{"id":1282,"date":"2021-07-23T19:50:10","date_gmt":"2021-07-23T17:50:10","guid":{"rendered":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/?p=1282"},"modified":"2021-07-27T12:06:35","modified_gmt":"2021-07-27T10:06:35","slug":"historia-atenskiego-akropolu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/","title":{"rendered":"Historia Ate\u0144skiego Akropolu"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\tTrudno chyba znale\u017a\u0107 lepiej opisany obiekt historyczny ni\u017c Ate\u0144ski Akropol. Jednak jak zauwa\u017cy\u0142em wci\u0105\u017c wymyka si\u0119 on jako ca\u0142o\u015b\u0107 historyczna. Warto si\u0119 na nim skupi\u0107, bo mamy do czynienia z ci\u0105g\u0142o\u015bci\u0105 osadnictwa trwaj\u0105ca d\u0142ugo nawet jak na realia greckie. Pierwszym zaskoczeniem dla ka\u017cdego b\u0119dzie zapewne geologia Akropolu. Ot\u00f3\u017c ska\u0142a ate\u0144skiego Akropolu jest 30 milion\u00f3w lat starsza ni\u017c jej podstawa. Wydaje nam si\u0119, \u017ce ska\u0142y to co\u015b stabilnego, trwa\u0142ego i odwiecznego. Na nasza skal\u0119 \u017cycia na pewno, ale nie dla geologa. Ziemia by\u0142a pocz\u0105tkowo pokryta p\u0142ynn\u0105 law\u0105, kt\u00f3rej powierzchnia zacz\u0119\u0142a powoli zastyga\u0107 tworz\u0105c najstarsze ska\u0142y. Ska\u0142y erodowa\u0142y rozsypuj\u0105c si\u0119 na drobniejszy materia\u0142, to zn\u00f3w cementowa\u0142y jak w przypadku piaskowca, inne, tak jak bazalt powsta\u0142y z zastyg\u0142ej lawy, albo przy udziale organizm\u00f3w \u017cywych tak jak wapienie. W wi\u0119kszo\u015bci wapie\u0144 to naturalnie scementowane szkielety organizm\u00f3w zamieszkuj\u0105cych przed milionami lat morza. I w ten spos\u00f3b powsta\u0142a ska\u0142a Ate\u0144skiego Akropolu w okresie zwanym kred\u0105. Oko\u0142o 100 milion\u00f3w lat temu, czyli w czasie gdy na ziemi panowa\u0142y dinozaury. Pod\u0142o\u017ce natomiast liczy sobie oko\u0142o 70 milion\u00f3w, jest mieszank\u0105 ska\u0142 \u0142upkowych i utworzy\u0142o si\u0119 mniej wi\u0119cej wtedy, gdy dinozaur\u00f3w wymiera\u0142y. A teraz jakim cudem wapie\u0144 Akropolu jest nad \u0142upkami pod\u0142o\u017ca? Ot\u00f3\u017c ska\u0142a Ate\u0144skiego Akropolu oderwa\u0142a si\u0119 od masywu Tourkobouno i przesun\u0119\u0142a na obecne miejsce. Najpro\u015bciej m\u00f3wi\u0105c ska\u0142a Akropolu jest po prostu bardzo du\u017cym kamieniem, kt\u00f3ry przype\u0142z\u0142 (tego poj\u0119cia u\u017cywa geologia) z rodzimego masywu na obecne miejsce. Dzi\u0119ki temu wydarzeniu na styku wapienia i jego pod\u0142o\u017ca \u0142upkowego mieli\u015bmy jaskinie i \u017ar\u00f3d\u0142a. \t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Ceramika neolityczna - kultura Sesklo<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Sam Akropol zosta\u0142 zasiedlony w Neolicie czyli w ostatniej epoce kamienia. Neolit nie jest jaki\u015b specjalnie stary w skali historii ludzko\u015bci (cz\u0142owiek mieszka na Ziemi jakie\u015b 250.000 lat), bo zacz\u0105\u0142 si\u0119 ok 11.000 lat temu a sko\u0144czy\u0142 7000 lat temu wraz z nadej\u015bciem epoki miedzi. Czyli ok. 7000 lat temu nale\u017ca\u0142oby szuka\u0107 pierwszych osadnik\u00f3w kt\u00f3rzy sobie wybrali ska\u0142\u0119 Ate\u0144skiego Akropolu na swoja siedzib\u0119. Niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 m\u0142odsze daty, ale najstarsze znaleziska pochodz\u0105 w\u0142a\u015bnie z neolitu. Jako\u015b mi to nie pasuje, \u017ceby w epoce br\u0105zu Ate\u0144czycy si\u0119 uparli na u\u017cywanie narz\u0119dzi z kamienia, podczas gdy w okolicy upowszechni\u0142a si\u0119 metalurgia.\u00a0 Najstarsze przedmioty znalezione na stokach Akropolu s\u0105 podobne do tych, kt\u00f3re znaleziono w Sesklo ko\u0142o Volos, czyli najstarszej neolitycznej osadzie w Grecji. Od nazwy tej osady bierze te\u017c nazw\u0119 pierwsza cywilizacja Grecji czyli kultura Sesklo.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Akropol w epoce myke\u0144skiej<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\tW epoce br\u0105zu, inaczej zwanej myke\u0144sk\u0105 czyli w epoce opisywanej przez mity i Homera, Ateny s\u0105 jednym z wielu polis \u00f3wczesnej Grecji. Ufortyfikowane wzg\u00f3rze Akropolu zajmuje pa\u0142ac w\u0142adcy (tam gdzie dzi\u015b stoi Erechtejon) i domy wojownik\u00f3w \u2013 arystokrat\u00f3w, podobnie jak w Mykenach. Budynki z tamtego okresu nie przetrwa\u0142y, ale niekt\u00f3re fragmenty mur\u00f3w tak. To tak zwane mury cyklopie, podobne do tych z Myken czy Tirynsu. \t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Akropol przed zniszczeniem go przez Pers\u00f3w w 480 pne<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\tWraz z upadkiem greckich polis epoki br\u0105zu ok roku 1200 p.n.e. dojdzie w Grecji do przemian spo\u0142ecznych co znacz\u0105co wp\u0142ynie na zabudow\u0119 Akropolu. Greckie polis powoli odejd\u0105 od monarchii. W Atenach kr\u00f3lowie stan\u0105 si\u0119 archontami czyli najwy\u017cszymi s\u0119dziami. Pocz\u0105tkowo ich w\u0142adza by\u0142a dziedziczna, ale z czasem Ate\u0144czycy postanowili sobie w\u0142adc\u00f3w wybiera\u0107. W roku 753 p.n.e. obowi\u0105zywa\u0142a 10 letnia kadencja. Po 683 p.n.e. ju\u017c kadencja roczna. W\u0142a\u015bnie wtedy gdy w\u0142adza w Atenach przesta\u0142a by\u0107 dziedziczna, czyli w VIII wieku p.n.e. Akropol sta\u0142 si\u0119 wzg\u00f3rzem \u015bwi\u0105tynnym. Pierwsze \u015bwi\u0105tynie Grecy zacz\u0119li wznosi\u0107 dopiero oko\u0142o 800 p.n.e. i by\u0142y one wykonane z drewna. Uwaga, w epoce br\u0105zu czyli w w epoce myke\u0144skiej, czy wcze\u015bniej, \u015bwi\u0105ty\u0144 po prostu nie budowano! W Istmii odkryto jedn\u0105 z najstarszych \u015bwi\u0105ty\u0144 greckich z roku ok 650 p.n.e. i by\u0142a drewniana. Zatem te\u017c \u015bwi\u0105tynie na Ate\u0144skim Akropolu by\u0142y wykonane z drewna, wi\u0119c \u015blad\u00f3w po nich nie ma. Dopiero po roku 600 p.n.e. zaczn\u0105 nam si\u0119 pojawia\u0107 \u015bwi\u0105tynie kamienne. I tak pierwsza kamienna \u015bwi\u0105tynia na Akropolu po\u015bwi\u0119cona Atenie czyli Hekatompedon powstanie ok roku 570 p.n.e. Kogo\u015b mo\u017ce zdziwi\u0107 pewna niekonsekwencja. W epoce myke\u0144skiej budowano pa\u0142ace z kamienia, mury z pot\u0119\u017cnych blok\u00f3w, a par\u0119 wiek\u00f3w p\u00f3\u017aniej \u015bwi\u0105tynie drewniane. Tu wyja\u015bni\u0119, \u017ce epoka br\u0105zu w Grecji, Azji Mniejszej i na Bliskim Wschodzie zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w 1200 p.n.e. kataklizmem cywilizacyjnym zwanym Apokalips\u0105 Egejsk\u0105. To by\u0142o co\u015b jak upadek Rzymu dla Europy. Za\u0142amanie cywilizacyjne, i ekonomiczne cofn\u0119\u0142o Grecj\u0119 na par\u0119 wiek\u00f3w niemal do neolitu. Budowano wi\u0119c skromnie, w miar\u0119 \u015brodk\u00f3w, z drewna. Wkr\u00f3tce, bo po ok. 40 latach pojawi\u0142a si\u0119 druga \u015bwi\u0105tynia kamienna, po\u015bwi\u0119cona Atenie Polias czyli opiekunce miasta. Jej budow\u0119 ufundowa\u0142 tyran, czyli samozwa\u0144czy kr\u00f3l Aten, Pizystrat. Ten sam, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 w Atenach budow\u0119 \u015bwi\u0105tyni Zeusa Olimpijskiego (uko\u0144czon\u0105 700 lat p\u00f3\u017aniej przez cesarza rzymskiego Hadriana). Tak wi\u0119c oko\u0142o roku 500 p.n.e. na Akropolu mamy dwie du\u017ce archaiczne (archaiczne, czyli z epoki w sztuce greckiej przed klasyczn\u0105), \u015bwi\u0105tynie Ateny podobnych rozmiar\u00f3w. By\u0142o tez kilka mniejszych \u015bwi\u0105ty\u0144 i o\u0142tarzy, na miejscu kt\u00f3rych zbudowano p\u00f3\u017aniej \u015bwi\u0105tyni\u0119 Nike i Erechtejon. W roku 490 p.n.e. po zwyci\u0119stwie nad Persami pod Maratonem Ate\u0144czycy rozebrali swoja najstarsza kamienn\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 czyli Hekatompedon by zbudowa\u0107 \u015bwi\u0105tyni\u0119 wi\u0119ksza i pi\u0119kniejsz\u0105, czyli tak zwany Stary Partenon. Niestety w 480 roku, Ateny zniszczyli Persowie, kt\u00f3rzy dotarli do miasta w 8 dni po zwyci\u0119stwie pod Termopilami. Zniszczono zar\u00f3wno niedoko\u0144czony Stary Partenon jak i \u015bwi\u0105tynie Ateny Polias. Pozosta\u0142o\u015bci tego co zniszczyli Persowie zwane rumowiskiem perskim zakopano w okolicach gdzie p\u00f3\u017aniej stan\u0105\u0142 Erechtejon. Odkryto je w wieku XIX i mo\u017cna je obejrze\u0107 sobie w Muzeum Ate\u0144skiego Akropolu.\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Zachowane budynki Akropolu<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\tNa kolejny projekt budowlany Ate\u0144czycy si\u0119 porwali u szczytu swojej pot\u0119gi czyli wkr\u00f3tce po Wojnach Perskich. Ateny sta\u0142y wtedy na czele Zwi\u0105zku Morskiego i mia\u0142y wielki plany budowy imperium. Za pieni\u0105dze po\u0142owy Grecji (czyli polis zrzeszonych w Zwi\u0105zku Morskim), zbudowano wtedy kolejno Partenon, \u015awi\u0105tyni\u0119 Nike i Erechtejon. To ruiny tych w\u0142a\u015bnie budowli ogl\u0105damy dzisiaj zwiedzaj\u0105c Akropol. W p\u00f3\u017aniejszym czasie wznosili na Akropolu swoje budowle i Rzymianie i Krzy\u017cowcy czy Turcy, ale zamierzeniem archeolog\u00f3w by\u0142o przywr\u00f3cenie Ate\u0144skiemu Akropolowi jego wygl\u0105du z okresu klasycznego. Wszystko co dobudowano p\u00f3\u017aniej skrz\u0119tnie usuwano. W swoim zapale eksploratorskim archeolodzy dokopali si\u0119 do go\u0142ej wapiennej ska\u0142y. Dlatego tak tam teraz \u015blisko. \n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\tW sierpniu roku 479 p.n.e. rozegra\u0142y si\u0119 dwie znamienne dla Grek\u00f3w bitwy. L\u0105dowa pod Platejami i morska pod Mykale. Pod Platejami, kt\u00f3re le\u017c\u0105 na trasie Elefsina \u2013 Teby, armie zjednoczonych polis rozgromi\u0142y (tak to by\u0142 pogrom), Pers\u00f3w. Mniej wi\u0119cej w tym samym czasie, tradycja podaje nawet, \u017ce dok\u0142adnie tego samego dnia, u podn\u00f3\u017ca g\u00f3ry Mykale, czyli na przeciwko wyspy Samos, flota grecka zniszczy\u0142a okr\u0119ty Pers\u00f3w. Co ciekawe zniszczy\u0142a j\u0105 na l\u0105dzie. Persowie, kt\u00f3rzy po Salaminie bali si\u0119 kolejnej bitwy morskiej z Grekami, wci\u0105gn\u0119li swoje statki na l\u0105d u podn\u00f3\u017ca g\u00f3ry Mykale i otoczyli je palisad\u0105 czyli takim obronnym drewnianym ogrodzeniem. Grecy wyl\u0105dowali w pobli\u017cu tej prowizorycznej fortyfikacji, pokonali Pers\u00f3w w bitwie, po czym ich okr\u0119ty spalili. Dwie wspomniane bitwy nie tylko obroni\u0142y Grecj\u0119 przed najazdem perskim ale nawet odda\u0142y inicjatyw\u0119 w r\u0119ce Grek\u00f3w. Bo to nie by\u0142 koniec wojny. Tyle \u017ce, teraz to Grecy stali si\u0119 stron\u0105 atakuj\u0105c\u0105. Si\u0142y perskie topnia\u0142y, natomiast greckie wraz z wyzwalaniem kolejnych wysp i kolonii ros\u0142y. Wkr\u00f3tce Persowie zacz\u0119li traci\u0107 miasta w okolicach Bosforu w tym w 478 p.n.e. s\u0142ynne Bizancjum znane p\u00f3\u017aniej jako Konstantynopol. Tu wyja\u015bni\u0119, \u017ce Bizancjum jako nazwa Cesarstwa Wschodniorzymskiego wesz\u0142o do u\u017cytku w XIX wieku za spraw\u0105 niemieckich historyk\u00f3w. Oryginalnie Bizancjum by\u0142o nazw\u0105 koloni greckiej za\u0142o\u017conej przez osadnik\u00f3w z Megary w VII wieku p.n.e. W IV wieku naszej ery cesarz Konstantyn Wielki rozbudowa\u0142 miasto i nazwa\u0142 je swoim imieniem. Dzisiaj to Stambu\u0142 w Turcji. Szybko si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce zjednoczone armie greckich polis mog\u0105 nie tylko si\u0119 obroni\u0107, ale i skutecznie atakowa\u0107 pot\u0119\u017cne Imperium Perskie. Jednak po wygnaniu wroga z Grecji, Spartanie wraz z sojusznikami postanowili wycofa\u0107 si\u0119 z dalszych walk, gdy\u017c uznali, \u017ce cel militarny zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty. Grecja zosta\u0142a obroniona, wi\u0119c dalsza walka nie mia\u0142a dla Spartan sensu. Zupe\u0142nie inaczej do sprawy podeszli Ate\u0144czycy, kt\u00f3rzy zwo\u0142ali konferencj\u0119 na wyspie Delos, gdzie zaproponowali stworzenie zwi\u0105zku pa\u0144stw miast. Celami Ligi Delijskiej, zwanej w Polsce Zwi\u0105zkiem ate\u0144skim albo Morskim, by\u0142o przygotowanie si\u0142 przeciw spodziewanej, kolejnej perskiej inwazji i obrona kolonii greckich na wybrze\u017cach Azji Mniejszej, czyli dzisiejszej Turcji. Celem bardziej pragmatycznym by\u0142o \u0142upienie Perskich miast. Dalekosi\u0119\u017cnym celem strategicznym by\u0142o uniemo\u017cliwienie Persom odbudowy du\u017cej floty morskiej. By\u0142o to kluczowe bo bez floty nie by\u0142o mo\u017cliwo\u015bci zaatakowania Grecji z Azji. Armie perskie musia\u0142y si\u0119 przecie\u017c przeprawi\u0107 przez Bosfor. Polis nale\u017c\u0105ce do zwi\u0105zku by\u0142y zobowi\u0105zane do dostarczania okr\u0119t\u00f3w i oddzia\u0142\u00f3w wojskowych, albo do wp\u0142acenia do kasy zwi\u0105zku ekwiwalentu pieni\u0119\u017cnego. Gdy 10 lat po Mykale i Salaminie Persowie chcieli odzyska\u0107 przewag\u0119 na morzu, Ate\u0144czycy wraz sojusznikami rozgromili ich w l\u0105dowo morskiej bitwie pod Ewrymedonem gdzie\u015b mi\u0119dzy 469, a 466 rokiem p.n.e. To w\u0142a\u015bnie po tej bitwie zapad\u0142a decyzja o odbudowie Ate\u0144skiego Akropolu. Wcze\u015bniejsze prace porz\u0105dkowe sprowadzi\u0142y si\u0119 do uroczystego zakopania zniszczonych przez Pers\u00f3w w 480 p.n.e. pos\u0105g\u00f3w i fragment\u00f3w \u015bwi\u0105ty\u0144 w okolicach obecnego Erechtejonu. \t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Akropol ok 400 pne<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\tW roku 454 p.n.e. skarbiec Ligi Delijskiej przeniesiono z Delos do Aten. T\u0119 dat\u0119 si\u0119 uznaje za pocz\u0105tek imperium Ate\u0144skiego. Sojusznicy Aten po 20 latach stali si\u0119 polis zale\u017cnymi. Wreszcie Ateny mia\u0142y \u015brodki na podjecie szeroko zakrojonego projektu budowlanego na Akropolu. Wkr\u00f3tce zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 \u015bwi\u0105tynie, kt\u00f3rych ruiny mo\u017cemy ogl\u0105da\u0107 dzi\u015b. W roku 447 p.n.e. rozpocz\u0119to trwaj\u0105c\u0105 15 lat budow\u0119 Partenonu. W roku latach 437 \u2013 432 p.n.e., czyli w jeszcze w trakcie budowy Partenonu wzniesiono Propyleje. Po Uko\u0144czeniu Propylej\u00f3w i Partenonu zbudowano kolejno ma\u0142\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 Nike i Erechtejon. Czas budowy kompleksu \u015bwi\u0105ty\u0144 na Ate\u0144skim Akropolu zbieg\u0142 si\u0119 nie tylko z dynamicznym rozwojem pot\u0119gi Aten ale i z nieustaj\u0105cymi konfliktami z Persj\u0105 i Zwi\u0105zkiem Peloponeskim, na czele kt\u00f3rego sta\u0142a Sparta. Seria spektakularnych kl\u0119sk, takich jak w Egipcie, gdzie Liga Delijska (Zwi\u0105zek Morski) wspiera\u0142a powstanie przeciw Persom, pod Syrakuzami, gdzie niemal ca\u0142y korpus Ate\u0144ski zosta\u0142 wzi\u0119ty do niewoli, czy wreszcie pod Ajgajpotamos, gdzie Spartanie rozbili flot\u0119 Ate\u0144sk\u0105, doprowadzi\u0142a do z\u0142amania militarnej pot\u0119gi miasta i rozwi\u0105zania Zwi\u0105zku Morskiego (Ligi Delijskiej). Niemniej prace na Akropolu zosta\u0142y uko\u0144czone. Dominuj\u0105ca budowl\u0105 by\u0142 monumentalna \u015bwi\u0105tynia Ateny czyli Partenon. Obok niego Erechtejon po\u015bwi\u0119cony Atenie, Posejdonowi i mitycznemu kr\u00f3lowi Aten Erechteuszowi i ma\u0142a \u015bwi\u0105tynia Nike. Druga co do wielko\u015bci budowla by\u0142a monumentalna brama czyli Propyleje. Poza wspomnianymi, kt\u00f3re istniej\u0105 po dzi\u015b dzie\u0144, na Akropolu mieli\u015bmy jeszcze ma\u0142\u0105 archaiczn\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 Ateny (by\u0142a to cz\u0119\u015bciowo odbudowana stara \u015bwi\u0105tynia Ateny Polias wzniesiona przez tyrana Pizystrata), \u015bwi\u0105tyni\u0119 Zeusa, Sto\u0119 Artemidy, Chalkotek\u0119, czyli galeri\u0119 dar\u00f3w z br\u0105zu sk\u0142adanych Atenie, sanktuarium Pandiona, patrona jednego z dziesi\u0119ciu plemion ate\u0144skich i Arreforion, w kt\u00f3rym przebywa\u0142y wybierane ka\u017cdego roku dziewczynki, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142o tkanie rytualnej szaty dla pos\u0105gu Ateny. Czyli w Okresie Klasycznym budynk\u00f3w by\u0142o na Akropolu dziesi\u0119\u0107. Obecnie pozosta\u0142y cztery. Prace budowlane obj\u0119\u0142y te\u017c po\u0142udniowe podn\u00f3\u017ca Akropolu gdzie wzniesiono odeon Peryklesa obok drewnianego wtedy jeszcze teatru Dionizosa. I wreszcie Asklepion czyli staro\u017cytne centrum zdrowia ze \u015bwi\u0105tyni\u0105 Asklepiosa. Tu zaznacz\u0119, ze obecny, dobrze zachowany Odeon Herodosa Attyka pochodzi z czas\u00f3w rzymskich i nie ma nic wsp\u00f3lnego z tym peryklesowym. Jako, ze artyku\u0142 jest po\u015bwi\u0119cony Akropolowi, tylko wspomn\u0119, \u017ce ca\u0142e Ateny by\u0142y obj\u0119te programem budowlanym, kt\u00f3ry by\u0142 konieczny po tym jak w 480 roku p.n.e. miasto zniszczyli Persowie. Dos\u0142ownie miasto trzeba by\u0142o odbudowa\u0107 z gruz\u00f3w. \t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\tJednak nie wiele brak\u0142o by by ca\u0142y wysi\u0142ek odbudowy \u015bwi\u0105ty\u0144 na Akropolu poszed\u0142 na marne, a sam Akropol by\u0142 dzi\u015b poro\u015bni\u0119t\u0105 traw\u0105 ska\u0142\u0105, na kt\u00f3rej pewnie by sta\u0142 jaki\u015b ko\u015bci\u00f3\u0142 bizanty\u0144ski, za to po zabytkach antycznych pozosta\u0142yby jakie\u015b walaj\u0105ce si\u0119 fragmenty kolumn. Ot\u00f3\u017c po kl\u0119sce Aten w II Wojnie Peloponeskiej (Ateny przegra\u0142y ze Spart\u0105 w roku 404 p.n.e.), Teby i Argos proponowa\u0142y by miasto zr\u00f3wna\u0107 z ziemi\u0105, a jej mieszka\u0144c\u00f3w sprzeda\u0107 w niewol\u0119. G\u0142\u00f3wnie na to naciska\u0142y Teby, odwieczny rywal Aten. Przecie\u017c jeszcze niedawno tak Ate\u0144czycy post\u0119powali z polis kt\u00f3re chcia\u0142y wyst\u0105pi\u0107 z Ligi Delijskiej. Mamy w g\u0142owie taki stereotyp Aten wiecznie sk\u0142\u00f3conych ze Spart\u0105. Ale to tylko stereotyp, tak jak nieustanne wojny Polski z Niemcami pod t\u0105 czy inna postaci\u0105. A przez ponad 1000 lat s\u0105siedztwa to raptem mieli\u015bmy bitw\u0119 pod Cedyni\u0105, na Psim Polu pod Wroc\u0142awiem, i II Wojn\u0119 \u015awiatow\u0105 (krzy\u017cak\u00f3w tu nie wliczam bo nie byli cz\u0119\u015bci\u0105 Cesarstwa Niemieckiego, podobnie\u017c powsta\u0144 antyniemieckich na \u015al\u0105sku czy w Wielkopolsce). Du\u017co wi\u0119cej wojowali\u015bmy na wschodzie. Polityka Grecji klasycznej by\u0142a kszta\u0142towana przez trzy polis. Ateny, Spart\u0119 i Teby. Ten uk\u0142ad zapewnia\u0142 pewn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119. Gdyby Ateny zosta\u0142y zniszczone, to bardzo szybko wzros\u0142a by pot\u0119ga Teb, wi\u0119c Sparcie zale\u017ca\u0142o na tym, \u017ceby miasto ocala\u0142o. Zreszt\u0105 i tak 30 lat po pokonaniu Aten, Sparta zosta\u0142a pobita przez Teby pod Leuktros. O tym jak wygl\u0105da\u0142y relacje mi\u0119dzy polis pisz\u0119 w \u201eGrecji nieznanej\u201d. \n\n\tAteny ocala\u0142y, ale ju\u017c nigdy nie osi\u0105gn\u0119\u0142y takiej pot\u0119gi jak w czasie przewodnictwa w Lidze Delijskiej. Po Atenach hegemonem Grecji by\u0142a przez 30 lat Sparta p\u00f3\u017aniej Teby. W ko\u0144cu wszystkich pogodzi\u0142 ojciec Aleksandra Wielkiego, Filip II, kt\u00f3ry narzuci\u0142 greckim polis Traktat Koryncki, zmuszaj\u0105cy je do wstrzymania walk mi\u0119dzy sob\u0105. Ateny kwit\u0142y i rozwija\u0142y si\u0119 ju\u017c nie jako pot\u0119ga militarna, ale przede wszystkim jako znany w ca\u0142ym staro\u017cytnym \u015bwiecie \u015br\u00f3dziemnomorskim o\u015brodek filozofii, nauki i sztuki. Na pewno jako kolebka kultury europejskiej. Tak zwana antyczna greka to w\u0142a\u015bnie dialekt Ate\u0144ski. \n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Zatem oko\u0142o roku 400 p.n.e. najwi\u0119kszy projekt budowlany Grecji klasycznej zosta\u0142 uko\u0144czony. Ate\u0144ski Akropol osi\u0105gn\u0105\u0142 swoj\u0105 pe\u0142n\u0105 klasyczn\u0105 form\u0119. Jednak nie by\u0142 to nie koniec zmian bo kolejne wieki i epoki przynios\u0142y mniej lub bardziej \u015bmia\u0142e ingerencje w architektur\u0119 Akropolu. Tu zwr\u00f3c\u0119 uwag\u0119 na fakt, \u017ce Akropol to nie tylko wzg\u00f3rze \u015bwi\u0105tynne Aten, ale przede wszystkim najwa\u017cniejsze sanktuarium bogini Ateny w staro\u017cytnym \u015bwiecie. A jak mieli\u015bmy sanktuarium to pojawia\u0142y si\u0119 dary wotywne w postaci pos\u0105g\u00f3w lub kolejne budowle, kt\u00f3re mia\u0142y upami\u0119tni\u0107 fundator\u00f3w i zjedna\u0107 przychylno\u015b\u0107 bogini. Pierwsze dodatki pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c w okresie hellenistycznym, czyli czasie istnienia wielkich kr\u00f3lestw, rz\u0105dz\u0105cych przez dynastie Grek\u00f3w z P\u00f3\u0142nocy \u2013 Macedo\u0144czyk\u00f3w. Dodam kr\u00f3lestw, powsta\u0142ych po rozpadzie imperium Aleksandra Wielkiego. Okres Hellenistyczny to czas po podbojach Aleksandra Wielkiego. Seria b\u0142yskotliwych kampanii doprowadzi\u0142a do powstania pot\u0119\u017cnego imperium, kt\u00f3re w swoich granicach mia\u0142o poza p\u00f3\u0142nocn\u0105 Grecj\u0105 i Albani\u0105, Persj\u0119, Egipt, Afganistan, Pakistan i cz\u0119\u015b\u0107 Indii. Jednak wkr\u00f3tce po \u015bmierci Alexandra jego najbli\u017csi ludzie podzielili sobie imperium tworz\u0105c swoje kr\u00f3lestwa. I te kr\u00f3lestwa nazywamy hellenistycznymi. Biblioteka Aleksandryjska, O\u0142tarz Pergamo\u0144ski, Antiochia to w\u0142a\u015bnie pami\u0105tki tamtych czas\u00f3w. Wtedy to wszystkim dobudowano na Akropolu nowe skrzyd\u0142o do nieistniej\u0105cego ju\u017c portyku Artemidy i wzniesiono dwa kanciaste postumenty, na kt\u00f3rych umieszczono czterokonne zaprz\u0119gi z br\u0105zu. Jeden ko\u0142o Partenonu, a drugi, zachowany do dzi\u015b, zobaczymy wychodz\u0105c schodami Propylej\u00f3w. Oba by\u0142y darami hellenistycznych kr\u00f3l\u00f3w Pergamonu. Do dzi\u015b przetrwa\u0142 cok\u00f3\u0142 Eumenesa zwany te\u017c coko\u0142em Agryppy.<\/p>

Sk\u0105d dwie nazwy dla coko\u0142u, wyja\u015bni\u0119 w dalszej cz\u0119\u015bci. Jako dary wotywne pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c rze\u017aby przedstawiaj\u0105ce wojny Grek\u00f3w z Galami czyli Celtami. Temat zapewne dla wielu z Pa\u0144stwa tajemniczy. Bo wspominaj\u0105c wojny staro\u017cytnej Grecji na pewno pomy\u015blimy o Troi czy Persach, a sk\u0105d tu nagle Galowie? Przecie\u017c Galowie walczyli z Rzymem, o czym weso\u0142o nam opowiada seria film\u00f3w o Asterixie. Temat szerzej opisuj\u0119 w \u201eGrecji Nieznanej\u201d, bo rzadko jest omawiany w przewodnikach czy ksi\u0105\u017ckach historycznych. Ot\u00f3\u017c nied\u0142ugo po \u015bmierci Aleksandra Wielkiego mieli\u015bmy inwazj\u0119 Gal\u00f3w czyli Celt\u00f3w na Ba\u0142kany. Spustoszona zosta\u0142a p\u00f3\u0142nocna Grecja, zn\u00f3w Grecy si\u0119 bronili pod Termopilami, a do rozstrzygaj\u0105cej, zwyci\u0119skiej dla Grek\u00f3w bitwy dosz\u0142o pod Delfami. Dla Grecji by\u0142 to moment r\u00f3wnie dramatyczny co najazd Perski. Z tamtego okresu pochodzi te\u017c stoa Atallosa, czyli pod\u0142u\u017cna budowla, obecnie w pe\u0142ni zrekonstruowana, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy zobaczy\u0107 i odwiedzi\u0107 na Ate\u0144skiej Agorze. Odwiedzi\u0107 warto, bo jest tam muzeum, w kt\u00f3rym zobaczymy wiele artefakt\u00f3w znalezionych na Ate\u0144skiej Agorze. Pomys\u0142 odbudowy i finansowanie zawdzi\u0119czamy Amerykanom, w tym wielu prywatnym darczy\u0144com. W\u015br\u00f3d nich si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia, John D. Rockefeller jr, kt\u00f3ry wyasygnowa\u0142 milion dolar\u00f3w. By\u0142o to mo\u017ce zado\u015b\u0107 uczynienie za masakr\u0119 w Ludlow w roku 1914, gdzie najemnicy i stra\u017cnicy wynaj\u0119ci przez Rockefellera krwawo st\u0142umili strajk g\u00f3rnik\u00f3w, w du\u017cej mierze Grek\u00f3w. Zreszt\u0105 sam przyw\u00f3dca strajkuj\u0105cych Ilias Tikas by\u0142 Grekiem pochodz\u0105cym z Krety.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Stoa Atallosa na Agorze<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Bogate kr\u00f3lestwa hellenistyczne troch\u0119 przespa\u0142y rozw\u00f3j nowej pot\u0119gi \u015bwiata \u015br\u00f3dziemnomorskiego czyli Rzymu. Rzym to wykorzysta\u0142 i stopniowo podbi\u0142 pozosta\u0142o\u015bci po imperium Aleksandra. Niejako przy okazji podbi\u0142 te\u017c Grecj\u0119 i Ateny. Pierwszy bli\u017cszy kontakt Aten z Rzymem ma\u0142o nie sko\u0144czy\u0142 si\u0119 ich zag\u0142ad\u0105. Ot\u00f3\u017c w latach 89-85 p.n.e. Dosz\u0142o do wojny hellenistycznego Kr\u00f3la Pontu Mirtydatesa VI z Rzymem. Pont to cz\u0119\u015b\u0107 dzisiejszej Turcji, na wybrze\u017cach Morza Czarnego. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce to by\u0142y ju\u017c takie ostatnie pr\u00f3by zrzucenia panowania Republiki Rzymskiej nas \u015bwiatem greckim. Podobnie jak wiele polis Ateny opowiedzia\u0142y si\u0119 po stronie kr\u00f3la Mirtydatesa VI. W\u0142adca Pontu pocz\u0105tkowo odni\u00f3s\u0142 par\u0119 sukces\u00f3w, jednak w ko\u0144cu Rzymianie przej\u0119li inicjatyw\u0119 i pewnego pi\u0119knego ranka stan\u0119li pod murami Aten. Obl\u0119\u017ceniem dowodzili Korneliusz Sulla i rzadziej wspominany, s\u0142yn\u0105cy do dzi\u015b z niezwykle wystawnych uczt Lukullus. Miasto zdobyto po pi\u0119ciu miesi\u0105cach. Pono\u0107 rze\u017a by\u0142a taka, \u017ce krew p\u0142yn\u0119\u0142a ulicami. Ta wojna by\u0142a niezwykle brutalna nawet jak na realia staro\u017cytne bo Mirtydates zacz\u0105\u0142 od wymordowania wszystkich Rzymian na terenie Azji Mniejszej. Trudno wi\u0119c si\u0119 dziwi\u0107 oblegaj\u0105cym \u017ce nie specjalnie mieli ochot\u0119 na jakie\u015b uprzejmo\u015bci. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce miasto podzieli los Kartaginy i zostanie wymazane z powierzchni Ziemi. Jednak na pro\u015bb\u0119 greckich przyjaci\u00f3\u0142 i senator\u00f3w rzymskich, Sulla masakr\u0119 przerwa\u0142, kr\u00f3tkim rozkazem \u2013 wystarczy. Tymczasem stronnicy Mirtydatesa VI schronili si\u0119 Akropolu, gdzie sobie siedzieli a\u017c im si\u0119 sko\u0144czy\u0142a woda. Potem si\u0119 poddali i zostali straceni.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Cok\u00f3\u0142 Agrypy, dawniej Eumenesa II<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Akropol w czasie tej ca\u0142ej awantury nie ucierpia\u0142, bo Rzymianie ani nie szturmowali wzg\u00f3rza, ani nie bombardowali go pociskami z katapult. Po prostu poczekali sobie. P\u00f3\u017aniejsze relacje Aten z Rzymem wygl\u0105da\u0142y wr\u0119cz wzorowo. Ateny przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu mia\u0142y status nie terytorium podbitego, czyli prowincji, ale autonomicznego sojusznika Rzymu. Podobnie zreszt\u0105 jak Sparta. Rzymianie mieli wielki szacunek dla miasta, kt\u00f3re by\u0142o kolebk\u0105 tak\u017ce ich kultury (obok Etrusk\u00f3w bo cywilizacja i kultura Rzymu te\u017c du\u017co zaczerpn\u0119\u0142a od tego tajemniczego ludu). Miasto by\u0142o odwiedzane przez cesarzy, polityk\u00f3w i prawnik\u00f3w , kt\u00f3rzy pobierali lekcje u greckich nauczycieli retoryki i filozofii. Ze znamienitszych go\u015bci mo\u017cna wymieni\u0107 Cycerona i Cesarza Hadriana, kt\u00f3ry zamieszka\u0142 w Atenach na kilka miesi\u0119cy. Wizyty co znamienitszych i bogatszych go\u015bci owocowa\u0142y pojawieniem si\u0119 kolejnych budowli. Na samym Akropolu zmiany by\u0142y niemal kosmetyczne, bo wzniesiono ma\u0142\u0105, okr\u0105g\u0142\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 Augusta. Przy okazji wizyty Nerona umieszczono na Partenonie okoliczno\u015bciowy napis z br\u0105zu, kt\u00f3ry po \u015bmierci cesarza usuni\u0119to. Przemianowano te\u017c postumenty z zaprz\u0119gami konnymi wzniesione w okresie hellenistycznym. Ten przy Propylejach, przypomn\u0119 ocala\u0142y do dzi\u015b, zosta\u0142 dedykowany Markowi Agryppie mi\u0119dzy innymi za odbudow\u0119 starego odeonu ko\u0142o Agory w czasie gdy Agryppa zarz\u0105dza\u0142 wschodnimi prowincjami Rzymu. Marek Agryppa zapisa\u0142 si\u0119 w historii jako prawa r\u0119ka pierwszego cesarza, czyli Oktawiana Augusta. Jak trzeba by\u0142o zarz\u0105dza\u0107 miastem czy cz\u0119sci\u0105 imperium, to Oktawian ch\u0119tnie powierza\u0142 to Agryppie. Co wa\u017cniejsze Agryppa dowodzi\u0142 te\u017c wojskami cesarza, bo Oktawian nie czu\u0142 si\u0119 za dobrze na polu bitwy. Zreszt\u0105 przed bitw\u0105 pod Filippi, w kt\u00f3rej wraz z Antoniuszem mia\u0142 si\u0119 rozprawi\u0107 z zab\u00f3jcami Cezara, jego przybranego ojca, po prostu uciek\u0142. Oktawian t\u0142umaczy\u0142 si\u0119 chorob\u0105, cho\u0107 pono\u0107 mia\u0142 sen, kt\u00f3ry wieszczy\u0142, \u017ce zginie w nadchodz\u0105cej bitwie. Oktawian mia\u0142 pewna roztropno\u015b\u0107, kt\u00f3ra nakazywa\u0142a mu unikanie sytuacji w kt\u00f3rych nie czu\u0142 si\u0119 kompetentny. To by\u0142o co\u015b nowego, bo przecie\u017c od pocz\u0105tku istnienia Rzymu najlepsz\u0105 drog\u0105 do kariery politycznej by\u0142o wygranie paru bitew i przeprowadzenie zwyci\u0119skiej kampanii. W tej materii Oktawian wola\u0142 polegac na innych, a szczeg\u00f3lnym zaufaniem darzy\u0142 w\u0142a\u015bnie Marka Agrypp\u0119. W czasach dominacji Rzymu du\u017co si\u0119 podzia\u0142o na po\u0142udniowych stokach Akropolu. Powsta\u0142 istniej\u0105cy do dzi\u015b odeon b\u0142\u0119dnie nazwany Odeonem Herodosa Attyka. Herodos go ufundowa\u0142, ale nazwa\u0142 imieniem swojej zmar\u0142ej zony Regilii, wi\u0119c to odeon Regilii nie Herodosa. Pobyt cesarza Hadriana zaowocowa\u0142 ufundowaniem biblioteki, uko\u0144czeniem \u015bwi\u0105tyni Zeusa olimpijskiego (w ko\u0144cu po 600 latach od rozpocz\u0119cia budowy przez Pizystrata) i budow\u0105, uwaga, Panteonu ! Tak Ateny mia\u0142y sw\u00f3j Panteon, czyli \u015bwi\u0105tyni\u0119, kt\u00f3ra podobnie jak jej rzymski pierwowz\u00f3r by\u0142 po\u015bwi\u0119cony wszystkim bogom. \u015awi\u0105tynia przewy\u017csza\u0142a rozmiarami Partenon na Akropolu i znajdowa\u0142a si\u0119 przy obecnej ulicy Adrianou, czyli ulicy Hadriana. Jak powiecie \u017ce w Atenach by\u0142 panteon i kto\u015b b\u0119dzie chcia\u0142 was poprawia\u0107 ze panteon by\u0142, w Rzymie, mo\u017cecie \u015bmia\u0142o powiedzie\u0107, \u017ce w Atenach te\u017c. Na ten czas przypada tak\u017ce wytyczenie Forum Romanum czyli placu targowego, kt\u00f3ry obj\u0105\u0142 swoim obszarem starsz\u0105 Wie\u017c\u0119 Wiatr\u00f3w.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

W czasach rzymskich spad\u0142a na Ateny najwi\u0119ksza po ataku perskim katastrofa. Miasto zosta\u0142o zniszczone przez najazd germa\u0144skiego plemienia Herul\u00f3w. By\u0142 to pierwszy z trzech najazd\u00f3w germa\u0144skich jakie spustoszy\u0142y Grecj\u0119. Tak jak w Polsce najwi\u0119ksze straty materialne przyni\u00f3s\u0142 Potop Szwedzki (wtedy zosta\u0142o zniszczonych wi\u0119kszo\u015b\u0107 zamk\u00f3w w Polsce), tak najwi\u0119cej zniszcze\u0144 przynios\u0142y Grecji nie okupacja turecka, czy wojny perskie, ale w\u0142a\u015bnie najazdy germa\u0144skie. W\u0142a\u015bnie w ich trakcie zosta\u0142y zniszczone wszystkie budynki na Akropolu. Wtedy tak naprawd\u0119 po raz drugi zniszczona zosta\u0142a zabudowa wzg\u00f3rza. Czego nie zniszczyli Herulowie z tym rozprawili si\u0119 kolejni Germanie czyli Wizygoci. Kilkana\u015bcie lat po naje\u017adzie Herul\u00f3w zbudowano Bram\u0119 Beulego (od odkrywcy, francuskiego archeologa, Ernesta Beule), przez kt\u00f3r\u0105 obecnie wychodzi po zwiedzeniu Akropolu.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Brama Beulego<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Ateny podnios\u0142y si\u0119 podobnie jak po zniszczeniu miasta przez Pers\u00f3w. Rzym upad\u0142, przetrwa\u0142o Bizancjum w kt\u00f3rym zapanowa\u0142a nowa religia.<\/p>

Odbudowany Partenon sta\u0142 si\u0119 ko\u015bcio\u0142em Matki Boskiej Ate\u0144skiej, a po zaj\u0119ciu miasta przez krzy\u017cowc\u00f3w w XIII wieku, ko\u015bcio\u0142em Notre Dame. I tutaj ciekawa sprawa, bo budynek przeorientowano. Kiedy\u015b g\u0142\u00f3wne wej\u015bcie znajdowa\u0142o si\u0119 od strony wschodniej, jednak w ko\u015bcio\u0142ach od strony wschodniej mia\u0142 si\u0119 znajdowa\u0107 o\u0142tarz i prezbiterium. Dawne wej\u015bcie zosta\u0142o zamurowane, natomiast wybito nowe od strony zachodniej. Gdy wchodzimy na Akropol, to widzimy Partenon od strony zachodniej . Krzy\u017cowcy zwyczajem zachodniego rycerstwa porz\u0105dnie ufortyfikowali wzg\u00f3rze, przekszta\u0142caj\u0105c je twierdz\u0119. Najwy\u017csz\u0105 budowl\u0105 by\u0142a, nie istniej\u0105ca ju\u017c Wie\u017ca Frank\u00f3w licz\u0105ca prawie 30 metr\u00f3w wysoko\u015bci. \u015aredniowieczna zabudowa wch\u0142on\u0119\u0142a resztki klasycznej. Czasy tureckie zaowocowa\u0142y przekszta\u0142ceniem Partenonu w meczet, a Erechtejonu w harem gubernatora. Ca\u0142a wolna przestrze\u0144 pokryta zosta\u0142a zwart\u0105, drewnian\u0105 zabudow\u0105 . Powsta\u0142o takie tureckie, ciasne miasteczko. Z uwagi na militarny charakter Akropolu chrze\u015bcijanom wst\u0119p na wzg\u00f3rze by\u0142 zabroniony. Wyj\u0105tki czyniono dla podr\u00f3\u017cnik\u00f3w czy dyplomat\u00f3w z zachodniej europy, kt\u00f3rych sta\u0107 by\u0142o na odpowiednie \u0142ap\u00f3wki. W 1684 roku wybuch\u0142a VI wojna turecko-wenecka zwana Wojn\u0105 Morea\u0144sk\u0105. Morea to \u015bredniowieczna nazwa Peloponezu. Czyli by\u0142a to nowo\u017cytna Wojna Peloponeska. Trzeba Pa\u0144stwu wiedzie\u0107, \u017ce panowanie tureckie w Grecji, to tak na dobr\u0105 spraw\u0119 panowanie wenecko-tureckie. Miedzy Turcj\u0105 a Wenecj\u0105 rozegra\u0142o si\u0119 w ci\u0105gu 300 lat 7 wojen. Generalnie Turcy stopniowo podbijali posiad\u0142o\u015bci weneckie jednak nigdy nie zaj\u0119li ca\u0142o\u015bci greckiego terytorium. Zawsze jakie\u015b wysepki czy nadmorskie twierdze pozostawa\u0142y w rekach Wenecji, a po pokonaniu Wenecjan przez Napoleona we francuskich. Po kl\u0119sce Napoleona sta\u0142y si\u0119 z kolei posiad\u0142o\u015bciami Wielkiej Brytanii. Wr\u00f3\u0107my jednak do wydarze\u0144 kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do najwi\u0119kszych zniszcze\u0144 na Akropolu w czasach nowo\u017cytnych. VI Wojna Wenecko-turecka by\u0142a konsekwencj\u0105 utraty przez Wenecjan Krety w poprzednim konflikcie. Okazja do odwetu by\u0142a wymarzona bo w 1683 roku Turcy ponie\u015bli druzgoc\u0105c\u0105 kl\u0119sk\u0119 pod Wiedniem. Narobili si\u0119 tam Polacy, a zyskali Austriacy, kt\u00f3rzy rozpocz\u0119li b\u0142yskawiczn\u0105 kampani\u0119, odbijaj\u0105c z r\u0105k tureckich W\u0119gry i spor\u0105 cze\u015b\u0107 Serbii. Rok po Wiktorii Wiede\u0144skiej, Wenecjanie przeprowadzili udan\u0105 kampani\u0119 w Dalmacji i zachodniej Grecji. W roku nast\u0119pnym wyl\u0105dowali na Peloponezie. Pierwsze zdobyte przez nich twierdze na pewno skojarz\u0105 si\u0119 mi\u0142o\u015bnikom oliwek i oliwy, bo by\u0142y to Koroni i Kalamata. Z Koroni wywodzi si\u0119 najpopularniejszy szczep z jakiego si\u0119 t\u0142oczy oliw\u0119 w Grecji czyli Koroneiki, a z Kalamaty najsmaczniejsze greckie oliwki. Ciemne o \u0142ezkowatym kszta\u0142cie. Wojna rozgrywa\u0142a si\u0119 powoli na korzy\u015b\u0107 Wenecji. Turcja toczy\u0142a przecie\u017c r\u00f3wnocze\u015bnie wojny z Polsk\u0105 na Podolu, z Rosj\u0105 na Morzu Czarnym i Krymie i z Austri\u0105. Po zaj\u0119ciu Peloponezu Wenecjanie przyst\u0105pili do obl\u0119\u017cenia Aten. Obl\u0119\u017cenie trwa\u0142o 6 dni. 26 wrze\u015bnia 1687 roku, po d\u0142ugotrwa\u0142ym ostrzale jeden z weneckich pocisk\u00f3w przebi\u0142 \u015bcian\u0119 Partenonu i doprowadzi\u0142 do eksplozji zgromadzonego tam prochu. Pot\u0119\u017cna eksplozja zniszczy\u0142a budynek i zabi\u0142a kilkaset kobiet i dzieci, kt\u00f3re si\u0119 w nim schroni\u0142y. Oko\u0142o 300 os\u00f3b. Po trzech dniach, garnizon turecki si\u0119 podda\u0142.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Akropol ufortyfikowany przez Krzy\u017cowc\u00f3w w sredniowieczu<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Wenecjanie po zaj\u0119ciu miasta pr\u00f3bowali odr\u0105ba\u0107 jakie\u015b rze\u017aby jako trofea z resztek Partenonu, jednak te rozbi\u0142y si\u0119 w czasie pr\u00f3by demonta\u017cu. Zabrali sobie za to lwa z Pireusu, kt\u00f3ry po dzi\u015b dzie\u0144 stoi przed Weneckim Arsena\u0142em (Lew z Pireusu zosta\u0142 wykonany w IV wieku p.n.e. ).Turcy, kt\u00f3rzy po przesz\u0142o roku odzyskali Ateny nie podj\u0119li pr\u00f3by odbudowy Partenonu. Nowy meczet wznie\u015bli przy jego ruinach. Du\u017co szcz\u0119\u015bcia w tych zawieruchach dziejowych mia\u0142a ma\u0142a \u015bwi\u0105tynia Nike Apteros, czyli Nike bez skrzyde\u0142. Przygotowuj\u0105c si\u0119 od obrony przed Wenecjanami, Turcy \u015bwi\u0105tyni\u0119 po prostu rozebrali, wi\u0119c wi\u0119kszo\u015b\u0107 oryginalnych blok\u00f3w si\u0119 zachowa\u0142a i mo\u017cna by\u0142o j\u0105 do\u015b\u0107 szybko odbudowa\u0107. Kolejny znany epizod to wizyta w Atenach Brytyjskiego Ambasadora przy imperium osma\u0144skim czyli lorda Elgina. Podobno w roku 1801 otrzyma\u0142 on pozwolenie, na badanie i wywiezienie ocala\u0142ych rze\u017ab z Ate\u0144skiego Akropolu. Autentyczno\u015b\u0107 dokumentu niekt\u00f3rzy poddaj\u0105 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107, bo po prostu m\u00f3g\u0142 przekupi\u0107 jakich\u015b tureckich urz\u0119dnik\u00f3w czy gubernator\u00f3w co zawsze w Imperium Osma\u0144skim by\u0142o najprostsz\u0105 drog\u0105 za\u0142atwienia jakiejkolwiek sprawy. To co Elgin wywi\u00f3z\u0142 sprzeda\u0142 do British Museum, kt\u00f3re wystawia je do dzi\u015b, podobnie jak fryz wywieziony ze \u015bwi\u0105tyni Apollina w Basae (Basai). Na pociech\u0119 wspomn\u0119, \u017ce Elgin dwa razy wi\u0119cej wyda\u0142 na \u0142ap\u00f3wki, pracownik\u00f3w i transport ni\u017c otrzyma\u0142 od brytyjskiego muzeum, wi\u0119c ca\u0142a awantura mu si\u0119 zupe\u0142nie nie op\u0142aca\u0142a. Dewastatorskie sk\u0142onno\u015bci rodziny Elgin\u00f3w chyba przesz\u0142y z ojca na syna, gdy\u017c syn ambasadora, kt\u00f3ry zrabowa\u0142 rze\u017aby z Partenonu, w czasie Drugiej Wojny Opiumowej w Chinach nakaza\u0142 spali\u0107 w Pekinie stary pa\u0142ac cesarski.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Szkocja<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Prace archeologiczne rozpocz\u0119to na Akropolu zaraz po odzyskaniu przez Grecj\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. Podczas wykopalisk usuni\u0119to wszystkie pozosta\u0142o\u015bci po przer\u00f3bkach tureckich, franko\u0144skich a nawet bizanty\u0144skich, staraj\u0105c si\u0119 przywr\u00f3ci\u0107 wzg\u00f3rzu wygl\u0105d z czas\u00f3w staro\u017cytnych. Decyzj\u0119 t\u0119 zawdzi\u0119czamy kr\u00f3lowi Grecji Ottonowi I Bawarskiemu i XIX wiecznej modzie na okres klasyczny. Akropol zosta\u0142 wpisany na list\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO w roku 1987. W roku 2019 Grecka Rada Archeologiczna podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o cz\u0119\u015bciowej odbudowie Partenonu. Ma by\u0107 odbudowana cella, czyli pomieszczenie, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 pos\u0105g Ateny Parthenos d\u0142uta Fidiasza. Rekonstrukcja ma si\u0119 odbywa\u0107 z przestrzeganiem zasady anastylozy, czyli z u\u017cyciem oryginalnych fragment\u00f3w i wsp\u00f3\u0142czesnych uzupe\u0142nie\u0144 z u\u017cyciem tego samego materia\u0142u, czyli marmuru pentelickiego. Na zako\u0144czenie dodam, ze Partenon doczeka\u0142 si\u0119 na \u015bwiecie wielu kopii . Najbardziej znana jest Walhalla w Bawarii, ufundowana przez Ludwika I Bawarskiego, prywatnie ojca pierwszego kr\u00f3la Grecji czyli Ottona! Walhalla to pomnik kultury niemieckiej z popiersiami wodz\u00f3w germa\u0144skich, artyst\u00f3w, cesarzy, naukowc\u00f3w w tym Kopernika, kt\u00f3ry by\u0142 z pochodzenia Niemcem. Kolejna ze znanych kopii, to Partenon z Nashville. Budynek wzniesiono z okazji wystawy upami\u0119tniaj\u0105cej 100 lecie przyst\u0105pienia Tennessee do Stan\u00f3w Zjednoczonych. W odr\u00f3\u017cnieniu od Walhalli, kt\u00f3ra przypomina Partenon tylko z zewn\u0105trz, Partenon z Nashville jest jego wiern\u0105 kopi\u0105 i ma nawet w \u015brodku replik\u0119 pos\u0105gu Ateny Parthenos. Kolejn\u0105 replik\u0105 tym razem fragmentu Partenonu, jest pomnik szkockich \u017co\u0142nierzy i marynarzy poleg\u0142ych w Wojnach Napoleo\u0144skich. Architekci, kt\u00f3rzy nie kryli , \u017ce Ate\u0144ski Partenon jest dla nich inspiracj\u0105 postanowili wznie\u015b\u0107 kilkana\u015bcie kolumn po\u0142\u0105czonych belkami architrawu. Czyli nawi\u0105zali nie do ca\u0142ej bry\u0142y, ale do fragmentu Partenonu zniszczonego w trakcie wojen turecko-weneckich. Pomnik znajduje si\u0119 w Edynburgu.<\/p>

Rekonstrukcje Akropolu i Aten w r\u00f3\u017cnych epokach znajdziecie na stronie:\u00a0 \u00a0\u00a0<\/p>

ancientathens3d.com<\/a><\/span><\/span><\/p>

\u00a0<\/p>

Mi\u0142ego zwiedzania!<\/span><\/p>

\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Trudno chyba znale\u017a\u0107 lepiej opisany obiekt historyczny ni\u017c Ate\u0144ski Akropol. Jednak jak zauwa\u017cy\u0142em wci\u0105\u017c wymyka si\u0119 on jako ca\u0142o\u015b\u0107 historyczna. Warto si\u0119 na nim skupi\u0107, bo mamy do czynienia z ci\u0105g\u0142o\u015bci\u0105 osadnictwa trwaj\u0105ca d\u0142ugo nawet jak na realia greckie. Pierwszym zaskoczeniem dla ka\u017cdego b\u0119dzie zapewne geologia Akropolu. Ot\u00f3\u017c ska\u0142a ate\u0144skiego Akropolu jest 30 milion\u00f3w lat…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1283,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"yoast_head":"\nHistoria Ate\u0144skiego Akropolu - Moja Grecja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Historia Ate\u0144skiego Akropolu - Moja Grecja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Trudno chyba znale\u017a\u0107 lepiej opisany obiekt historyczny ni\u017c Ate\u0144ski Akropol. Jednak jak zauwa\u017cy\u0142em wci\u0105\u017c wymyka si\u0119 on jako ca\u0142o\u015b\u0107 historyczna. Warto si\u0119 na nim skupi\u0107, bo mamy do czynienia z ci\u0105g\u0142o\u015bci\u0105 osadnictwa trwaj\u0105ca d\u0142ugo nawet jak na realia greckie. Pierwszym zaskoczeniem dla ka\u017cdego b\u0119dzie zapewne geologia Akropolu. Ot\u00f3\u017c ska\u0142a ate\u0144skiego Akropolu jest 30 milion\u00f3w lat...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Moja Grecja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-07-23T17:50:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-07-27T10:06:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/IMG_20200617_123908-e1627062450976.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"768\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"christian arnidis\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"27 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website\",\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/\",\"name\":\"Moja Grecja\",\"description\":\"Moja Grecja Christian Arnidis przwodnik historyczny po Grecji kontynentalnej\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/IMG_20200617_123908-e1627062450976.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/IMG_20200617_123908-e1627062450976.jpg\",\"width\":1280,\"height\":768},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/#webpage\",\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/\",\"name\":\"Historia Ate\\u0144skiego Akropolu - Moja Grecja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2021-07-23T17:50:10+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-27T10:06:35+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\\u0142\\u00f3wna\",\"item\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Historia Ate\\u0144skiego Akropolu\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9\",\"name\":\"christian arnidis\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"christian arnidis\"},\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/author\/christian-arnidis\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Historia Ate\u0144skiego Akropolu - Moja Grecja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Historia Ate\u0144skiego Akropolu - Moja Grecja","og_description":"Trudno chyba znale\u017a\u0107 lepiej opisany obiekt historyczny ni\u017c Ate\u0144ski Akropol. Jednak jak zauwa\u017cy\u0142em wci\u0105\u017c wymyka si\u0119 on jako ca\u0142o\u015b\u0107 historyczna. Warto si\u0119 na nim skupi\u0107, bo mamy do czynienia z ci\u0105g\u0142o\u015bci\u0105 osadnictwa trwaj\u0105ca d\u0142ugo nawet jak na realia greckie. Pierwszym zaskoczeniem dla ka\u017cdego b\u0119dzie zapewne geologia Akropolu. Ot\u00f3\u017c ska\u0142a ate\u0144skiego Akropolu jest 30 milion\u00f3w lat...","og_url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/","og_site_name":"Moja Grecja","article_published_time":"2021-07-23T17:50:10+00:00","article_modified_time":"2021-07-27T10:06:35+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":768,"url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/IMG_20200617_123908-e1627062450976.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"christian arnidis","Szacowany czas czytania":"27 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website","url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/","name":"Moja Grecja","description":"Moja Grecja Christian Arnidis przwodnik historyczny po Grecji kontynentalnej","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/#primaryimage","inLanguage":"pl-PL","url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/IMG_20200617_123908-e1627062450976.jpg","contentUrl":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/IMG_20200617_123908-e1627062450976.jpg","width":1280,"height":768},{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/#webpage","url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/","name":"Historia Ate\u0144skiego Akropolu - Moja Grecja","isPartOf":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/#primaryimage"},"datePublished":"2021-07-23T17:50:10+00:00","dateModified":"2021-07-27T10:06:35+00:00","author":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9"},"breadcrumb":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2021\/07\/23\/historia-atenskiego-akropolu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Historia Ate\u0144skiego Akropolu"}]},{"@type":"Person","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9","name":"christian arnidis","image":{"@type":"ImageObject","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#personlogo","inLanguage":"pl-PL","url":"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g","caption":"christian arnidis"},"url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/author\/christian-arnidis\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1282"}],"collection":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1282"}],"version-history":[{"count":28,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1282\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1336,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1282\/revisions\/1336"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1283"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1282"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1282"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1282"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}