{"id":1150,"date":"2020-11-18T19:35:00","date_gmt":"2020-11-18T18:35:00","guid":{"rendered":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/?p=1150"},"modified":"2020-11-18T21:30:51","modified_gmt":"2020-11-18T20:30:51","slug":"rzymska-gra-o-tron-w-grecji","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/","title":{"rendered":"Rzymska „Gra o tron” w Grecji"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Poznaj\u0105c dzieje Grecji warto czasem si\u0119 w nie zag\u0142\u0119bi\u0107 od strony tych co Grecj\u0119 podbijali. Bo to i inny punkt widzenia i te\u017c na inne wydarzenia nacisk jest po\u0142o\u017cony. My\u015bl\u0119 \u017ce znamiennym przyk\u0142adem jest fakt stoczenia na terenie Grecji trzech bitew, kt\u00f3re zadecydowa\u0142y o tym, \u017ce Rzym sta\u0142 si\u0119 cesarstwem i odszed\u0142 od ustroju republika\u0144skiego.Podwaliny pod zmian\u0119 ustroju zosta\u0142y po\u0142o\u017cone oko\u0142o roku 100 przed nasza er\u0105, kiedy to Rzym po kl\u0119skach w starciach z Germanami musia\u0142 zrezygnowa\u0107 z armii poborowej i oprze\u0107 si\u0119 na \u017co\u0142nierzach zawodowych. Niby ma\u0142o znacz\u0105cy politycznie fakt by\u0142 niezwykle brzemienny w skutkach, bo \u017co\u0142nierze ju\u017c nie byli lojalni wobec republiki, a stali si\u0119 wobec swoich wodz\u00f3w. Przez to rola polityczna tych wodz\u00f3w wzros\u0142a do tego stopnia, \u017ce, sensat Rzymu zacz\u0105\u0142 si\u0119 ich obawia\u0107. Wprawdzie Republika Rzymska wyp\u0142aca\u0142a \u017co\u0142d, ale to dow\u00f3dca gwarantowa\u0142 \u017co\u0142nierzom jak\u0105\u015b dzia\u0142k\u0119 ziemi na stare lata i udzia\u0142 w \u0142upach wojennych. Zawodowi \u017co\u0142nierze wiedzieli, \u017ce swojemu dow\u00f3dcy zawdzi\u0119czali i awans spo\u0142eczny i bezpieczn\u0105 staro\u015b\u0107. Rzymski polityk, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 skuteczne kampanie wojenne m\u00f3g\u0142 by\u0107 pewien, \u017ce legioni\u015bci, kt\u00f3rymi dowodzi\u0142, b\u0119d\u0105 lojalni tylko wobec niego. Tak w\u0142a\u015bnie narodzi\u0142 si\u0119 w Rzymie system wodzowski. System, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do upadku republiki i narodzin cesarstwa. Nim do tego dosz\u0142o przez dziesi\u0119ciolecia Rzymem wstrz\u0105sa\u0142y wojny domowe, kt\u00f3rych t\u0142em by\u0142y rozgrywki miedzy politykami. Czy\u017c dowodz\u0105c legionami, kt\u00f3re wiwatuj\u0105 na nasz widok, nie chcieliby\u015bmy si\u0119 sta\u0107 jedynym w\u0142adc\u0105 imperium? Nie jednemu z rzymskich dow\u00f3dc\u00f3w na pewno ta my\u015bl w g\u0142owie za\u015bwita\u0142a. Ale jeszcze nikt nie by\u0142 na tyle silny by samemu zapanowa\u0107 nad rosn\u0105cym imperium. Jeden nie da\u0142by rady, ale trzech? W roku 60 przed nasz\u0105 er\u0105 dosz\u0142o do porozumienia miedzy najwi\u0119kszymi wodzami Rzymu tamtej epoki, czyli Pompejuszem kt\u00f3ry podbi\u0142 Bliski Wsch\u00f3d , Cezarem znanym z podboju Galii i najbogatszym senatorem czyli Krassusem. Nic w Rzymie nie mog\u0142o si\u0119 dzia\u0107 bez zgody trzech wspomnianych pan\u00f3w. Uk\u0142ad przetrwa\u0142 7 lat, czyli do czasu wyprawy Krassusa, przeciw Partom. Krassus by\u0142 bogaty, ale zamarzy\u0142a mu si\u0119 te\u017c kariera zdobywcy i podboje. Plan podboju nie wyszed\u0142, Krassus poni\u00f3s\u0142 kl\u0119sk\u0119, i zgina\u0142. Pa\u0144stwo part\u00f3w po 250 latach przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w kr\u00f3lestwo perskie. Krassus zdawa\u0142 si\u0119 takim rozjemc\u0105 mi\u0119dzy Pompejuszem, a Cezarem, kt\u00f3rzy nale\u017celi do r\u00f3\u017cnych stronnictw politycznych. Bez niego uk\u0142ad si\u0119 posypa\u0142 i bardzo szybko dosz\u0142o do konfliktu mi\u0119dzy wielkimi wodzami. Decyduj\u0105ce starcie mia\u0142o miejsce pod Farsal\u0105 w roku 48 przed nasz\u0105 er\u0105. Z pocz\u0105tku wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce warto postawi\u0107 na Pompejusza, dysponuj\u0105cego dwukrotn\u0105 przewag\u0105. Cezar mia\u0142 tylko ledwie ponad 20.000 legionist\u00f3w. Ale Pompejusz nie walczy\u0142 z kim\u015b na swoim poziomie, a z jednym z najlepszych strateg\u00f3w w historii \u015bwiata. Z dow\u00f3dc\u0105 rangi Aleksandra Wielkiego czy Hannibala. To po pierwsza. A po drugie… W legionach Cezara s\u0142u\u017cyli g\u0142\u00f3wnie weterani wojen galijskich. bardzo do\u015bwiadczeni i fanatycznie oddani cezarowi. Na pocz\u0105tku bitwy kawaleria Pompejusza pogoni\u0142a Cezarow\u0105, co nie dziwi, gdy\u017c mia\u0142a siedmiokrotn\u0105 przewag\u0119, ale wkr\u00f3tce zosta\u0142a zaatakowana przez ukryte oddzia\u0142y stosuj\u0105ce nowatorsk\u0105 taktyk\u0119 polegaj\u0105ca na u\u017cywaniu oszczep\u00f3w jako w\u0142\u00f3czni. Rzymskie oszczepy pilium, s\u0142u\u017cy\u0142y do rzucania, a pod Farsalos legioni\u015bci Cezara u\u017cyli ich przeciw konnicy Pompejusza w stylu greckich hoplit\u00f3w. Kawaleria Pempejusza uciek\u0142a zmasakrowana. W piechocie Pompejusz mia\u0142 tylko dwukrotn\u0105 przewag\u0119 wi\u0119c jego legiony bardzo szybko uleg\u0142y wojskom cezara. Cezar straci\u0142 kilkuset ludzi, Pompejusz kilka tysi\u0119cy. Ocaleli poddali si\u0119 zwyci\u0119zcy, a przegrany w\u00f3dz uciek\u0142 do Egiptu gdzie zosta\u0142 zamordowany z rozkazu Ptolemeusza XIII, brata a zarazem m\u0119\u017ca s\u0142ynnej Kleopatry. W nast\u0119pnym, roku Cezar odwiedzi\u0142 Egipt, gdzie pokona\u0142 w bitwie jej m\u0119\u017ca, pozna\u0142 Kleopatr\u0119 i wszed\u0142 z ni\u0105 w p\u0142omienny romans kt\u00f3ry zaowocowa\u0142 synem. Po Farsalos Cezar sta\u0142 si\u0119 niekwestionowanym w\u0142adc\u0105 Rzymu. Mo\u017ce jeszcze nie monarch\u0105 ale na pewno dyktatorem, zreszt\u0105 nosz\u0105cym w\u0142a\u015bnie ten tytu\u0142 oficjalnie. Senat sta\u0142 si\u0119 cia\u0142em marionetkowym, a na rozleg\u0142ych ziemiach imperium zapanowa\u0142 pok\u00f3j.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Jak historia nas uczy, do pokoju lepiej si\u0119 nie przyzwyczaja\u0107. Ju\u017c 4 lata po Farsalos dosz\u0142o do zamachu na Cezara. Sta\u0142o si\u0119 to w czasie id marcowych, czyli \u015bwi\u0105t boga wojny Marsa. Na czele spisku stan\u0105\u0142 syn ulubionej kochanki Cezara, Brutus. Brutus zawdzi\u0119cza\u0142 karier\u0119 Cezarowi, by\u0107 mo\u017ce by\u0142 nawet jego synem. Na pewno kim\u015b, z czyjej strony Cezar ataku nie oczekiwa\u0142. Zreszt\u0105 s\u0142owa kt\u00f3re cezar powiedzia\u0142, gdy Brutus wbija\u0142 jako ostatni sztylet w jego cia\u0142o brzmia\u0142y: Brutusie m\u00f3j synu ty te\u017c? (a nie jak si\u0119 nie wiadomo dlaczego utar\u0142o, I ty Brutusie przeciwko mnie?). Zreszt\u0105 Brus by\u0142 od d\u0142u\u017cszego czasu namawiany do zabicia Cezara, co mia\u0142o o tyle symboliczne znaczenie, \u017ce daleki przodek Brutusa obali\u0142 ostatniego kr\u00f3la Rzymu par\u0119 wiek\u00f3w wcze\u015bniej. Kto\u015b noc\u0105 pisa\u0142 na krze\u015ble przyw\u00f3dcy spisku – ty nie jeste\u015b Brutus. Cerat zgin\u0105\u0142, wi\u0119c zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce zagro\u017cenie dla ustroju republika\u0144skiego przesta\u0142o istnie\u0107. Tyle, \u017ce Cezara mia\u0142 kto pom\u015bci\u0107 i mia\u0142 te\u017c kto\u015b ochot\u0119 kontynuowa\u0107 jego styl rz\u0105dzenia. Byli to Marek Antoniusz, jego dow\u00f3dca, czasem namiestnik, taka prawa r\u0119ka i Oktawian August, wnuk siostry Cezara, adoptowany i usynowiony przez wielkiego wodza (ojciec Oktawiana zmar\u0142, gdy ten mia\u0142 5 lat). Niby cezarianie chcieli uspokojenia sytuacji, ale Antoniusz wyg\u0142osi\u0142 tak\u0105 mow\u0119 na pogrzebie Cezara, \u017ce mieszka\u0144cy Rzymu byli gotowi zlinczowa\u0107 zab\u00f3jc\u00f3w, kt\u00f3rzy w tej sytuacji musieli pospiesznie uciec z miasta. Kolejna wojna domowa sta\u0142a si\u0119 faktem. I zn\u00f3w, jak w czasie starcia Cezara z Pompejuszem, decyduj\u0105ca bitwa mia\u0142a si\u0119 rozegra\u0107 na ziemi greckiej. Tym razem pod Filippi w roku 43 przed nasza er\u0105 , czyli rok bo zabiciu Cezara. O ile pod Farsalos liczba zgromadzonych wojsk si\u0119ga\u0142a 70.000, o tyle pod Filippi stan\u0119\u0142o przeciw sobie ponad 200.000 legionist\u00f3w. Jak si\u0119 nie myl\u0119, by\u0142a to najwi\u0119ksza bitwa w dziejach Rzymu. Filippi znamy jako miejsce pierwszego chrztu w Europie, jednak historykom miejsce jest znane jako najwi\u0119ksze pole bitewne Rzymu. Bitwa, a w zasadzie dwie bitwy rozegra\u0142y si\u0119 w Pa\u017adzierniku. Brutus mia\u0142 j\u0105 w zasadzie wygran\u0105, bo dobrze zaopatrzony i zamkni\u0119ty w warownym obozie m\u00f3g\u0142 czeka\u0107 a\u017c oddzia\u0142y Antoniusza, pozbawione zaopatrzenia padn\u0105 z g\u0142odu. Ale w pierwszym starciu zgin\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142dowodz\u0105cy Kasjusz i jego legioni\u015bci chcieli zemsty. \u017beby dola\u0107 oliwy do ognia \u017co\u0142nierze Antoniusza i Oktawiana, w du\u017cej mierze, dawni legioni\u015bci Cezara, chcieli pom\u015bci\u0107 swojego Idola i prowokowali do bitwy. Codziennie podchodzili pod ob\u00f3z Brutusa i wyzywali jego ludzi tak d\u0142ugo, a\u017c ci wymusili na swoim wodzu by stan\u0105\u0142 do bitwy. Antoniuszowi dane by\u0142o pom\u015bci\u0107 przyjaciela, Oktawianowi, przybranego ojca, a legionistom podbijaj\u0105cym z Cezarem Gali\u0119 swojego ukochanego wodza. Przegrywaj\u0105cy Brutus pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Efektem zwyci\u0119stwa nast\u0119pc\u00f3w Cezara pod Filippi, by\u0142a kontynuacja jego stylu rz\u0105d\u00f3w. Zawi\u0105za\u0142 si\u0119 nowy triumwirat w sk\u0142ad kt\u00f3rego weszli Oktawian August, Marek Antoniusz i Marek Lepidus. Ten trzeci nie specjalnie jest znany mimo, \u017ce by\u0142 sprawnym zarz\u0105dc\u0105 i dobrym dow\u00f3dc\u0105. No ale ani nie rozp\u0119ta\u0142 wojny domowej, nie sypia\u0142 z Kleopatr\u0105, nie wymordowa\u0142 jakiej\u015b prowincji, ani nie nurza\u0142 si\u0119 w rozpu\u015bcie, wiec historia jako\u015b nie specjalnie go zapami\u0119ta\u0142a. Generalnie im kto normalniejszy, tym zdaje si\u0119 mniej ciekawy. Lepidus przez kilka lat swoj\u0105 spokojn\u0105 obecno\u015bci\u0105 hamowa\u0142 potencjalny konflikt miedzy Antoniuszem a Oktawianem, acz jego spokojna natura spowodowa\u0142a, \u017ce w ko\u0144cu wypad\u0142 z gry. I zn\u00f3w jak w przeddzie\u0144 wojny miedzy Cezarem, a Pompejuszem pozosta\u0142o dw\u00f3ch pretendent\u00f3w do w\u0142adzy nad Rzymem. Pocz\u0105tkowo wi\u0119kszym szacunkiem cieszy\u0142 si\u0119 Antoniusz, zwyci\u0119zca spod Filippi i oficer cezara. Do tego Oktawian przecie\u017c uciek\u0142 spod Filippi wymiguj\u0105c si\u0119 chorob\u0105, wi\u0119c wydawa\u0142o si\u0119 \u017ce \u0142atwo si\u0119 b\u0119dzie Antoniuszowi pozby\u0107 nieopierzonego Oktawiana. Jednak zgubi\u0142a go intryga przygotowana przez Kleopatr\u0119. Ka\u017cda kobieta chce, \u017ceby jej syn gdzie\u015b zaszed\u0142 w \u017cyciu. Jak jest z kr\u00f3lewskiego rodu to pragnie by zosta\u0142 cesarzem czy kr\u00f3lem. Przecie\u017c matk\u0119 Aleksandra podejrzewa si\u0119 o przygotowanie spisku na \u017cycie jej m\u0119\u017ca Filipa, gdy ten chcia\u0142 odsun\u0105\u0107 Aleksandra z kolejki do tronu Macedonii. Tutaj Kleopatra, przecie\u017c z macedo\u0144skiej dynastii dobrze by si\u0119 wpisa\u0142a w tradycje swojego rodu. Kleopatra uwiod\u0142a Antoniusza podobnie jak wcze\u015bniej Cezara. Nie musia\u0142a by\u0107 jako\u015b osza\u0142amiaj\u0105co pi\u0119kna, po prostu to atrakcja mie\u0107 romans z kr\u00f3low\u0105. Romans z Antoniuszem gwarantowa\u0142 niezale\u017cno\u015b\u0107 Egiptu, a zarazem by\u0142 wst\u0119pem do osadzenia na tronie Rzymu Cezariona. Czyli syna jej i Cezara. Antoniusz wci\u0105gni\u0119ty w t\u0119 niecn\u0105 gr\u0119 wszed\u0142 w konflikt z Oktawianem. Na przyk\u0142ad podwa\u017caj\u0105c testament Cezara w kt\u00f3rym czyni sowim nast\u0119pc\u0105 i spadkobierc\u0105 Oktawiana. W odpowiedzi Oktawian przeci\u0105gn\u0105\u0142 na swoj\u0105 stron\u0119 senat oskar\u017caj\u0105c Antoniusza o to, \u017ce \u017cyje sobie w Egipcie jak wschodni satrapa, toczy prywatne wojny i nie wysy\u0142a \u0142up\u00f3w do Rzymu. Ostatecznie w roku 32 przed nasza era, senat Rzymu pozbawi\u0142 Antoniusza wszelakich tytu\u0142\u00f3w i wypowiedzia\u0142 wojn\u0119 Kleopatrze. Antoniusz wyboru nie mia\u0142. Wybuch\u0142a kolejna wojna i zn\u00f3w decyduj\u0105ce starcie mia\u0142o miejsce na terenie Grecji. Podobnie jak pod Filippi obie strony zgromadzi\u0142y pot\u0119\u017cne armie licz\u0105ce w sumie ponad 200.000 \u017co\u0142nierzy. Jednak w odr\u00f3\u017cnieniu od bitwy pod Filippi, wi\u0119kszo\u015b\u0107 wojsk nie wzi\u0119\u0142a udzia\u0142u w starciu. Przez d\u0142u\u017cy czas obie strony si\u0119 szachowa\u0142y, a do ostatecznego starcia dosz\u0142o na morzu, ko\u0142o Aktio, zwanego po \u0142acinie Akcjum. Tym razem to zwyci\u0119zca spod Filippi, Antoniusz musia\u0142 ucieka\u0107.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Dwa lata p\u00f3\u017aniej, legiony Oktawiana dopad\u0142y Antoniusza i Kleopatr\u0119 w Egipcie. Oboje wybrali samob\u00f3jstwo. Dla imperium rzymskiego nadszed\u0142 kres republiki, a rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 okres cesarski zwany pryncypatem. Oktawian August zosta\u0142 pierwszym cesarzem Rzymu. Da\u0142 dobry wz\u00f3r. Zapisa\u0142 si\u0119 jako sprawny organizator i reformator, a jego najwi\u0119kszym talentem by\u0142a umiej\u0119tno\u015b\u0107 dobierania sobie ludzi, kt\u00f3rzy byli od niego lepsi w pewnych dziedzinach. Jak wspomnia\u0142em Oktawian uciek\u0142 spod Filippi. Tak , nigdy nie czu\u0142 si\u0119 dobrym wodzem wi\u0119c dowodzenie powierza\u0142 Markowi Agryppie, z kt\u00f3rym tak si\u0119 zwi\u0105za\u0142, \u017ce odda\u0142 mu swoj\u0105 c\u00f3rk\u0119 za \u017con\u0119. Po Marku Agryppie, zwyci\u0119zcy spod Akcjum pozosta\u0142a nam fasada Panteonu. Obecny Panteon jest odbudowany przez cesarza Hadriana, bo ten pierwszy wzniesiony przez Marka Agrypp\u0119, ucierpia\u0142 w czasie po\u017caru. Ze starego panteonu pozosta\u0142 nam portyk, na kt\u00f3rym i dzi\u015b mo\u017cna odczyta\u0107 napis m\u00f3wi\u0105cy „Marcus Agryppa, syn Lucjusza, wykona\u0142, kiedy by\u0142 konsulem po raz trzeci”. <\/p>\n

Jako \u017ce National Geographic da\u0142 mojej pierwszej ksi\u0105\u017cce dobr\u0105 ocen\u0119 no to dam link do ich filmu o bitwie pod Filippi. <\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Poznaj\u0105c dzieje Grecji warto czasem si\u0119 w nie zag\u0142\u0119bi\u0107 od strony tych co Grecj\u0119 podbijali. Bo to i inny punkt widzenia i te\u017c na inne wydarzenia nacisk jest po\u0142o\u017cony. My\u015bl\u0119 \u017ce znamiennym przyk\u0142adem jest fakt stoczenia na terenie Grecji trzech bitew, kt\u00f3re zadecydowa\u0142y o tym, \u017ce Rzym sta\u0142 si\u0119 cesarstwem i odszed\u0142 od ustroju republika\u0144skiego.Podwaliny…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1151,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"yoast_head":"\nRzymska "Gra o tron" w Grecji - Moja Grecja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rzymska "Gra o tron" w Grecji - Moja Grecja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Poznaj\u0105c dzieje Grecji warto czasem si\u0119 w nie zag\u0142\u0119bi\u0107 od strony tych co Grecj\u0119 podbijali. Bo to i inny punkt widzenia i te\u017c na inne wydarzenia nacisk jest po\u0142o\u017cony. My\u015bl\u0119 \u017ce znamiennym przyk\u0142adem jest fakt stoczenia na terenie Grecji trzech bitew, kt\u00f3re zadecydowa\u0142y o tym, \u017ce Rzym sta\u0142 si\u0119 cesarstwem i odszed\u0142 od ustroju republika\u0144skiego.Podwaliny...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Moja Grecja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-11-18T18:35:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-11-18T20:30:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/samob\u00f3jstwo-kleopatry.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"900\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"christian arnidis\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website\",\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/\",\"name\":\"Moja Grecja\",\"description\":\"Moja Grecja Christian Arnidis przwodnik historyczny po Grecji kontynentalnej\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/samob\\u00f3jstwo-kleopatry.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/samob\\u00f3jstwo-kleopatry.jpg\",\"width\":1200,\"height\":900},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/#webpage\",\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/\",\"name\":\"Rzymska \\\"Gra o tron\\\" w Grecji - Moja Grecja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2020-11-18T18:35:00+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-18T20:30:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\\u0142\\u00f3wna\",\"item\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rzymska „Gra o tron” w Grecji\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9\",\"name\":\"christian arnidis\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"christian arnidis\"},\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/author\/christian-arnidis\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rzymska \"Gra o tron\" w Grecji - Moja Grecja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Rzymska \"Gra o tron\" w Grecji - Moja Grecja","og_description":"Poznaj\u0105c dzieje Grecji warto czasem si\u0119 w nie zag\u0142\u0119bi\u0107 od strony tych co Grecj\u0119 podbijali. Bo to i inny punkt widzenia i te\u017c na inne wydarzenia nacisk jest po\u0142o\u017cony. My\u015bl\u0119 \u017ce znamiennym przyk\u0142adem jest fakt stoczenia na terenie Grecji trzech bitew, kt\u00f3re zadecydowa\u0142y o tym, \u017ce Rzym sta\u0142 si\u0119 cesarstwem i odszed\u0142 od ustroju republika\u0144skiego.Podwaliny...","og_url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/","og_site_name":"Moja Grecja","article_published_time":"2020-11-18T18:35:00+00:00","article_modified_time":"2020-11-18T20:30:51+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":900,"url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/samob\u00f3jstwo-kleopatry.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"christian arnidis","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website","url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/","name":"Moja Grecja","description":"Moja Grecja Christian Arnidis przwodnik historyczny po Grecji kontynentalnej","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/#primaryimage","inLanguage":"pl-PL","url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/samob\u00f3jstwo-kleopatry.jpg","contentUrl":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/samob\u00f3jstwo-kleopatry.jpg","width":1200,"height":900},{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/#webpage","url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/","name":"Rzymska \"Gra o tron\" w Grecji - Moja Grecja","isPartOf":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/#primaryimage"},"datePublished":"2020-11-18T18:35:00+00:00","dateModified":"2020-11-18T20:30:51+00:00","author":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9"},"breadcrumb":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2020\/11\/18\/rzymska-gra-o-tron-w-grecji\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Rzymska „Gra o tron” w Grecji"}]},{"@type":"Person","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9","name":"christian arnidis","image":{"@type":"ImageObject","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#personlogo","inLanguage":"pl-PL","url":"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g","caption":"christian arnidis"},"url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/author\/christian-arnidis\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1150"}],"collection":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1150"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1150\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1162,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1150\/revisions\/1162"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1151"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}