{"id":1203,"date":"2021-01-23T13:20:13","date_gmt":"2021-01-23T12:20:13","guid":{"rendered":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/?p=1203"},"modified":"2021-01-23T13:20:51","modified_gmt":"2021-01-23T12:20:51","slug":"grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/","title":{"rendered":"Grecja nieznana &#8211; nowe spojrzenie na dzieje Grecji"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"1203\" class=\"elementor elementor-1203\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-section-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-f1543d1 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"f1543d1\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-8608943\" data-id=\"8608943\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cd09e97 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cd09e97\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\">\n\t\t\t\t<p>Po sko\u0144czeniu edukacji szkolnej w Polsce, mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce historia Grecji to tak naprawd\u0119 tylko okres klasyczny, czyli Sokrates, Termopile, Salamina i Akropol Ate\u0144ski. Do tego par\u0119 poj\u0119\u0107 takich jak demokracja, teatr czy rze\u017aba. Od ponad dw\u00f3ch wiek\u00f3w taki mamy uproszczony obraz dziej\u00f3w \u015bwiata, jakby cywilizacja czy rozkwit kultury tak sobie w\u0119drowa\u0142 z miejsca na miejsce. Najpierw by\u0142 u Sumer\u00f3w, p\u00f3\u017aniej pow\u0119drowa\u0142 do Egiptu. Nast\u0119pnie rozkwit\u0142a Grecja, po niej Rzym, a gdy ten upad\u0142, to sko\u0144czy\u0142a si\u0119 epoka staro\u017cytna i Europ\u0119 zala\u0142y mroki \u015bredniowiecza. Nauczanie historii zazwyczaj wraz ze zmian\u0105 epoki przenosi si\u0119 do innego kraju i nie bardzo wiadomo co si\u0119 tam dalej dzia\u0142o, na przyk\u0142ad w Mezopotamii. Czy dalej jaka\u015b cywilizacja si\u0119 tam rozwija\u0142a, czy te\u017c okolic\u0119 zasypa\u0142y piaski pustyni, a ludzie zamieszkali w namiotach i sza\u0142asach. Badania nad dziejami Grecji pokazuj\u0105, \u017ce ani cywilizacja nie zacz\u0119\u0142a si\u0119 w Grecji w Okresie Klasycznym, ani tez nie upad\u0142a wraz nadej\u015bciem Rzymian. Kto co\u015b o Grecji czyta\u0142 wie, \u017ce przed klasyczn\u0105 by\u0142a tam cywilizacja Myke\u0144ska, a przed ni\u0105, na Krecie, Minojska, r\u00f3wnie zaawansowana co \u00f3wczesne kultury Bliskiego Wschodu czy Egiptu. Nauczanie historii ma tak\u0105 swoj\u0105 regionalizacj\u0119 wi\u0119c oczywiste jest to, \u017ce Francuz b\u0119dzie du\u017co wi\u0119cej si\u0119 uczy\u0142 na temat Wojny Stuletniej ni\u017c Grek, a Polak si\u0119 dowie o bitwie pod Cedyni\u0105 o kt\u00f3rej Hiszpan raczej nie b\u0119dzie mia\u0142 poj\u0119cia. Jednak wszyscy co\u015b tam li\u017aniemy sobie ze staro\u017cytno\u015bci i to raczej naszej okolicy czyli basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego i Mezopotamii. Jednak Grecja Klasyczna jest tak mocno ugruntowana w naszej kulturze, \u017ce czasem si\u0119 wydaje \u017ce wcze\u015bniej ani p\u00f3\u017aniej nic tam nie by\u0142o.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-b48005f elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"b48005f\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-34c1ee9\" data-id=\"34c1ee9\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-39aca77 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"39aca77\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-image\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img width=\"640\" height=\"479\" src=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/grecja-neolit-1-696x521-1.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" loading=\"lazy\" srcset=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/grecja-neolit-1-696x521-1.jpg 696w, http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/grecja-neolit-1-696x521-1-300x225.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-f345625 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"f345625\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-f378aca\" data-id=\"f378aca\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2183ee4 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2183ee4\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\">\n\t\t\t\t<p>Jeszcze w pocz\u0105tkach XIX wieku uwa\u017cano, \u017ce Wojna Troja\u0144ska by\u0142a mitem, a nie wydarzeniem historycznym. Cywilizacja myke\u0144ska wydawa\u0142a si\u0119 tak nierealna jak opowie\u015bci o smokach w mitologii celtyckiej. Wykopaliska w Knossos, kt\u00f3re ods\u0142oni\u0142y nam starsz\u0105 od myke\u0144skiej cywilizacj\u0119 minojskiej Krety rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 dopiero w roku 1900. Badania archeologiczne trwaj\u0105 dziesi\u0119ciolecia, a ich efekty, mimo \u017ce zmieniaj\u0105ce nasz obraz historii czasem w og\u00f3le nie s\u0105 nag\u0142a\u015bniane. Bo nie s\u0105 na przyk\u0142ad specjalnie medialne. Media lubi\u0105 cywilizacje zatopione przez morze, zasypane piaskami pustyni czy popio\u0142em wulkanicznym. Media lubi\u0105 tragedie i nieszcz\u0119\u015bcia, wi\u0119c te kultury zniszczone jakim\u015b kataklizmem, najlepiej z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 ofiar idealnie do nich pasuj\u0105. Tych wci\u0105\u017c trwaj\u0105cych jako\u015b si\u0119 nie zauwa\u017ca. Odkrycia na terenie Grecji by\u0142y przez pewien czas marginalizowane. Niekt\u00f3rzy twierdzili, \u017ce kultura Krety wzorowa\u0142a si\u0119 na Egipskiej, co jednak upad\u0142o, gdy\u017c coraz wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 odkry\u0107 pokaza\u0142a, \u017ce pa\u0142ace Krety epoki br\u0105zu by\u0142y efektem p\u0142ynnej ewolucji od pierwszych budowli na wyspie powsta\u0142ych w neolicie. Podobnie grecka, pelzgijska cywilizacja neolityczna, pierwsza cywilizacja Europy, nie jest kopi\u0105 \u017cadnej bliskowschodniej czy ma\u0142oazjatyckiej. Cywilizacja pelzagijska, mimo \u017ce stworzona przez przybysz\u00f3w z Azji, szybko wykszta\u0142ci\u0142a w\u0142asne charakterystyczne zdobnictwo, kszta\u0142ty naczy\u0144, stylistyk\u0119 figurek, a pocz\u0105tki udomowienia zwierz\u0105t przez Pelazg\u00f3w s\u0105 jednymi z najstarszych na \u015bwiecie! A teraz troch\u0119 chronologii. W naszym obszarze \u015br\u00f3dziemnomorskim pocz\u0105tki cywilizacji si\u0119gaj\u0105 12 tysi\u0119cy lat wstecz i zwi\u0105zane s\u0105 terenami dzisiejszego Izraela, Syrii, Mezopotamii i Turcji czyli tak zwanego \u017cyznego p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyca. Do Grecji cywilizacj\u0119, czyli sta\u0142e osady i rolnictwo, mieli przynie\u015b\u0107 Pelazgowie oko\u0142o 9000 lat temu. Natomiast do Egiptu rolnictwo dotar\u0142o tysi\u0105c lat p\u00f3\u017aniej, a Sumerowie pojawili si\u0119 w Mezopotamii po kolejnych 500 latach. W \u015bwietle tego najstarsze dzieje Grecji wydaj\u0105 si\u0119 mocno niedoceniane. R\u00f3wnie niedoceniane wydaje si\u0119 osadnictwo paleolityczne na terenie Grecji czyli najstarsze \u015blady naszego gatunku w Europie. W naturalny spos\u00f3b starsze ni\u017c te znalezione we Francji, bo cz\u0142owiek (<i>homo sapiens<\/i>) dotar\u0142 do Europy przez Azj\u0119 Mniejsz\u0105, a nie przez Gibraltar.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-320057c elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"320057c\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-d2d9358\" data-id=\"d2d9358\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-125d0be elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"125d0be\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-image\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img width=\"640\" height=\"853\" src=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/IMG_20200617_091609-768x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" loading=\"lazy\" srcset=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/IMG_20200617_091609-768x1024.jpg 768w, http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/IMG_20200617_091609-225x300.jpg 225w, http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/IMG_20200617_091609-300x400.jpg 300w, http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/IMG_20200617_091609-850x1133.jpg 850w, http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/IMG_20200617_091609.jpg 960w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-8283dbc elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"8283dbc\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-1572c9a\" data-id=\"1572c9a\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fc3458d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"fc3458d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\">\n\t\t\t\t<p>Na bazie greckiej Cywilizacji Sesklo (czyli pelazgijskiej) rozwin\u0119\u0142y si\u0119 kolejne cywilizacje neolityczne Europy, w tym Starcevo i Vinca, na terenie Serbii, kt\u00f3rym si\u0119 przypisuje najstarsze \u015blady metalurgii miedzi na \u015bwiecie! Fenomenem greckiej cywilizacji jest jej ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107. Odk\u0105d cz\u0142owiek pojawi\u0142 na ziemiach Grecji, ponad 40.000 lat temu, to na dobr\u0105 spraw\u0119 a\u017c do najazdu perskiego 2500 lat temu nikt na nie nie napada\u0142. 9000 lat temu w okolicach Volos wyl\u0105dowali Pelazgowie, p\u00f3\u017aniej ok 3800 lat temu do\u0142\u0105czyli do nich Grecy indoeuropejscy i tyle. Epizodycznie mog\u0142y si\u0119 zdarza\u0107 jakie\u015b konflikty poszczeg\u00f3lnych polis mi\u0119dzy sob\u0105, z Kret\u0105, czy ataki w czasie tzw Apokalipsy Egejskiej, czyli w latach upadku pa\u0144stw kultury br\u0105zu oko\u0142o 3200 lat temu. Przez dziesi\u0119ciolecia b\u0142\u0119dnie ten upadek t\u0142umaczono najazdem Doryckim. Jednak Apokalipsa Egejska nie zniszczy\u0142a ca\u0142kowicie kultury greckiej. Ziemie si\u0119 wyludni\u0142y ,wi\u0119kszo\u015b\u0107 polis Peloponezu podupad\u0142o, ale nikt nowy nie przyby\u0142, nikt nie narzuci\u0142 jakiej\u015b obcej kultury. Grecja sama si\u0119 z tej zapa\u015bci wydoby\u0142a przechodz\u0105c przez okres Wiek\u00f3w Ciemnych i Archaiczny, a\u017c zn\u00f3w rozkwit\u0142a w tak znanej i popularnej Epoce Klasycznej. Jeszcze raz powt\u00f3rz\u0119. W przypadku Grecji mamy do czynienia z ci\u0105g\u0142o\u015bci\u0105 cywilizacyjn\u0105 si\u0119gaj\u0105c\u0105 9000 lat w przesz\u0142o\u015b\u0107, a nie jakim\u015b nag\u0142ym rozb\u0142yskiem kultury w Okresie Klasycznym, przed kt\u00f3rym, ani po kt\u00f3rym niczego nie by\u0142o. Mamy te\u017c ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 zasiedlenia si\u0119gaj\u0105ca ponad 40.000 lat, kt\u00f3r\u0105 widzimy dzi\u0119ki efektom wykopalisk na stanowiskach paleolitycznych w Jaskiniach Franchti, Diros czy Theopetra. Pierwsi <i>homo sapiens<\/i> przybywaj\u0105cy do Europy zasiedlali jaskinie po czym wraz z przybyciem Pelazg\u00f3w 9000 lat temu ich styl \u017cycia, zwyczaje i technologie jakich u\u017cywali zmienia\u0142y si\u0119. Pelazgowie ani nie wygnali pierwszych mieszka\u0144c\u00f3w Grecji, ale dzielili si\u0119 z nimi zdobyczami cywilizacji. Podobnie Pelazgowie i przybyli 3.800 lat temu Grecy indoeuropejscy czerpali gar\u015bciami z bardziej zaawansowanej cywilizacji krete\u0144skiej (minojskiej).<\/p><p>W podobny spos\u00f3b jest powszechnie marginalizowany czy pomijany wp\u0142yw Grecji na kultur\u0119 \u015br\u00f3dziemnomorsk\u0105 i europejsk\u0105 po okresie klasycznym. Przecie\u017c, po podbojach Aleksandra Wielkiego, czyli w epoce hellenistycznej, Grecja nie sta\u0142a si\u0119 jak\u0105\u015b zapomnian\u0105, biedn\u0105 i zacofan\u0105 krain\u0105. Wr\u0119cz przeciwnie, w\u0142a\u015bnie wtedy grecka sztuka i nauka, maj\u0105c dost\u0119p do bogactw wschodu, rozkwit\u0142y jak nigdy wcze\u015bniej. W Imperium Rzymskim rozwija si\u0119 grecka filozofia, dzia\u0142ali rze\u017abiarze i lekarze, a o poziomie greckich szk\u00f3\u0142 \u015bwiadczy fakt, \u017ce Cyceron jeden z najwybitniejszych prawnik\u00f3w, m\u00f3wc\u00f3w, filozof\u00f3w w dziejach Rzymu, pobiera\u0142 nauki w Atenach i na Rodos. Nies\u0142usznie te\u017c odbiera si\u0119 grecko\u015b\u0107 Cesarstwu Bizanty\u0144skiemu automatycznie uznaj\u0105c je za kontynuacj\u0119 Imperium Rzymskiego, zapominaj\u0105c, \u017ce to Imperium wyros\u0142o na gruncie kultury greckiej i w kt\u00f3rym ta kultura dalej istnia\u0142a i si\u0119 rozwija\u0142a. Grecka kultura te\u017c nie zanik\u0142a po upadku Konstantynopola, bo nap\u0142yw teolog\u00f3w i artyst\u00f3w do Italii wywo\u0142a\u0142 w Europie renesans. Istnia\u0142a te\u017c na ziemiach zaj\u0119tych przez Turk\u00f3w i Wenecjan i rozwija\u0142a si\u0119 w bogatszych o\u015brodkach kupieckich czego efektem by\u0142o greckie o\u015bwiecenie.<\/p><p>Zatem reasumuj\u0105c wydaje mi si\u0119, \u017ce troch\u0119 inaczej, ni\u017c zazwyczaj powinni\u015bmy spojrze\u0107 na dzi\u015b na Grecj\u0119. Nie na jako kraj kt\u00f3ry kiedy\u015b w staro\u017cytno\u015bci zab\u0142ysn\u0105\u0142 dzielno\u015bci\u0105 Spartan i m\u0105dro\u015bci\u0105 filozof\u00f3w, ale jako na prastar\u0105, trwaj\u0105c\u0105 nieprzerwanie cywilizacj\u0119, kt\u00f3ra nigdy \u017cadnym najazdem, ani naturalnym kataklizmem nie zosta\u0142 zmieciona z powierzchni ziemi. Nie raz grozi\u0142 jej upadek, ale mimo wszystko przetrwa\u0142a.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-f34f6a3 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"f34f6a3\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-08444e0\" data-id=\"08444e0\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26718bb elementor-aspect-ratio-169 elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"26718bb\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/youtu.be\\\/i3N3DJ4wYtk&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;aspect_ratio&quot;:&quot;169&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-fit-aspect-ratio elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po sko\u0144czeniu edukacji szkolnej w Polsce, mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce historia Grecji to tak naprawd\u0119 tylko okres klasyczny, czyli Sokrates, Termopile, Salamina i Akropol Ate\u0144ski. Do tego par\u0119 poj\u0119\u0107 takich jak demokracja, teatr czy rze\u017aba. Od ponad dw\u00f3ch wiek\u00f3w taki mamy uproszczony obraz dziej\u00f3w \u015bwiata, jakby cywilizacja czy rozkwit kultury tak sobie w\u0119drowa\u0142 z miejsca&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1204,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v17.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Grecja nieznana - nowe spojrzenie na dzieje Grecji - Moja Grecja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Grecja nieznana - nowe spojrzenie na dzieje Grecji - Moja Grecja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Po sko\u0144czeniu edukacji szkolnej w Polsce, mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce historia Grecji to tak naprawd\u0119 tylko okres klasyczny, czyli Sokrates, Termopile, Salamina i Akropol Ate\u0144ski. Do tego par\u0119 poj\u0119\u0107 takich jak demokracja, teatr czy rze\u017aba. Od ponad dw\u00f3ch wiek\u00f3w taki mamy uproszczony obraz dziej\u00f3w \u015bwiata, jakby cywilizacja czy rozkwit kultury tak sobie w\u0119drowa\u0142 z miejsca...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Moja Grecja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-01-23T12:20:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-01-23T12:20:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/nieznana.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"658\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"534\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"christian arnidis\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website\",\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/\",\"name\":\"Moja Grecja\",\"description\":\"Moja Grecja Christian Arnidis przwodnik historyczny po Grecji kontynentalnej\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/nieznana.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/nieznana.jpg\",\"width\":658,\"height\":534},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/#webpage\",\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/\",\"name\":\"Grecja nieznana - nowe spojrzenie na dzieje Grecji - Moja Grecja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2021-01-23T12:20:13+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-23T12:20:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\\u0142\\u00f3wna\",\"item\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Grecja nieznana &#8211; nowe spojrzenie na dzieje Grecji\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9\",\"name\":\"christian arnidis\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"christian arnidis\"},\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/author\/christian-arnidis\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Grecja nieznana - nowe spojrzenie na dzieje Grecji - Moja Grecja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Grecja nieznana - nowe spojrzenie na dzieje Grecji - Moja Grecja","og_description":"Po sko\u0144czeniu edukacji szkolnej w Polsce, mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce historia Grecji to tak naprawd\u0119 tylko okres klasyczny, czyli Sokrates, Termopile, Salamina i Akropol Ate\u0144ski. Do tego par\u0119 poj\u0119\u0107 takich jak demokracja, teatr czy rze\u017aba. Od ponad dw\u00f3ch wiek\u00f3w taki mamy uproszczony obraz dziej\u00f3w \u015bwiata, jakby cywilizacja czy rozkwit kultury tak sobie w\u0119drowa\u0142 z miejsca...","og_url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/","og_site_name":"Moja Grecja","article_published_time":"2021-01-23T12:20:13+00:00","article_modified_time":"2021-01-23T12:20:51+00:00","og_image":[{"width":658,"height":534,"url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/nieznana.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"christian arnidis","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website","url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/","name":"Moja Grecja","description":"Moja Grecja Christian Arnidis przwodnik historyczny po Grecji kontynentalnej","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/#primaryimage","inLanguage":"pl-PL","url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/nieznana.jpg","contentUrl":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/nieznana.jpg","width":658,"height":534},{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/#webpage","url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/","name":"Grecja nieznana - nowe spojrzenie na dzieje Grecji - Moja Grecja","isPartOf":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/#primaryimage"},"datePublished":"2021-01-23T12:20:13+00:00","dateModified":"2021-01-23T12:20:51+00:00","author":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9"},"breadcrumb":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/01\/23\/grecja-nieznana-nowe-spojrzenie-na-dzieje-grecji\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Grecja nieznana &#8211; nowe spojrzenie na dzieje Grecji"}]},{"@type":"Person","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9","name":"christian arnidis","image":{"@type":"ImageObject","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#personlogo","inLanguage":"pl-PL","url":"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g","caption":"christian arnidis"},"url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/author\/christian-arnidis\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1203"}],"collection":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1203"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1208,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1203\/revisions\/1208"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1204"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}