zespo\u0142\u00f3w jaki chcia\u0142em zaprosi\u0107 rozpad\u0142 si\u0119, straci\u0142 prawa do swojej nazwy i do wykonywania w\u0142asnych utwor\u00f3w bo wytw\u00f3rnia p\u0142ytowa zabra\u0142a im prawa do tego. Naobiecywali muzykom, \u017ce ich wypromuj\u0105 za granic\u0105, a tak na dobr\u0105 spraw\u0119 chcieli zgarn\u0105\u0107 kas\u0119 z tego, do czego zesp\u00f3\u0142 doszed\u0142 sam. Mign\u0119\u0142o mi te\u017c, has\u0142o o tym, i\u017c jedna ze znanych polskich pisarek nie dosta\u0142a kawa\u0142ka z\u0142amanego grosza za swoj\u0105 pierwsz\u0105, bestselerow\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Przypominaj\u0105 mi si\u0119 tu s\u0142owa znajomego g\u00f3rala co handlowa\u0142 ko\u0142o mnie oscypkami:<\/p>\n\n\n\n
Patrz pan jaka banda, piniondze wzieli a robota nie zrobiona!<\/p>\n\n\n\n
Poczyta\u0142em te\u017c troch\u0119 blog\u00f3w i r\u0119ce mi opad\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
Co chwila kto\u015b psioczy\u0142 na wydawnictwa, \u017ce go goni\u0105 po Polsce ze spotkaniami autorskimi, a on z tego guzik ma, tylko wydawnictwo se \u015bmietank\u0119 spija. Kolejny numer, to relacja znajomej pisarki, kt\u00f3rej kole\u017canka zosta\u0142a wycyckana przez wydawnictwa totalnie bez myd\u0142a. Ot\u00f3\u017c autorka mia\u0142a w umowie, \u017ce zarabia powy\u017cej 1000 egzemplarzy sprzedanych miesi\u0119cznie, a do 1000 wszelakie kosztowno\u015bci zgarnia wydawnictwo. No to w ko\u0144cu wyda\u0142o si\u0119, \u017ce jak dochodzi\u0142a sprzeda\u017c do tysi\u0105ca to wstrzymywali dostawy ksi\u0105\u017cki do ksi\u0119garni ! Nasiedzia\u0142a si\u0119 babina, namordowa\u0142a, z nadziej\u0105 si\u0119 odda\u0142a wydawnictwu, wierz\u0105c we wsp\u00f3\u0142prace i jaki\u015b pieni\u0105\u017cek, a tu figa z makiem ! Lubi pisa\u0107 to niech se pisze, na co jej zarabia\u0107. No to pomy\u015bla\u0142em pi\u0119knie ! Namordowa\u0142em si\u0119 a tu guzik.<\/p>\n\n\n\n
Tylko \u017ce to wizja \u015bwiata , tych pokrzywdzonych, nieszcz\u0119\u015bliwych. Poczytni autorzy nie siedz\u0105 na blogach i nie p\u0142acz\u0105 jak im \u017ale. Czy ja b\u0119d\u0119 poczytny, n\u0119ka\u0142o mnie pytanie, czy komu\u015b si\u0119 to spodoba? No znajomi byli zachwyceni, ale znajomi to znajomi. Dla wsparcia czasem pisz\u0105 dobrze. Ot p\u00f3jdzie kto\u015b na g\u0142\u0119boki basen, ma\u0142o si\u0119 nie utopi, bo ledwie p\u0142ywa, ale znajomy ratownik powie: ale super, nied\u0142ugo szykuj si\u0119 na zawody. Inna sprawa zaczyna\u0107 pisa\u0107, inna wydawa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119. To ju\u017c nie przedszkole. Jak si\u0119 komponuje, pisze, kr\u0119ci film, czy maluje obraz nigdy nie wiadomo kiedy to si\u0119 spodoba, ani czy w og\u00f3le si\u0119 spodoba. Tworzenie to francowate zaj\u0119cie, je\u015bli kto\u015b tworzy dla ludzi. Bo jak kto\u015b pisze do szuflady, to pisze dla siebie. S\u0105 tw\u00f3rcy co lubi\u0105 mie\u0107 interakcj\u0119 z odbiorc\u0105, s\u0105 tacy co sobie pisz\u0105 dla siebie i dla szuflady. Ja pisa\u0142em \u017ceby to komu\u015b co\u015b da\u0142o, \u017ceby kogo\u015b to ucieszy\u0142o, a przede wszystkim by si\u0119 dzieli\u0107. Tak jak ucz\u0119 moich student\u00f3w, \u017ceby wychodzili na scen\u0119 by si\u0119 dzieli\u0107 czym\u015b by da\u0107 co\u015b, a nie \u017ceby si\u0119 pokaza\u0107 jak \u0142adnie \u015bpiewaj\u0105, tak te\u017c pisa\u0142em by ten kto przeczyta, pozna\u0142 Grecj\u0119 du\u017co lepiej, ni\u017c mo\u017ce, czytaj\u0105c popularne przewodniki i ciekawiej ni\u017c siedz\u0105c na nudnych szkolnych lekcjach. Bo Grecja to moja najwi\u0119ksza pasja i najwi\u0119ksza mi\u0142o\u015b\u0107 mojego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
No ale wracaj\u0105c do wydawnictw. Sprawa wsp\u00f3\u0142pracy z takowymi wyja\u015bni\u0142a si\u0119 sama, albo nikt nie odpowiedzia\u0142, albo dali warunki po prostu absurdalne. Na przyk\u0142ad ja mam wy\u0142o\u017cy\u0107 kas\u0119 na korekt\u0119 sk\u0142ad, \u0142amanie, projekt ok\u0142adki tak z 50% dro\u017cej ni\u017c gdzie indziej. Ja mam wy\u0142o\u017cy\u0107 kas\u0119 na druk, te\u017c dro\u017cej ni\u017c gdzie indziej. A wydawnictwo mnie dostojnie wyda. Czyli zapewni jak\u0105\u015b bli\u017cej nie okre\u015blon\u0105 dystrybucj\u0119, gdzie\u015b jak\u0105\u015b niby domen\u0119 dadz\u0105. Poczyta\u0142em na forach i blogach o tym i dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca z wydawnictwem, to taki biznes jak sklep z grzebieniami w przytu\u0142ku dla \u0142ysych. Jacy\u015b notable z drukarnio wydawnictw jeszcze powiedzieli, \u017ce mar\u017ca ksi\u0119garni, czy dystrybutora to 50%. Ile\u017c tych po\u015brednik\u00f3w do kurwy n\u0119dzy ma by\u0107? Wydawca pierwszy. Potem za\u015b hurtownik. Nast\u0119pny ju\u017c ch\u0119tny sklep. Poczu\u0142em si\u0119 jak dojna krowa, kt\u00f3r\u0105 nie do\u015b\u0107 \u017ce chc\u0105 wydoi\u0107, to jeszcze obedr\u0105 ze sk\u00f3ry, po\u0107wiartuj\u0105, mi\u0119so dadz\u0105 do masarni, z rog\u00f3w zrobi\u0105 wieszaki na kapelusze, a z ogona pejcz dla fetyszyst\u00f3w i sprzedadz\u0105 w sex shopie. Co to za kabaret? trzech po\u015brednik\u00f3w a ka\u017cdy chce po 40% mar\u017cy… A gdzie koszty druku? Gdzie zap\u0142ata za moj\u0105 wieloletni\u0105 prac\u0119? Wysz\u0142o mi, \u017ce musia\u0142bym dop\u0142aca\u0107 to tego cyrku. I racja. Jak mam wyda\u0107 18 tysi\u0119cy na przygotowanie i druk 1000 egzemplarzy, to \u017ceby wyj\u015b\u0107 na zero, musia\u0142bym dosta\u0107 18 z\u0142 od sprzedanego egzemplarza. A to nierealne, wydawnictwa proponowa\u0142y ok 2,3 z\u0142 od egzemplarza. Jeszcze tam kto\u015b m\u00f3wi\u0142, \u017ce na pierwszej ksi\u0105\u017cce si\u0119 nie zarabia, tylko mark\u0119 wyrabia. No dobrze, a dlaczego wydawnictwo ma zarabia\u0107, czy hurtownia? Jak nie zarabiamy to razem. Zrobimy ksi\u0105\u017ck\u0119, za 8 z\u0142otych i b\u0119dzie hula\u0107. Wszyscy si\u0119 zrobimy s\u0142awni. I ja i wydawnictwo i drukarnia , hurtownia te\u017c si\u0119 zapisze w anna\u0142ach. To sobie pomy\u015bla\u0142em jak ten lump z kabaretu: Cmoknijcie mnie w tr\u0105b\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Wydaj\u0119 sam.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Od napisania tekstu do wydania droga wydaje si\u0119 prosta. Bo korekta, sk\u0142ad \u0142amanie, grafiki, ok\u0142adka, zdj\u0119cie, wyb\u00f3r drukarni i ju\u017c gotowe. Tylko tyle i a\u017c tyle. Dobra znajoma zaproponowa\u0142a mi pakiet. Czyli wszystko zrobi firma i da mi gotow\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Ani nie widzia\u0142em jak ta ok\u0142adka b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a ani jakie grafiki b\u0119d\u0105 w \u015brodku, ani nic nie wiedzia\u0142em… Za to wszyscy wo\u0142aj\u0105 o pieni\u0105dze! Nikt palcem nie ruszy\u0142, ale pieni\u0105dze chc\u0105 wszyscy. Ok\u0142adka na p\u00f3\u0142ce ma przyci\u0105ga\u0107, zainteresowa\u0107. A wi\u0119kszo\u015b\u0107 jest jaka\u015b szarobura jak \u017cycie ubogiego wdowca na podkarpackiej wsi. Wiele ok\u0142adek jest te\u017c ko\u015blawych, jakich\u015b kubistycznych, czy te\u017c to kola\u017c zdj\u0119\u0107 mniej lub bardziej przypadkowo dobranych i ju\u017c 2 tysi\u0105ce bo artysta tworzy. Akurat mam owoce mojej pasji z dzieci\u0144stwa. Ot\u00f3\u017c na wszelakich nudnych lekcjach, czyli wszystkich , poza wychowaniem fizycznym, histori\u0105 i plastyk\u0105, lubi\u0142em rysowa\u0107. Zreszt\u0105 plastyk z liceum mi sugerowa\u0142 zdawanie do Akademii Sztuk Pi\u0119knych. Jednak tato zabra\u0142 mnie pod Bram\u0119 Floria\u0144sk\u0105 w Krakowie, gdzie malarze wywieszaj\u0105 swoje prace i powiedzia\u0142, \u017ce po ASP to w\u0142a\u015bnie takim dziadem zostan\u0119. No to nie zdawa\u0142em na ASP. Par\u0119 lat wa\u0142\u0119sa\u0142em si\u0119 przy Krakowskim Klubie Fotograficznym. Zatem oko do obiektywu si\u0119 podszkoli\u0142o. Mia\u0142em tez do\u015bwiadczenie w projektowaniu grafiki komputerowej, wi\u0119c jak to si\u0119 do kupy zebra\u0142o to ju\u017c mo\u017cna by\u0142o z tego jakie\u015b ciasto ulepi\u0107. Postanowi\u0142em opracowa\u0107 graficznie sam ksi\u0105\u017ck\u0119. Sk\u0142ad i \u0142amanie powierzy\u0107 fachowcom, podobnie z korekt\u0105. Sam nie mia\u0142em szans bo mam dysleksj\u0119 i inne takie podejrzane sk\u0142onno\u015bci. Widz\u0119 wyrazy po kszta\u0142cie, albo po literach jakie w nich s\u0105, przy czym niekoniecznie wa\u017cna jest dla mnie kolejno\u015b\u0107 tych liter. Pisz\u0105c tu mam program do sprawdzania czyli mi podkre\u015bla na czerwono b\u0142\u0119dy , wiec wracam sobie i szukam gdzie literki nie po kolei albo gdzie zjedzone. Tu nie ma znaczenia czy pisze na klawiaturze, czy pisz\u0119 r\u0119cznie. Kto\u015b m\u00f3wi\u0142, ze to niechlujstwo. Nie w moim przypadku. Mam problem z przepisaniem numeru telefonu. Musze sprawdza\u0107 3 razy. Bo cyfry i liczby to dopiero jaja. Kto\u015b radzi\u0142 by pisa\u0107 wolniej. Ale pisz\u0105c wolniej gubi\u0119 rytm my\u015bli, musz\u0119 wiec pisa\u0107 szybko, bo szybko my\u015bl\u0119. M\u00f3wi\u0119 jak my\u015bl\u0119, a pisze jak m\u00f3wi\u0119. Wiec nie mog\u0119 si\u0119 tam \u015blimaczy\u0107 nad ka\u017cdym wyrazem czy trafi\u0142em w klawisze czy nie. A interpunkcja to dla mnie, kolejna zagadkowa sprawa , tak zagadkowa jak podstawy pisma obrazkowego Maj\u00f3w czy Ink\u00f3w. Zatem powierzy\u0142em spraw\u0119 korekty mojej ulubionej pianistce czyli Agacie. Pianistka si\u0119 mo\u017ce kojarzy\u0107 z jak\u0105\u015b mimozowat\u0105 dziewusi\u0105, co sobie but\u00f3w sama nie zasznuruje bo \u017cyje w \u015bwiecie muzyki i wielkiej sztuki. Ale Agata to pianistka niezwyk\u0142a. Kiedy\u015b sad\u0142em u niej do pianina i zacz\u0105\u0142em gra\u0107 jeden z utwor\u00f3w Scotta Joplina, konkretnie „The Entertainer”. Przerwa\u0142em, poszed\u0142em do kuchni, a Agata go doko\u0144czy\u0142a… Pytam kiedy si\u0119 tego uczy\u0142a. Ona odpowiada\u0142a \u017ce si\u0119 nie uczy\u0142a, tylko kilka lat temu lecia\u0142o to w Telewizji… Os\u0142upia\u0142em. Jaki\u015b Rainman zapami\u0119tywa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 telefoniczn\u0105, Ludo\u017cerca z „Milczenia owiec” rysowa\u0142 z pami\u0119ci renesansowe katedry, a Agata gra z pami\u0119ci wszystko co kiedykolwiek us\u0142ysza\u0142a. Czyli pi\u0119kny umys\u0142. Agata jest zorganizowana jak pancerna dywizja wermachtu genera\u0142a Rommla i wiedzia\u0142em, \u017ce tam korekta b\u0119dzie zrobiona dobrze. Zatem to mia\u0142em z g\u0142owy. Po jakich\u015b 20 dniach, tekst by\u0142 skorygowany. Perfekcyjnie… Ze s\u0142ownikami z zasadami wszelakimi. Powinni m\u00f3j tekst umie\u015bci\u0107 w Lourdes, czy gdzie tam trzymaj\u0105 wz\u00f3r metra i kilograma. Nie w Lourdes, w Sevres. W Lourdes jest sanktuarium, a w Sevres trzymaj\u0105 wz\u00f3r metra i kilograma. Ten tekst by\u0142by wzorem korekty gramatycznej i ortograficznej i innej wszelakiej. Teraz sk\u0142ad i \u0142amanie. Czyli cholera wie co ale takie co\u015b, \u017ceby tekst z formatu A4 na jakim pisz\u0119, wpasowa\u0107 na stronic\u0119 ksi\u0105\u017cki. Niby s\u0105 programy, ale jak kto\u015b tego nie zrobi sensownie to o dup\u0119 to rozbi\u0107. Co\u015b si\u0119 wysypie co\u015b popieprzy, Czytaj se swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 20 razy i sprawdzaj. Jacy\u015b dobrodzieje z for\u00f3w polecali swoje us\u0142ugi, ale mi tak to wygl\u0105da\u0142o troch\u0119 jak agencja towarzyska gdzie jest ciemno i wpuszczaj\u0105 tylko po pijaku, \u017ceby si\u0119 wszystkim podoba\u0142o. Gdzie ja b\u0119d\u0119 kogo\u015b szuka\u0142 potem jak spapraj\u0105? Polska to kraj po\u0142udniowy w wielu aspektach, a w takich krajach si\u0119 za\u0142atwia sprawy przez znajomych albo znajomych szwagra czy kuzyna. Dla mnie to by\u0142o o tyle wa\u017cne, \u017ce to moja pierwsza ksi\u0105\u017cka i si\u0119 nie zna\u0142em na niczym. Ani jakie marginesy, ani jaki papier, ani jakie nic. By\u0142em jak taki farmer co za\u0142o\u017cy\u0142 farm\u0119 strusi\u00f3w. Kupi\u0142 ptaki, a teraz my\u015bli co one jedz\u0105 i co pij\u0105 i czy trzyma\u0107 je na \u0142\u0105ce czy oborze. Fora internetowe, co\u015b tam pomog\u0142y. Wi\u0119cej namiesza\u0142y ni\u017c pomog\u0142y.;Za to utwierdzi\u0142y, \u017ce necie, to nie ma co szuka\u0107, ani baby, ani rady. Da\u0142em wi\u0119c posta na Facebooka, ze szukam kogo\u015b od sk\u0142adu i zg\u0142osi\u0142 si\u0119 Pawe\u0142. Kolega z liceum i z osiedla. \u0141aska pa\u0144ska alleluja. Bo mogli\u015bmy na bie\u017c\u0105co si\u0119 konsultowa\u0107 ogl\u0105da\u0107 wszystko, a nie wysy\u0142a\u0107 sobie pliki. Przecie\u017c na ekranie guzik wida\u0107, czy to b\u0119dzie czytelne czy nie. I tu Pawe\u0142 zrobi\u0142 tytaniczn\u0105 prac\u0119 tak\u0105 jak Agata, kt\u00f3ra to praca okie\u0142zna\u0142a chaos mojego pisania. Pawe\u0142 jest doktorem chemii i jest to typ tradycyjnego naukowca nauk \u015bcis\u0142ych. Upiornie skrupulatny, dok\u0142adny i dbaj\u0105cy o form\u0119 i zasady. My\u015bla\u0142em, \u017ce oszalej\u0119. Kolejna korekta po sk\u0142adzie, ci\u0105g\u0142e przegl\u0105danie ksi\u0105\u017cki czy wszystko dobrze. Horror. No ale mi taki w\u0142a\u015bnie Pawe\u0142 by\u0142 potrzebny bo okie\u0142zna\u0107 moj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107. R\u00f3wnolegle rozwija\u0142 si\u0119 temat ok\u0142adki i grafik. Ze zdj\u0119\u0107 zrezygnowa\u0142em, bo bardzo podnosi\u0142y koszt druku. Poza tym jest internet i zdj\u0119cia sobie mo\u017cna wygooglowa\u0107. To nie XVI wiek \u017ce drzeworyty pomagaj\u0105 ch\u0142opom z Jutlandii zobaczy\u0107 jak si\u0119 ubieraj\u0105 arabscy kupcy. Zatem zosta\u0142a ok\u0142adka i grafiki. Tutaj mia\u0142em asa w r\u0119kawie czyli Paulin\u0119. Paulina to moja najm\u0142odsza przybrana c\u00f3rka (chowa\u0142em tych stworze\u0144 z 6, osta\u0142a si\u0119 tr\u00f3jka), kt\u00f3ra maluje lepi garnki z gliny na zaj\u0119ciach, jest przewodnikiem po Grecji i studiuje architektur\u0119. Tylko musia\u0142em si\u0119 skonkretyzowa\u0107 a nie m\u00f3wi\u0107, \u017ceby zrobi\u0142a fajn\u0105 ok\u0142adk\u0119. Nie ma nic gorszego dla zamawiaj\u0105cego i zleceniodawcy jak to gdy zamawiaj\u0105cy nie wie czego chce. Grafik ma wtedy wymy\u015bli\u0107 co\u015b fajnego, co\u015b co powali, a trafi w gust albo nie. Wiedzia\u0142em, \u017ce nie chc\u0119 \u017cadnych Akropol\u00f3w czy Santorini na ok\u0142adce bo to oklepane jak stara koby\u0142a. Przegl\u0105da\u0142em zdj\u0119cia i bardzo mi si\u0119 spodoba\u0142y bugenwille, takie kwiatki co rosn\u0105 w Grecji i W\u0142oszech na balkonach. Wys\u0142a\u0142em wi\u0119c zdj\u0119cie do Paulinki, at a do\u015b\u0107 zwinnie, bo napisa\u0142em nawet jak\u0105 technik\u0105 to zrobi\u0107, mi to narysowa\u0142a. Co\u015b tam posz\u0142o do poprawki i gotowe. Potem by\u0142a sprawa grafik do \u015brodka. To ju\u017c sz\u0142o jakby pomaga\u0142 \u015blepy kulawemu. W plastyce jestem przede wszystkim grafikiem, kolory odr\u00f3\u017cniam podstawowe. Ale grafik ma oko do perspektywy, tym bardziej grafiki – fotografik.<\/p>\n\n\n\n
Wysy\u0142a\u0142em Paulinie zdj\u0119cia, ta szkicowa\u0142a, ja poprawia\u0142em co\u015b i ta ko\u0144czy\u0142a. A potem zn\u00f3w poprawia\u0142em, a ta odsy\u0142a\u0142a, to zn\u00f3w poprawia\u0142em…. W Grecji powiedzia\u0142a mi, \u017ce by\u0142a na kraw\u0119dzi rzucenia tej roboty. Mia\u0142a do\u015b\u0107 nieustannego poprawiania. Musia\u0142em troch\u0119 pokaza\u0107 jej co\u015b o perspektywach i koniec ko\u0144c\u00f3w wysz\u0142o. Ze zdj\u0119ciem na ty\u0142 ok\u0142adki by\u0142o prosto, bo takie superowe mi zrobi\u0142 przybrany syn Kamil. Opinie o ksi\u0105\u017cce wysmarowa\u0142a znajoma Pani Redaktor Kasia i znajomy przewodnik Roman. Potem mia\u0142em toczy\u0107 boje z drukarniami…<\/p>\n\n\n\n
Ksi\u0105\u017cka posk\u0142adana, po\u0142amana, skorygowana, czas wi\u0119c zabra\u0107 si\u0119 za druk. Teraz kto ma drukowa\u0107 i za ile i jak w og\u00f3le? Konsultowa\u0142em si\u0119 z ro\u017cnymi osobami buszowa\u0142em po forach internetowych i blogach doradczych niczym g\u0142odna mysz po zamkowej spi\u017carni i co\u015b tam si\u0119 dowiedzia\u0142em. Tak guzik si\u0119 w sumie, bo co pisz\u0105cy to m\u0119drkuje i ka\u017cdy chce wyj\u015b\u0107 na eksperta w oparciu o to, co sam od kogo\u015b wyczyta\u0142. Czyli ceny drukarni, jakie ka\u017cdy mo\u017ce w necie znale\u017a\u0107 w 5 minut. Napisa\u0142em maile do kilkudziesi\u0119ciu drukarni. Drukarnie odpowiedzia\u0142y mi w j\u0119zyku lud\u00f3w Bantu zamieszkuj\u0105cych Czarny Kontynent, czyli kompletnie niezrozumiale. Rzucali jakimi\u015b jasno\u015bciami, gramaturami i foliami UV, czyli poj\u0119ciami dla mnie znanymi, ale kompletnie nie maj\u0105cymi prze\u0142o\u017cenia na jakie\u015b realia. Wiem, \u017ce papier ma gramatur\u0119, ale nie wiem jaka jest jaka. Mam ksi\u0105\u017ck\u0119 w r\u0119ce i nie wiem jaka to gramatura. Oczywi\u015bcie zero wparcia doradczego czy pomocy. Siedz\u0105 ludzie przy mailu i odpisuj\u0105 jakbym by\u0142 drukarzem i si\u0119 zna\u0142. A sk\u0105d mam zna\u0107? Jestem pisarzem a nie drukarzem. Mog\u0119 wzi\u0105\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 jak\u0105\u015b i pokaza\u0107 im, prosz\u0119 taki chce papier, tak\u0105 ok\u0142adk\u0119. W ko\u0144cu si\u0119 tam po dalekich kontaktach znalaz\u0142 jaki\u015b dobrodziej. Ju\u017c tak tygodniami pisali\u015bmy, ale lecia\u0142 mi jakim\u015b fa\u0142szem. Kompletnie nie mogli\u015bmy si\u0119 porozumie\u0107. Zarzuca\u0142 mnie jakimi\u015b nieznanymi poj\u0119ciami i bardziej og\u0142upia\u0142 ni\u017c pom\u00f3g\u0142 co\u015b zrozumie\u0107. Co\u015b mi tam nie gra\u0142o. I na koniec wysz\u0142o, \u017ce mam zap\u0142aci\u0107 za druk ca\u0142a kas\u0119 to zacznie drukowa\u0107. No to ju\u017c go\u015bcia pokopa\u0142o zdrowo. Mog\u0119 da\u0107 zaliczk\u0119 na materia\u0142y, ale bez jaj, \u017ce ca\u0142a kwota z g\u00f3ry przed rozpocz\u0119ciem roboty. By\u0142em w Grecji, go\u015b\u0107 w Polsce, jak spapra robot\u0119, to gdzie ja b\u0119d\u0119 go goni\u0142, czy si\u0119 z nim s\u0105dowa\u0142? Poza tym co to za jakie\u015b czecze\u0144skie biznesy, \u017ce p\u0142acisz przed, a nie wiesz jak to b\u0119dzie zrobione. Oni tam p\u0142aca mechanikowi przez rozpocz\u0119ciem naprawy auta, czy majstrom za remont chaty przed robot\u0105? Brzmia\u0142o mi to jak „Opowie\u015bci drzewa sanda\u0142owego” albo inne ba\u015bnie braci Grimm. Jeszcze bez umowy. Paranoja. Ostatecznie zacz\u0105\u0142em pyta\u0107 wszystkich kogo znam, nawet si\u0119 nawin\u0119\u0142a jaka\u015b drukarnia powsta\u0144czo rewolucyjna, co w stanie wojennym drukowa\u0142a u ksi\u0119dza, pod lasem na plebani, gdzie\u015b za szaf\u0105 by\u0142o wej\u015bcie do tajnego pokoju. Ale tam nie by\u0142em pewien jako\u015bci. Pewnie jakie\u015b maszyny mieli zrzucane w nocy gdzie\u015b na bagna z samolotu. Ojciec w ko\u0144cu pom\u00f3g\u0142, zna\u0142 drukarza i drukarz ten… Poprowadzi\u0142 mnie przez przedsi\u0119wzi\u0119cie drukowania ksi\u0105\u017cki jak Moj\u017cesz \u017byd\u00f3w przez morze czerwone. Mieli\u015bmy dwie rozmowy. Pierwsza trwa\u0142a pi\u0119\u0107 minut. Po godzinie dosta\u0142em trzy warianty cenowe. Po dw\u00f3ch dniach detale czyli jaki lakier na ok\u0142adce i szycie. I posz\u0142o. Po dw\u00f3ch tygodniach ksi\u0105\u017cka by\u0142a gotowa. I uwaga. Nie wierzcie w jakie\u015b cudowne terminy korekty, sk\u0142adu, czy druku. To zawsze trwa co najmniej dwa razy d\u0142u\u017cej ni\u017c m\u00f3wi\u0105. Tak jak z grafikami komputerowymi czy webmasterami, ma by\u0107 za tydzie\u0144 jest po miesi\u0105cu. W ko\u0144cu pewnego sierpniowego po\u0142udnia wyjecha\u0142em z mojej greckiej wioski ku cywilizacji, gdzie czeka\u0142y na mnie paczki z moj\u0105 ukochan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105. mia\u0142 by\u0107 ok\u0142adka twarda , a by\u0142a mi\u0119kka, nie zmienili nic co mieli zmieni\u0107 w stopce redakcyjnej, ale og\u00f3lnie by\u0142o ok. Teraz wiem na co zwraca\u0107 uwag\u0119… Pocz\u0105tek sierpnia 2018 m\u00f3j przewodnik jest w Grecji. I co dalej… Przygoda si\u0119 mia\u0142a dopiero zacz\u0105\u0107. Ja za\u015b pras\u0142owia\u0144skim obyczajem poszed\u0142em to hucznie obla\u0107. Ksi\u0105\u017cka si\u0119 zmaterializowa\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Wiec mam ksi\u0105\u017ck\u0119 i co dalej. Nie zastanawiam si\u0119 co dalej, bo zanim dosta\u0142em paczki z ksi\u0105\u017ck\u0105 ju\u017c mia\u0142em ca\u0142e plany opracowane. Gdzie j\u0105 dystrybuowa\u0107 po ile i jak sprzedawa\u0107. Plany planami, a \u017cycie \u017cycie \u017cyciem, zatem pojawi\u0142y si\u0119 nowe opcje, niespodziewane w trakcie, a par\u0119 plan\u00f3w spali\u0142o na panewce. Czyli nie wszystko wysz\u0142o jak chcia\u0142em , ale przy za to pojawi\u0142y si\u0119 niespodziankowe opcje, takie plusy dodatnie.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszym kana\u0142em dystrybucji jaki planowa\u0142em by\u0142y biura lokalne biura podr\u00f3\u017cy, rezydenci i przewodnicy. I by\u0142o tak. Jedni na kt\u00f3rych liczy\u0142em nawalili na ca\u0142ej linii bo z\u0142o\u015bliwie nie informowali turyst\u00f3w o mim przewodniku, inni, za to pospadali z nieba i sami chcieli, albo pobrali hurtowe ilo\u015bci. Najlepiej spraw\u0119 rozegra\u0142o chyba biuro Szawel Travel, to od Ma\u0107ka, bo dawali m\u00f3j przewodnik szefom grup co owocowa\u0142o znacz\u0105co zwi\u0119kszon\u0105 frekwencj\u0105 na wycieczkach. I to nie dlatego, \u017ce ja pojad\u0119 na wszystkie, bo przecie\u017c na Riwierze Olimpijskiej codziennie kilkana\u015bcie autokar\u00f3w wyje\u017cd\u017ca na r\u00f3\u017cne Meteory i Ateny, ale dzi\u0119ki temu \u017ce „Moja Grecja” budzi u ludzi apetyt na zwiedzanie. O to chodzi\u0142o w ca\u0142ej tej ksi\u0105\u017cce. \u017beby podzieli\u0107 w niej i wiedza o Grecji, i pasja do niej. Inne biura jak na przyk\u0142ad Jana, czy Itaka, wzi\u0119\u0142y ksi\u0105\u017ck\u0119 na prezenty dla swoich klient\u00f3w czy kontrahent\u00f3w. A jeszcze inni po prostu u siebie sprzedawali. Bardzo dobrym ruchem, by\u0142o zainstalowanie ksi\u0105\u017cek w sklepach z pami\u0105tkami, w miejscach gdzie bywaj\u0105 polscy tury\u015bci i te sklepy w zasadzie zagwarantowa\u0142y mi wi\u0119kszo\u015b\u0107 obrot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Na drugim miejscu bym postawi\u0142 wycieczki, kt\u00f3re sam oprowadza\u0142em jako przewodnik. Zdarza\u0142o si\u0119 \u017ce autokar bra\u0142 w sumie ponad 20 egzemplarzy. Przewodnikom czy pilotom co z zawi\u015bci czy zazdro\u015bci jako\u015b co\u015b tam utrudniali sprawy, nie dziwie si\u0119 bo my\u015bl\u0105 prosto i do\u015b\u0107 p\u0142ytko, bo o autor przewodnika to zgarnie nam wszystkich turyst\u00f3w. Nie my\u015bl\u0105 za to o tym \u017ce autor przewodnika w biurze pracuj\u0105cy przy uk\u0142adaniu program\u00f3w znacz\u0105co podnosi standard tego biura. W ka\u017cdym razie od pojawienia si\u0119 ksi\u0105\u017cki znacz\u0105co wzros\u0142y moje stawki jako przewodnika i posypa\u0142y si\u0119 zlecenia. Im wi\u0119cej je\u017adzi\u0142em , tym wi\u0119cej sprzedawa\u0142em. O ksi\u0105\u017cce zacz\u0119\u0142o si\u0119 robi\u0107 w Grecji coraz g\u0142o\u015bniej, tako te\u017c sta\u0142em si\u0119 najlepiej sprzedawanym polskim autorem w Grecji, cho\u0107 co ciekawe ksi\u0105\u017ck\u0119 kupowali g\u0142\u00f3wnie polscy tury\u015bci. Niemniej robili to w Grecji.<\/p>\n\n\n\n
R\u00f3wnocze\u015bnie zacz\u0105\u0142em rozkr\u0119ca\u0107 sprzeda\u017c w Polsce. Czyli najpierw OLX p\u00f3\u017aniej sklep Portokali.pl. Pr\u00f3by nawi\u0105zania kontaktu z jakim\u015b dystrybutorem ksi\u0105\u017cek w Polsce spe\u0142za\u0142y po panewce, a historie jakie s\u0142ysza\u0142em o p\u0142atno\u015bciach w Polsce przypomina\u0142y mi bajki o zb\u00f3jach albo sceny z filmu uk\u0142ad zamkni\u0119ty. Ksi\u0119garnie bior\u0105 tylko z hurtowni, hurtownia tylko od wydawnictwa, a pieni\u0105dze to w og\u00f3le nie temat do rozmowy. Bo si\u0119 przyj\u0119\u0142o, \u017ce hurtownia, bierze, tyle procent, a sklep tyle. No to jak im si\u0119 tak przyj\u0119\u0142o niech dziaduj\u0105. W Grecji dostaje got\u00f3wk\u0119 do r\u0119ki jak przywo\u017c\u0119 towar, albo do tygodnia, a nie po kilku miesi\u0105cach albo jak w MPIKU po kilku latach !!! Refleksje moje takie, dlaczego tak jest? O co chodzi? No bo autorzy si\u0119 nie szanuj\u0105 i nie umieli stworzy\u0107 r\u00f3wnoleg\u0142ego do tych empik\u00f3w i matras\u00f3w rynku wydawniczego. Autorzy si\u0119 nie szanuj\u0105 i wydaj\u0105 za gorsze albo za darmo z nadziej\u0105 na lepsze jutro, marz\u0105 im si\u0119 noble i luksusy, a \u017cyj\u0105 na poziomie pierwotnych wsp\u00f3lnot zbieracko \u0142owieckich. Czasem g\u0142oduj\u0105, czasem bieduj\u0105 i kln\u0105 na \u015bwiat ca\u0142y. Tak samo z muzykami co graj\u0105 po knajpach. S\u0105 niskie stawki, bo co chwila si\u0119 pojawiaj\u0105 dobrodzieje, co zagraj\u0105 za piwo. Knajpa ma ich w dupie, koncert te\u017c, bo olewaj\u0105 promocj\u0119 bo ich to nic nie kosztuje. A dziadowska kapela psuje rynek. Druga sprawa to fakt, \u017ce Polscy pisarze, podobnie jak tw\u00f3rcy innej ma\u015bci kompletnie nie chc\u0105 zajmowa\u0107 si\u0119 stron\u0105 praktyczn\u0105 swojej tw\u00f3rczo\u015bci czyli promocj\u0105 i sprzeda\u017c\u0105. Bo pisarz jest od pisania, a malarz od malowania. Czeka na natchnienia i inspiracje. Jego trud jest \u015bwi\u0119ty, wiec i jego osoba nie b\u0119dzie bruka\u0107 si\u0119 jarmarcznym rzemios\u0142em. Niech to inni zrobi\u0105. A tu nie ma tak. Wydawnictwa czy dystrybutorzy widz\u0105 \u017ce trafili na jelenia, no to go dymaj\u0105. Bo dok\u0142adnie to, co w zakresie promocji robi wydawnictwo mo\u017ce zrobi\u0107 te\u017c autor. Ale jak si\u0119 komu\u015b nie chce , bo do wy\u017cszych cel\u00f3w jest stworzony to nich le\u017cy i kw\u0119ka. Inna sprawa zapewne to fakt, ze wiele os\u00f3b si\u0119 rozmin\u0119\u0142o z powo\u0142aniem, bo pisz\u0105 nieczytelnie nieciekawie i niezrozumiale, albo nie wiedz\u0105 co maj\u0105 pisa\u0107 , ani po co.<\/p>\n\n\n\n
Zatem reasumuj\u0105c w Grecji dystrybucj\u0119 i sprzeda\u017c mam, dzia\u0142a to p\u00f3\u0142 roku czyli w czasie sezonu turystycznego ale dzia\u0142a, \u017ce hej. W przysz\u0142ym sezonie powi\u0119ksz\u0105 si\u0119 obroty parokrotnie. Czas rozkr\u0119ca\u0107 to w Polsce. Zatem i tu poczyni\u0142em kroki wielkie. Zrobi\u0142em stron\u0119 internetow\u0105, fanpage na FB i tego bloga i grasuje z ksi\u0105\u017ckami po Polsce niczym Tatarzy po kresach Rzeczypospolitej w Ogniem i Mieczem. A to targi turystyczne, a to panorama Grecka, a to spotkania w klubach seniora, podr\u00f3\u017cnika, czy bibliotekach. Tu kto\u015b we\u017amie wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107, tam kto\u015b kupi jedn\u0105 ale zaraz wo\u0142a ze chce pi\u0119\u0107, bo dla znajomych na prezenty i tak si\u0119 to kr\u0119ci. Do tego dochodzi plan wsp\u00f3\u0142pracy z mediami, czyli osaczam dziennikarzy z gazet, telewizji, z jutuba i innych bloger\u00f3w. Zaatakowa\u0142em grupy na FB i fora wszelakie w internecie. Badam jak to dzia\u0142a, jak gdzie schodzi, co skuteczne, a co nie. Plany mam takie, \u017ce nie wyrabiam z ich realizacj\u0105. Dzia\u0142am jak ruskie wojsko w czasie bitwy pod Kurskiem, czyli masowo. Baby kopi\u0105 rowy przeciw czo\u0142gowe, ch\u0142opy nacieraj\u0105 czo\u0142gami i traktorami, a kto nie ma karabinu leci z patykiem, albo rzuca kamieniami. Czyli zmasowany atak na wszystkich p\u0142aszczyznach. To nie ma nic wsp\u00f3lnego z jakim\u015b wysublimowanym marketingiem. Nie ma, ale dzia\u0142a. Kupa ludzi si\u0119 m\u0105drzy w necie jak to sprzedaj\u0105 ksi\u0105\u017cki, ale oni s\u0105 znanymi od lat blogerami czy jutuberami, albo dziennikarzami. Maja pozycj\u0119 na rynku ugruntowan\u0105. Niekt\u00f3rzy s\u0105 mark\u0105 sam\u0105 w sobie, wiec co by nie sprzedawali czy polecali to by zesz\u0142o, niezale\u017cnie czy by to by\u0142y majtki w paski, czy chrupki kukurydziane. No ja mam, ale nie w necie. Do tego rozkr\u0119cam szko\u0142\u0119 wokaln\u0105 i ucz\u0119 si\u0119 jak to robi\u0107. \u015apiewu i emisji g\u0142osu ucz\u0119 skutecznie, ale widz\u0119 \u017ce Polska zg\u0142upia\u0142a na punkcie marketingu i nie liczy si\u0119 jak uczysz tylko jak si\u0119 sprzedasz.<\/p>\n\n\n\n
W literaturze mamy r\u00f3\u017cne rodzaje sprzeda\u017cy. Bo s\u0105 sezonowe, typu krymina\u0142y czy Twarze Greja, ksi\u0105\u017cki co si\u0119 czyta bo s\u0105 wypromowane. S\u0105 szorty czyli ksi\u0105\u017cki okazjonalne, przy okazji film\u00f3w. Na przyk\u0142ad jak wszed\u0142 film Smarzowskiego „Wo\u0142y\u0144”, to si\u0119 temat zrobi\u0142 medialny i zaraz wysyp ksi\u0105\u017cek o Wo\u0142yniu. Jak lecia\u0142o w kinach „Kr\u00f3lestwo niebieskie”, to by\u0142 wysyp ksi\u0105\u017cek o krucjatach. Mamy te\u017c ksi\u0105\u017cki celebryckie, mniej lub bardziej ciekawe, z czego chyba numer jeden to wspomnienia „Masy”. Akurat Masa mi si\u0119 podoba bo m\u00f3wi po ludzki, a nie nawija jakich\u015b farmazon\u00f3w. A w tle wspomnienia czy poradniki mniej lub bardziej ogarni\u0119tych ludzi, co si\u0119 tam b\u0142\u0105kaj\u0105 po telewizji czy gazetach kolorowych. Poradniki s\u0105 o tyle na czasie, na ile autor jest popularny, albo na ile panuje moda na jaki\u015b rodzaj treningu czy \u017cywienia, albo przystrajania domu. I w tle tego wszystkiego przewodnik jest spraw\u0105 bardzo stabiln\u0105. Bo co roku ludzie jad\u0105 gdzie\u015b na wakacje, a kraje si\u0119 specjalnie nie zmieniaj\u0105, Gdzie by\u0142a g\u00f3ra tam ta g\u00f3ra zazwyczaj jest, a gdzie p\u0142yn\u0119\u0142a rzeka, to ona dalej sobie p\u0142ynie. Historia te\u017c nie wiele si\u0119 zmienia (cho\u0107 przez odkrycia jednak co\u015b tam ewoluuje). W ka\u017cdym razie kiedy\u015b przyczyni\u0142em si\u0119 do wprowadzenia nowej jako\u015bci w pracy przewodnika, zmieniaj\u0105c osob\u0119 pilota wycieczki, z pleciugi co co\u015b tam klepie, bo ma wyklepa\u0107, w kogo\u015b kto t\u0105 wiedz\u0105 si\u0119 dzieli i t\u0105 wiedz\u0105 ludzi cieszy i bawi. Tak oprowadzanie wycieczek to showbiznes. ludzie maj\u0105 si\u0119 bawi\u0107, a nie s\u0142ucha\u0107 nudnych post\u0119kiwa\u0144. Teraz przyczyniam si\u0119 podobnie jak paru innych autor\u00f3w do upowszechniania nowej jako\u015bci w dziedzinie pisania przewodnik\u00f3w, kt\u00f3re nie s\u0105 wyliczank\u0105 dat, nazwisk i obiekt\u00f3w lub dzieleniem si\u0119 wra\u017ceniami z wypicia przepysznej kawusi, kt\u00f3ra nigdzie indziej tak nie smakuje, ale kt\u00f3re daj\u0105 rzeteln\u0105 informacj\u0119, okraszon\u0105 ciekawostkami, a czyta si\u0119 to jak powie\u015b\u0107 sensacyjn\u0105. Zatem idzie bardzo dobrze.<\/p>\n\n\n\n
W nowy rok wchodz\u0119 ju\u017c nie z nadziej\u0105 i marzeniami jak w zesz\u0142ym to by\u0142o, ale ju\u017c kontynuuj\u0105c to co rozpocz\u0119te i z planami rozwoju. Wypisa\u0142em si\u0119 z grup czy for\u00f3w pisarskich, bo tam nie ma nic sensownego. Warto par\u0119 blog\u00f3w przeczyta\u0107, ale tych pisarzy, kt\u00f3rym si\u0119 uda\u0142o, nie tych co p\u0142acz\u0105 jak im \u017ale. Bo jak pisarz p\u0142acze to znaczy, \u017ce albo s\u0142abo pisze, albo nie umie si\u0119 wypromowa\u0107, albo jakkolwiek by to gorsz\u0105co zabrzmia\u0142o, nie umie si\u0119 sprzeda\u0107.<\/p>\n\n\n\n
No w\u0142a\u015bnie jak wypromowa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119? Nie pracuj\u0105c z \u017cadnymi oficynami czy dystrybutorami czy innymi obdzieraczami ze sk\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n
Najpro\u015bciej wywali\u0107 na to kup\u0119 kasy, kupuj\u0105c sobie wywiady w TV, radiach czy gazetach. Tak bo to mo\u017cna sobie kupi\u0107. Mo\u017cna kupi\u0107 artyku\u0142 o sobie. Dzi\u015b wszystko mo\u017cna kupi\u0107. No ale zazwyczaj ma\u0142o kto ma na to bud\u017cet, albo nie ka\u017cdy widzi sensowno\u015b\u0107 takich rozwi\u0105za\u0144. Najwa\u017cniejsze to umiedialni\u0107 si\u0119. Mo\u017cna kogo\u015b porwa\u0107, zagrozi\u0107 skokiem z dachu, albo goni\u0107 na golasa po krakowskim rynku. Cokolwiek by zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 medi\u00f3w. Jako, \u017ce bardzo lubi\u0119 swoj\u0105 prac\u0119 przewodnika, a zarazem czasem mam grupy m\u0142odzie\u017cowe, \u0142atka skandalisty niespecjalnie mi pasuje. Skandale pozostawi\u0119 g\u0142upszym i tym co nie maj\u0105 nic do powiedzenia. Niech oni ty\u0142kami \u015bwiec\u0105 czy robi\u0105 z siebie b\u0142azn\u00f3w. Umedialni\u0107 si\u0119 mo\u017cna te\u017c robi\u0105c co\u015b niezwyk\u0142ego. Na przyk\u0142ad przej\u015b\u0107 pieszo Sahar\u0119, albo przep\u0142yn\u0105\u0107 Atlantyk kajakiem. Najlepiej widowiskowo pope\u0142ni\u0107 samob\u00f3jstwo, albo si\u0119 strasznie rozchorowa\u0107. Ale ja si\u0119 upar\u0142em, \u017ce ksi\u0105\u017cka skoro jest dobra to sama z siebie si\u0119 zrobi znana w kr\u0119gach os\u00f3b, kt\u00f3re czytaj\u0105. W moim przypadku umedialnianie si\u0119 odpada. Nie zale\u017cy mi te\u017c na tym by chwali\u0107 si\u0119 z kim spa\u0142em, albo \u017ce mnie w ba\u0142ka\u0144skim burdelu chcieli zastrzeli\u0107, bo uwiod\u0142em striptiserk\u0119. Albo, \u017ce by\u0142y najemnik z Bo\u015bni u mnie gotowa\u0142 w kuchni. Przewodnik jest po\u015bwi\u0119cony Grecji i dedykowany ludziom, kt\u00f3rzy chc\u0105 j\u0105 pozna\u0107 z ca\u0142ym dobrodziejstwem inwentarza, czyli i histori\u0105, i kultur\u0105, i codzienno\u015bci\u0105, i jej tajemnicami czy egzotyk\u0105. Pisa\u0142em tam wcze\u015bniej, \u017ce odpu\u015bci\u0142em rady dobrodziej\u00f3w typu autor ksi\u0105\u017cki „Finansowy Ninja”, czy „W\u0142am si\u0119 do M\u00f3zgu”. Po pierwsze, oni startuj\u0105 jako pisarze z innego pu\u0142apu ni\u017c ja. Oni przez lata budowali sobie mark\u0119 jako blogerzy czy jutuberzy. Oni nie zaczynaj\u0105 od ksi\u0105\u017cki, ale ksi\u0105\u017cka jest efektem ich autopromocji. Wi\u0119c te rady typu za\u0142\u00f3\u017c kana\u0142 napisz ksi\u0105\u017ck\u0119 by\u0142y super ale 10 lat temu, nie dzi\u015b. Dzi\u015b kana\u0142\u00f3w na YT s\u0105 tysi\u0105ce w Polsce, a wygrywaj\u0105 te najstarsze, albo w jaki\u015b spos\u00f3b niezwyk\u0142e. Na przyk\u0142ad m\u00f3j blog o nauce \u015bpiewu ma du\u017co wi\u0119ksza popularno\u015b\u0107 ni\u017c ten o pisaniu i o Grecji, bo \u015bpiewa\u0107 chce kilkaset tysi\u0119cy ludzi w Polsce, a poczyta\u0107 o kraju, do jakiego jad\u0105 mo\u017ce par\u0119 tysi\u0119cy. Wchodz\u0119 na rynek mocno ju\u017c opanowany przez wielkie firmy wydawnicze, przecie\u017c przewodnik\u00f3w jest jak ps\u00f3w w ksi\u0119garniach. A to \u017ce miernych zazwyczaj, to inna sprawa. No w\u0142a\u015bnie wracaj\u0105c do tych w\u0142amywaczy do m\u00f3zgu czy ninj\u00f3w finansowych. Druga sprawa ju\u017c lekko zasygnalizowana to gatunek. Obok elektryzuj\u0105cych wspomnie\u0144 \u015bwiadka koronnego Masy, czy \u017cony szejka i krymina\u0142\u00f3w mistrza Mroza, najlepiej schodz\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju poradniki. Sam z wypiekami na twarzy przeczyta\u0142em ksi\u0105\u017ck\u0119 o uczeniu si\u0119, sprezentowa\u0142em te\u017c egzemplarz c\u00f3rce i teraz ucz\u0105c si\u0119 rysuje obrazki. Poradniki czyta ka\u017cdy. Wi\u0119c co robi\u0107 jak promowa\u0107 si\u0119, jak dociera\u0107 z tym? No to opowiem, sam si\u0119 czego\u015b od ludzi dowiedzia\u0142em, wi\u0119c nie b\u0119d\u0119 robi\u0142 sekret\u00f3w z niczego.<\/p>\n\n\n\n
Jest ca\u0142kiem spory rynek spotka\u0144 w ksi\u0119garniach, klubach czy domach kultury. Zazwyczaj maj\u0105 nawet na to bud\u017cet, ale niech\u0119tnie tam co\u015b dadz\u0105 bo wol\u0105 szwagierce co\u015b zleci\u0107 i kas\u0119 trzyma\u0107 w rodzinie. P\u0142ac\u0105 znanym pisarzom, nie zaczynaj\u0105cym. Ale co ciekawe, na spotkaniach mo\u017cna swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 sprzeda\u0107, mo\u017cna si\u0119 pokaza\u0107 ludziom, przedstawi\u0107. Mi prosto bo pracuj\u0119 z mikrofonem i na scenie, nie wiem jak wyjdzie w przypadku pisarza co jest mrukiem. Ale zak\u0142adam \u017ce kto\u015b pisze, bo ma co\u015b do powiedzenia, to jak umie pisa\u0107, to tez pewnie umie m\u00f3wi\u0107. A jak si\u0119 bo to niech chlupnie \u0107wiartk\u0119 i poleci. Warto wiec si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 do bibliotek miejskich, one ch\u0119tnie zrobi\u0105 spotkanie z autorem, pisa\u0107 listy do medi\u00f3w \u017ceby z wami robili wywiady w moim przypadku bardzo dobrym by\u0142o nawi\u0105zanie kontaktu z klubami podr\u00f3\u017cnika. Mam ju\u017c kilka spotka\u0144 za sob\u0105 i kilka przed sob\u0105, w tym na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim, mam za sob\u0105 wywiad radiowy i um\u00f3wione jakie\u015b telewizje, czy gazety, ale z racji specjalizacji, bli\u017cej wakacji. Kolejni, kt\u00f3rzy mog\u0105 chcie\u0107 was zobaczy\u0107 i us\u0142ysze\u0107 to kluby seniora. Tak, jak kiedy\u015b ludzie starsi albo si\u0119 wa\u0142\u0119sali po przychodniach bo nie mieli co robi\u0107, albo udzielali w grupach r\u00f3\u017ca\u0144cowych, albo zatruwali \u017cycie najbli\u017cszym, narzekaniem b\u0105d\u017a wtr\u0105caniem si\u0119 w ich sprawy, tak teraz \u0107wicz\u0105, czytaj\u0105 i podr\u00f3\u017cuj\u0105. Wi\u0119c ch\u0119tnie wyjd\u0105 z domu i co\u015b pos\u0142uchaj\u0105. Pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c mgliste plany \u017cebym mia\u0142 prelekcje czy odczyty przy okazji event\u00f3w greckich albo targ\u00f3w turystycznych, po prostu napisz\u0119 tam do nich i zobaczymy co wyjdzie. Napisa\u0142em tez do kilku redakcji magazyn\u00f3w podr\u00f3\u017cniczych. Dwa odpowiedzia\u0142y czekaj\u0105, a\u017c co\u015b tam wysmaruj\u0119 im. Kolejna sprawa to wys\u0142anie ksi\u0105\u017cki do recenzent\u00f3w, zar\u00f3wno gazetowych jak i jutubowych czy blogowych. S\u0105 tacy ludzie co siedz\u0105 w domu czytaj\u0105 ksi\u0105\u017cki a potem pisz\u0105 czy im si\u0119 podoba\u0142o czy nie. A \u017ce s\u0105 autorytetami dla swoich odbiorc\u00f3w, mo\u017ce to si\u0119 na sprzeda\u017c przeku\u0107. Czyli jak widzicie pa\u0144stwo roboty multum i trzeba po prostu nad tym pracowa\u0107. Plany takie mam \u017ceby po nasyceniu sob\u0105 Krakowa, tak by ksi\u0105\u017cka kr\u0105\u017cy\u0142a po ludziach jedna czy druga, ruszy\u0107 na \u015al\u0105sk, a p\u00f3\u017aniej grasowa\u0107 po kolejnych miastach i regionach. No i tak to dzia\u0142a. A dzia\u0142a ju\u017c troch\u0119 samo, bo wywiad w Radiu Krak\u00f3w mia\u0142em nie nagrany, tylko znalaz\u0142 mnie dziennikarz, co chwila te\u017c kto\u015b pisze do mnie, o ksi\u0105\u017cce czy w sprawie spotkania, wi\u0119c to co robi\u0119 dzia\u0142a i ma sens. Mia\u0142em spotkanie w Bonobo, to taka ksi\u0119garnio knajpa w Krakowie i tam w\u0142a\u015bnie mo\u017cna w Krakowie m\u00f3j przewodnik naby\u0107. Obok oczywi\u015bcie sklepu Portokali w Warszawie i kilkunastu punkt\u00f3w w Grecji. I to mo\u017ce by\u0107 te\u017c wyj\u015bcie, zwi\u0105za\u0107 si\u0119 z ma\u0142ymi niezale\u017cnymi ksi\u0119garniami. Rozpocz\u0105\u0142em te\u017c pisanie drugiej cz\u0119\u015bci i jutro pakuj\u0119 si\u0119 w drog\u0119 odwiedzi\u0107 miejsca w jakich dawno nie by\u0142em. Druga cz\u0119\u015b\u0107 b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cona po\u0142udniowemu Peloponezowi, Grecji zachodniej i p\u00f3\u0142nocnej. Czyli temu co pi\u0119kne i wa\u017cne ale zazwyczaj zbyt daleko by to odwiedzi\u0107 w czasie wakacji czy wycieczki. Czasem wycieczki na zlecenie sobie tam jad\u0105, albo kto\u015b samochodem. Porusz\u0119 te\u017c sprawy zwi\u0105zane z kultur\u0105, czyli b\u0119dzie muzyce, b\u0119dzie o oliwach i oczywi\u015bcie r\u00f3\u017cne cyrki zwi\u0105zane z prac\u0105 w tej bran\u017cy. Mog\u0142em ruszy\u0107 z drug\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105, bo od\u0142o\u017cy\u0142em spraw\u0119 pisania podr\u0119cznika dla nauczycieli \u015bpiewu i emisji g\u0142osu, po prostu wrzucam to na bloga.<\/p>\n\n\n\n
No tak kontakt z blogerami od recenzowania ksi\u0105\u017cek, w wi\u0119kszo\u015bci to wtopa. Polska jest Polsk\u0105 i na kombinacji, sprawianiu wra\u017cenia i oszustwie si\u0119 opiera, wiec mnie to nie zdziwi\u0142o. Tam na 20 bloger\u00f3w – recenzent\u00f3w 2,3 na prawd\u0119 recenzuje i czyta, a reszta? Ano reszta to jakie\u015b bucki zajmuj\u0105ce si\u0119 sprawianiem wra\u017cenia, \u017ce si\u0119 na czym\u015b znaj\u0105 czy co\u015b robi\u0105. Albo rozpaczliw\u0105 pr\u00f3b\u0105 zaistnienia poprzez udawanie.<\/p>\n\n\n\n
Wiem, \u017ce ludzie udaj\u0105 \u017ce \u015bpiewaj\u0105, inni udaj\u0105 , \u017ce s\u0105 aktorami, kupa udaje \u017ce si\u0119 na czym\u015b zna i tym w\u0142a\u015bnie b\u0119dzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 bloger\u00f3w i jutuber\u00f3w. Jak kto\u015b nie zosta\u0142 aktorem zostaje zazwyczaj krytykiem czy teatrologiem, ot wa\u0142\u0119sa si\u0119 po obrze\u017cach \u015bwiata o jakim marzy\u0142, ale mu si\u0119 nie uda\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
Ludzie oferuj\u0105 si\u0119, \u017ce poprowadz\u0105 spotkanie literackie, czy zapowiedz\u0105 autora. A ja si\u0119 pytam po co? Po co jaki\u015b zapowiadacz? Raz panna mnie mia\u0142a zapowiada\u0107, a ona ani nie przeczyta\u0142a mojej ksi\u0105\u017cki, ani nic o mnie nie wie. Pi\u0119\u0107 minut przed slajdowiskiem co\u015b notuje na kolanie. Dziennikarka i blogerka. Jak mia\u0142em zapowiedzie\u0107 koncert charytatywny uczni\u00f3w to tak z dwa dni szykowa\u0142em si\u0119 z tym, notowa\u0142em, a nie wyskoczy\u0142em i klepn\u0105\u0142em par\u0119 frazes\u00f3w. Jeszcze polonistka mi tam chcia\u0142a ucznia wys\u0142a\u0107 na scen\u0119, bo wyka\u017ce si\u0119. Nic nie gotowe, poza podzi\u0119kowaniami dla ludzi na przek\u00f3r kt\u00f3rym koncert zrobi\u0142em, a kt\u00f3rzy sobie przypisywali zas\u0142ugi za to, \u017ce koncert si\u0119 odbywa. Dyrektorce, kt\u00f3ra zezwoli\u0142a na to, \u017ce rodzice zdecydowali cz\u0119\u015b\u0107 kasy z komitetu rodzicielskiego przekaza\u0107 na zaj\u0119cia dla mniej zamo\u017cnych dzieci, kt\u00f3re prowadzi\u0142em. \u0141ask\u0119 nam zrobi\u0142a i dzi\u0119kujmy , jaka wielka. Bo przecie\u017c mog\u0142a je wyda\u0107 na jakie\u015b remonty niepotrzebne dla firmy szwagra.<\/p>\n\n\n\n
A teraz po kolei.<\/p>\n\n\n\n
Jak pisa\u0142em poprzednio, tak wymy\u015bli\u0142em, \u017ce wy\u015bl\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 do recenzent\u00f3w i ludzi co czytaj\u0105 ksi\u0105\u017cki i o nich pisz\u0105. No to my\u015bl\u0119 gdzie takich ludzi znajd\u0119. Pewnie siedz\u0105 w swoich pa\u0142acach nad Loar\u0105 albo w Szkocji, pal\u0105 cygara, popijaj\u0105 drogie koniaki i czytaj\u0105. Jak im si\u0119 dobrze czyta, to czytaj\u0105, jak maj\u0105 co\u015b w g\u0142owie, to ksi\u0105\u017cka im jedna b\u0119dzie oboj\u0119tna druga s\u0142aba, trzecia spodoba im si\u0119 i napisz\u0105 o niej. Zak\u0142adam te\u017c, \u017ce jak ksi\u0105\u017cka nie ujmie ich do paru pierwszych stron to odpuszcz\u0105 sobie dalsz\u0105 lektur\u0119. No od tego przecie\u017c jest recenzent czy krytyk literacki. I po to s\u0105 blogi o ksi\u0105\u017ckach. No tak mi si\u0119 zdawa\u0142o. Tak jak mi si\u0119 zdawa\u0142o, \u017ce apteka jest by lekarstwa sprzedawa\u0107, a nie naci\u0105ga\u0107 ludzi, a nauczyciel jest od uczenia, a nie od nerwicowania i wp\u0119dzania w kompleksy. Zapewne kto\u015b tam ma pasj\u0119 do czytania i co\u015b w g\u0142owie. Co\u015b my\u015bli, czuje odbiera jakie\u015b wra\u017cenia, ma refleksje kt\u00f3rymi chce si\u0119 podzieli\u0107. Tak prawem statystyki kto\u015b ma. Bo w ka\u017cdej bran\u017cy si\u0119 takie osoby trafiaj\u0105. No jak po mojemu ci eksperci od literatury wygl\u0105daj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Zatem tak. Przede wszystkim usi\u0142uj\u0105 si\u0119 lansowa\u0107 na ekspert\u00f3w. Usi\u0142uj\u0105 bo wychodzi jak wychodzi. Czytaj\u0105c recenzje ksi\u0105\u017cek w Angorze czy Polityce, mam wiele rado\u015bci, refleksji i nie raz lec\u0119 do ksi\u0119garni zakupi\u0107 opisywane dzie\u0142o. Kto\u015b przeczyta\u0142. Kto\u015b umie pisa\u0107. Kto\u015b z tego \u017cyje czyli jest znawc\u0105 literatury, a nie usi\u0142uje nim by\u0107. Blogerzy zazwyczaj usi\u0142uj\u0105 kim\u015b czy czym\u015b by\u0107. Usi\u0142uj\u0105 bo nie s\u0105. Zak\u0142adam by\u0107 mo\u017ce b\u0142\u0119dnie, \u017ce recenzenci z medi\u00f3w papierowych pisz\u0105 o ksi\u0105\u017ckach jakie im ka\u017c\u0105 czyta\u0107, czy jakie musz\u0105 czyta\u0107 bo s\u0105 promowane, czy te\u017c o nich si\u0119 m\u00f3wi, zak\u0142ada\u0142em te\u017c, \u017ce blogowi, czy netowi recenzenci, czytaj\u0105 ju\u017c co chc\u0105 i nie mam tam nacisk\u00f3w od szefa czy wydawnictwo nie p\u0142aci za recenzje. Ale wiara w jakie\u015b niezale\u017cne media online, to taka moja wiara, na poziomie lud\u00f3w epoki kamienia \u0142upanego co wierzy\u0142y, \u017ce ska\u0142a ma dusz\u0119. Okazuje si\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 blogowych autorytet\u00f3w, od ksi\u0105\u017cek, nie chce ksi\u0105\u017cek czyta\u0107. Oni mi wprost napisali, \u017ce nie recenzuj\u0105 albo jakimi\u015b bzdurami si\u0119 wykr\u0119cili, \u017ce nie napisz\u0105 recenzji, bo b\u0119dzie z\u0142o\u015bliwa. Odpowiedzia\u0142em, \u017ce nie mam problemu bo ka\u017cd\u0105 ch\u0119tnie przeczytam. No to pouciekali. Ostatecznie na 15 krytyk\u00f3w literackich do jakich si\u0119 zwr\u00f3ci\u0142em, tych internetowych, wys\u0142a\u0142em ksi\u0105\u017ck\u0119 do 2, a jeden za\u017cyczy\u0142 sobie mailem tekst. Czyli jeden na 5 z tej elity co na rankingach si\u0119 pojawia.<\/p>\n\n\n\n
Bo jak ich znalaz\u0142em tych krytyk\u00f3w literackich? Ano wpisa\u0142em w Google, ranking blog\u00f3w literackich. Wzi\u0105\u0142em trzy rankingi po uwag\u0119. No i tak ich znalaz\u0142em. Czyli jedno na pi\u0119\u0107 w og\u00f3le chcia\u0142o dosta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 do r\u0119ki, a teraz wyjdzie czy w og\u00f3le kto\u015b przeczyta\u0142, a potem czy w og\u00f3le kto\u015b zrecenzuje. Wydaje mi si\u0119, \u017ce internet jest totalnie przereklamowany w wielu kwestiach. Na przyk\u0142ad jest baba co jej nikt nie chce czy ch\u0142op, jak dzwonnik z Notre Dame i my\u015bl\u0105 \u017ce w internecie, to baba pozna Ksi\u0119cia Persji, a ch\u0142op Angeline Jolie.<\/p>\n\n\n\n
A krytycy literaccy z internetu, po prostu usi\u0142uj\u0105 robi\u0107 szum wok\u00f3\u0142 swojej osoby, albo dosta\u0107 zlecenia od normalnych gazet, czy te\u017c, \u017ceby ich zatrudnia\u0107 jako konferansjer\u00f3w. Wys\u0142a\u0142em tez par\u0119 tekst\u00f3w do pisma podr\u00f3\u017cniczego, mija miesi\u0105c, a tu ani be ani me ani kukuryku. Zero odpowiedzi. Za to ksi\u0105\u017cka jest w ksi\u0119garni podr\u00f3\u017cniczej Bonobo w Krakowie, mia\u0142em fantastyczn\u0105 prelekcje w klubie Artefakt, przede mn\u0105 kolejne spotkania i dalej napieram. Jak to kto\u015b kiedy\u015b m\u0105drze napisa\u0142. Ile czasu po\u015bwi\u0119camy na pisanie ksi\u0105\u017cki, tyle musimy te\u017c na jej promocj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
No tak jak si\u0119 spodziewa\u0142em z kontakt\u00f3w z bloggerami literackimi, jak na razie nie wysz\u0142o dok\u0142adnie nic. Ja\u015bnie pa\u0144stwo nawet nie raczyli odpowiedzie\u0107. Z tych co wys\u0142a\u0142em ksi\u0105\u017cki czy tekst. Poza jednym wyj\u0105tkiem. W kwietniu si\u0119 jedni wybieraj\u0105 do Grecji, to mo\u017ce przeczytaj\u0105. Przy okazji skojarzy\u0142em, \u017ce w og\u00f3le za wi\u0119kszo\u015bci\u0105 blog\u00f3w to s\u0105 jacy\u015b laicy chc\u0105cy uchodzi\u0107 za ekspert\u00f3w. Ludzie bior\u0105 si\u0119 za pisanie blog\u00f3w kompletnie nie maj\u0105c poj\u0119cia, o czym pisz\u0105 !!! I to niezale\u017cnie czy to podr\u00f3\u017cnicy czy kucharze. Prosty spos\u00f3b \u017ceby pr\u00f3bowa\u0107 zaistnie\u0107 z niczym. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 bloger\u00f3w nawet nie my\u015bli, bo jak kto\u015b nie ma wiedzy, to dzieli si\u0119 refleksj\u0105, przemy\u015bleniami, a jakie przemy\u015blenia mo\u017ce mie\u0107 kto\u015b kto nie my\u015bli?<\/p>\n\n\n\n
Wzi\u0105\u0142 siad\u0142 i napisa\u0142, do tego wlepi\u0142 jakie\u015b fotki i jest blog gotowy, mamy kolejnego eksperta.<\/p>\n\n\n\n
Z podr\u00f3\u017cniczo historycznych urzek\u0142a mnie jedna rodzinka, kt\u00f3ra podr\u00f3\u017cuj\u0105c przytacza co\u015b z historii miejsc jakie zwiedzaj\u0105. Problem z tym \u017ce oni nawet nie korzystaj\u0105 z wikipedii, ani najprostszych przewodnik\u00f3w turystycznych typu pascal !!! Mo\u017cna si\u0119 od nich dowiedzie\u0107, \u017ce w Joaninnie w Grecji, by\u0142 w XVIII\/XIX wieku taki gubernator turecki, Ali Pasza z Tepeleny, kt\u00f3ry uniezale\u017cni\u0142 si\u0119 od Turcji, stworzy\u0142 w\u0142asne pa\u0144stwo, ale w ko\u0144cu zosta\u0142 pokonany przez wojska cesarza, zabity, a jego g\u0142ow\u0119 odes\u0142ano cesarzowi…. . Ludzie ! Ostatni cesarz Bizancjum, odszed\u0142 z tego \u015bwiata w XV wieku, czyli 300 lat wcze\u015bniej. Na tronie w Istambule siedzia\u0142 Su\u0142tan, a nie cesarz!!!. Wprawdzie bracia ostatniego cesarza Bizancjum, Tomas i Demetrios, przenie\u015bli si\u0119 do Italii, ale nic mi nie wiadomo o tym, by \u017cyli po 300 lat! Rozumiem, \u017ce w historii pewne rzeczy nie s\u0105 pewne, ale b\u0142\u0119dy dyskwalifikuj\u0105ce ucznia podstaw\u00f3wki, \u015bwiadcz\u0105 o lenistwie, i olewaniu tematu. Ten blog si\u0119 wy\u015bwietla jako jeden z pierwszych gdy wpiszemy sobie Grecj\u0119. Ludzie z\u0142oci, wikipedia nie jest \u017ar\u00f3d\u0142em idealnym, ale pozwala sprawdzi\u0107 sobie proste fakty !!!<\/p>\n\n\n\n
Podobnie\u017c na blogach kuchennych… Jednym fasola si\u0119 moczy p\u00f3\u0142 godziny innym trzy dni. Jak widz\u0119, wi\u0119kszo\u015b\u0107 przepis\u00f3w jest wyssanych z ma\u0142ego palca lewej nogi, albo b\u0142\u0119dnie przepisanych z jakie\u015b dziadowskiej ksi\u0105\u017cki kucharskiej, jak\u0105 daj\u0105 w biedronce, albo od kogo\u015b innego. Urzek\u0142o mnie w polskim internecie i to ju\u017c, lata temu, to \u017ce ludzie tworz\u0105 swoje strony, kt\u00f3re wype\u0142niaj\u0105 ukradzion\u0105 tre\u015bci\u0105. Na wielu stronach s\u0105 dok\u0142adnie te same teksty, a jak tekst pierwszy jest z b\u0142\u0119dami, to mamy zalew bzdur i g\u0142upoty. Nie inaczej z blogami o oliwie. Nie wspomn\u0119 o tym, \u017ce w magazynach kobiecych, autorytety kuchenne wypisuj\u0105 steki bzdur na temat oliwy, a przecie\u017c inspekcja handlowa , jak zbada\u0142a par\u0119 lat temu oliwy w polskich sklepach, to wysz\u0142o \u017ce 78 % jest fa\u0142szowanych. Blogi zazwyczaj powstaj\u0105 \u017ceby kto\u015b si\u0119 tam wypromowa\u0142 na czym\u015b i na tym zarobi\u0142. I tu wydaje mi si\u0119, \u017ce to zn\u00f3w filozofia Mc\u015awiata i Korporacji. Nie liczy si\u0119 zawarto\u015b\u0107, ale oprawa , marketing i manipulacja. Jak par\u0119 os\u00f3b mi napisa\u0142o, po przeczytaniu ksi\u0105\u017cki, z zaskoczeniem odkryli, \u017ce ksi\u0105\u017cka mo\u017ce mie\u0107 tre\u015b\u0107 i mo\u017ce si\u0119 ja dobrze czyta\u0107 !<\/p>\n\n\n\n
A teraz co dalej z ksi\u0105\u017ck\u0105. Wiec tak, pr\u00f3by wsp\u00f3\u0142pracy z domami kultury spe\u0142z\u0142y na niczym. Nikt oczywi\u015bcie nie raczy\u0142 odpowiedzie\u0107, ale jak si\u0119 dowiedzia\u0142em, \u017ce tam dostaj\u0105 codziennie tony propozycji prowadzenia spotka\u0144, I jak znajoma napisa\u0142a od dmuchania fili\u017canek, po nauk\u0119 plucia na odleg\u0142o\u015b\u0107. I te\u017c jest inne audytorium. W klubach podr\u00f3\u017cnika, mamy ludzi co s\u0142uchaj\u0105 o podr\u00f3\u017cach i ciekawostkach z danych kraj\u00f3w, natomiast do dom\u00f3w kultury chodz\u0105 ludzie z osiedla. Czyli ma by\u0107 prosto i konkretnie. Zatem szykuj\u0119 prelekcj\u0119 o oliwach greckich, potem o winach i wreszcie potem ju\u017c jak mnie sprawdza i polubi\u0105 to b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 co\u015b o Grecji poprowadzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
W najbli\u017cszy wtorek b\u0119d\u0119 mia\u0142 spotkanie w kawiarnio klubie Cafe Szafe w Krakowie i tym wyczerpuj\u0119 sobie chyba miejsca w Krakowie. Zatem czas na \u015al\u0105sk, Tarn\u00f3w, Rzesz\u00f3w i Kielecczyzn\u0119. Spr\u00f3buj\u0119 te\u017c z bibliotekami miejskimi. Z mediami na razie mam kontakt z Off Radio, co jest cz\u0119\u015bci\u0105 radia Krak\u00f3w. Spr\u00f3buj\u0119 zn\u00f3w co\u015b u nich wyst\u0105pi\u0107. Tym razem z programem o pracy w turystyce. Kontakty gazetowe ,czy telewizyjne na razie maj\u0105 mnie w dupie. Pr\u00f3by nawi\u0105zania kontakt\u00f3w z magazynami podr\u00f3\u017cniczymi te\u017c spe\u0142z\u0142a na niczym. Odpowiedzia\u0142y dwa. Do jednego wys\u0142a\u0142em teksty, i zero odpowiedzi. Ponagli\u0142em ich, te\u017c zero odpowiedzi. Nic podsy\u0142am do drugiego. Generalnie m\u00f3j styl pisania tam nie pasowa\u0142, bo jak widzia\u0142em, artyku\u0142y s\u0105 g\u0142upawe i pobie\u017cne. Autorki kapn\u0105 dwie ciekawostki, nie\u015bmia\u0142o co\u015b z historii, ale g\u0142ownie si\u0119 zajmuj\u0105 opisywaniem wra\u017ce\u0144, jak tu \u0142adnie i jaka pyszna kawusia.<\/p>\n\n\n\n
W og\u00f3le w Polsce problem we wsp\u00f3\u0142pracy z redakcjami maj\u0105 dziennikarze spory. Niedawno by\u0142a audycja radiowa o tym w Tok Fm. I tak. Dziennikarze nie wiedz\u0105 czy ich artyku\u0142y si\u0119 uka\u017c\u0105, ani kiedy, ani ile za to dostan\u0105, ani czy w og\u00f3le. Redakcje potrafi\u0105 nawet wrzuci\u0107 artyku\u0142\u00f3w jakiego\u015b dziennikarza do magazynu i go nawet o tym nie poinformowa\u0107. Robi\u0105 \u0142ach\u0119 i olewk\u0119. W Polsce jak masz spraw\u0119 do kogo\u015b to ma ci\u0119 w dupie. Jak kto\u015b ma do ciebie, to ci\u0119 po twojej b\u0119dzie ca\u0142owa\u0142. Lament bo poziom dziennikarstwa spada. No jak si\u0119 ludziom nie p\u0142aci, to jak ma nie spada\u0107? Dosz\u0142o o tego \u017ce nawet jaka\u015b petycja posz\u0142a w tej sprawie. Jeden z zaproszonych do studia dziennikarzy powiedzia\u0142, \u017ce w Polsce panuj\u0105 uk\u0142ady feudalne, no to kto na g\u00f3rze, to si\u0119 zachowuje jak pan na dworze i innych traktuje lekcewa\u017c\u0105co i z g\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n
Mia\u0142em takie pokusy bo podj\u0105\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z jakim\u015b wydawnictwem ale obla\u0142em si\u0119 zimn\u0105 wod\u0105 i poklepa\u0142em mocno po policzkach, \u017ceby mi takie g\u0142upawe historie wylecia\u0142y z g\u0142owy. M\u00f3j przewodnik si\u0119 podoba, czytelnicy doceniaj\u0105 moja prac\u0119 i profesjonalizm i niech tak zostanie. Przecieram szlaki, jak ka\u017cdy kto uprawia selfpublishing w bananowej republice nad Wis\u0142\u0105. Kolejnym krokiem b\u0119dzie pr\u00f3ba wkr\u0119cenia si\u0119 z prelekcjami na targi turystyczne i r\u00f3\u017cne bran\u017cowe, na odczyty itp. Nawi\u0105za\u0142em wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Greek Trade, pot\u0119\u017cna hurtownia spo\u017cywcza, sklepy, do tego grecka restauracja si\u0119 otwiera. Ksi\u0105\u017cki wzi\u0119li, a mi si\u0119 szykuje okazja do event\u00f3w. Bo najwa\u017cniejsza rzecz to po prostu zrobi\u0107 tak, \u017ceby ludzie si\u0119 dowiedzieli o mnie i o ksi\u0105\u017cce. Ale okazuje si\u0119 \u017ce to takie proste nie jest. Prawdopodobnie b\u0119d\u0119 musia\u0142 przez kilka lat je\u017adzi\u0107 po kraju z ksi\u0105\u017ck\u0105, a od przysz\u0142ego roku ju\u017c z ksi\u0105\u017ckami i prowadzi\u0107 prelekcje i spotkania. Tej zimy zebra\u0142em wiele do\u015bwiadcze\u0144, wielu rzeczy si\u0119 nauczy\u0142em i ju\u017c o t\u0119 wiedz\u0119 jestem m\u0105drzejszy. Uda\u0142o mi si\u0119 skontaktowa\u0107 z panem, kt\u00f3ry prowadzi portal moja-grecja.pl<\/a>. Zbiegiem okoliczno\u015bci, nie wiedz\u0105c o tym portalu nazwa\u0142em ksi\u0105\u017ck\u0119 tak samo. Pisa\u0142em maile przez par\u0119 miesi\u0119cy, szuka\u0142em go na FB i nic. Cz\u0142owiek by\u0142 zakamuflowany jak Bin Laden. Ukry\u0142 si\u0119 pewnie na terenach plemiennych Pasztun\u00f3w, na pograniczu afga\u0144sko pakista\u0144skim. W ko\u0144cu uda\u0142o mi si\u0119 go namierzy\u0107. Wpisa\u0142em si\u0119 do ksi\u0119gi go\u015bci na jego stronie i wkr\u00f3tce si\u0119 wszystko wyda\u0142o. Ot\u00f3\u017c jaki\u015b nadgorliwy administrator tak zarz\u0105dza\u0142 jego skrzynk\u0105, \u017ce moje maile l\u0105dowa\u0142y w spamie ! Jakim cudem ch\u0142op to tak mnie zakwalifikowa\u0142 poj\u0119cia nie mam. No ale ludzie bywaj\u0105 neurotyczni, informatycy szczeg\u00f3lnie. Wys\u0142a\u0142em mu ksi\u0105\u017ck\u0119 (w\u0142a\u015bcicielowi portalu, nie informatykowi), jak b\u0119dzie chcia\u0142 zrecenzuje, jak nie to nie, mo\u017ce nawi\u0105\u017cemy wsp\u00f3\u0142prac\u0119 tak, \u017ce b\u0119d\u0119 do jego portalu czasem pisa\u0142 jaki\u015b artyku\u0142.<\/p>\n\n\n\n Dzia\u0142anie zmasowane dzia\u0142a. Ja si\u0119 nie poddaj\u0119 nigdy, po prostu szukam innej metody albo sposobu dzia\u0142ania jak co\u015b chc\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107. Ale nie powtarzam dzia\u0142a\u0144 nieskutecznych. Znajoma z Domu kultury mi powiedzia\u0142a, \u017ce tam trzeba si\u0119 przypomina\u0107 i 33 razy. No tak, ale ja ten czas mog\u0119 wykorzysta\u0107 na ustawienie sobie 33 spotka\u0144 w klubach podr\u00f3\u017cnika, zamiast si\u0119 dobija\u0107 do domu kultury. Najbardziej mnie ucieszy\u0142 kontakt z pani\u0105 \u017banet\u0105 Barsk\u0105 z Anglii, kt\u00f3ra jest autork\u0105 rozm\u00f3wek polsko greckich i te\u017c dzia\u0142a selfbublishingiem. Czyli sama si\u0119 publikuje. Ma te\u017c swoj\u0105 witryn\u0119: powiedztopogrecku.pl<\/a>, gdzie jest blog o kulturze i j\u0119zyku greckim, a tak\u017ce drugi blog podakropolem.pl<\/a>. Te\u017c pani wys\u0142a\u0142em ksi\u0105\u017ck\u0119, jak si\u0119 spodoba to zobaczymy co z tego wyniknie. Osobi\u015bcie bloga na temat Grecji nie chce prowadzi\u0107, bo prowadz\u0119 ten o przewodniku „Moja Grecja” i Lepiej\u015apiewaj dla os\u00f3b kt\u00f3re ucz\u0105 si\u0119 \u015bpiewa\u0107. Mam w ko\u0144cu swoj\u0105 szko\u0142\u0119 wokaln\u0105. Co jaki\u015b czas kto\u015b si\u0119 do mnie odzywa , kto by\u0142 kiedy\u015b ze mn\u0105 na wycieczce w Grecji wi\u0119c wysy\u0142am ksi\u0105\u017cki. Na dobr\u0105 spraw\u0119 dla mnie ca\u0142e clue zabawy, w tym, \u017ceby luzie co byli ze mn\u0105 na wycieczkach dowiedzieli si\u0119, \u017ce napisa\u0142em w ko\u0144cu przewodnik. Ja nie potrzebuj\u0119 go promowa\u0107, tylko \u017ceby ludzie si\u0119 dowiedzieli. Ostatnio jak popi\u0142em to pomy\u015bla\u0142em , \u017ceby sfingowa\u0107 w\u0142asn\u0105 \u015bmier\u0107 albo skoczy\u0107 do Wis\u0142y zim\u0105. Albo na golasa goni\u0107 po rynku krakowskim. Tak dotr\u0119 do czytelnik\u00f3w. Pracuj\u0105c w turystyce oprowadzi\u0142em w Grecji w sumie oko\u0142o 50.000 tysi\u0119cy ludzi. Tylko musz\u0119 do niech dotrze\u0107…<\/p>\n\n\n\n Cholera.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 1. Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0105\u0142 przewodnik? I co to w\u0142a\u015bciwie za przewodnik? W ko\u0144cu zosta\u0142em autorem poczytnego przewodnika po Grecji. Poczytnego bo czytelnikom si\u0119 podoba. Jednym Grecj\u0119 przypomina, innych zach\u0119ca do odwiedzenia, jeszcze innym pozwala Grecj\u0119 pozna\u0107 du\u017co g\u0142\u0119biej ni\u017c to mo\u017cliwe w czasie kr\u00f3tkich wakacji. Najlepszy numer to fakt, \u017ce nie mia\u0142em zamiaru pisa\u0107,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"yoast_head":"\n