{"id":1899,"date":"2023-12-01T21:21:04","date_gmt":"2023-12-01T20:21:04","guid":{"rendered":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/?p=1899"},"modified":"2024-02-04T00:50:47","modified_gmt":"2024-02-03T23:50:47","slug":"historia-grecji-i-prehistoria","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/","title":{"rendered":"Historia Grecji I – Prehistoria"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Prehistoria to to, co si\u0119 dzia\u0142o przed staro\u017cytno\u015bci\u0105. To takie troch\u0119 sztuczne, ale jak historyk nie ma osi\u0105gni\u0119\u0107 to w\u0142a\u015bnie takie rzeczy wymy\u015bla. Jakie\u015b dodatkowe podzia\u0142y. Jeszcze dodam \u017ce Uniwersytet Pozna\u0144ski nie mo\u017ce si\u0119 dogada\u0107 z Jagiello\u0144skim czy ten okres przed staro\u017cytno\u015bci\u0105\u00a0to prehistoria czy prahistoria. Dla jasno\u015bci prehistoria obejmuje paleolit , neolit i epok\u0119 br\u0105zu. Paleolit, to jaskinie, neolit wioski, epoka br\u0105zu miasta i pierwsze cywilizacje. Dla wnikliwych, mi\u0119dzy paleolitem, a neolitem wyr\u00f3\u017cniamy mezolit, czyli epok\u0119 po\u015bredni\u0105. Mi\u0119dzy neolitem a epok\u0105 br\u0105zu mo\u017cna na upartego jeszcze sobie wyodr\u0119bni\u0107 chalkolit czyli epok\u0119 miedzi. Dla jeszcze bardziej wnikliwych dodam, \u017ce mezolit w odniesieniu do kultur bliskowschodnich nazywamy epipaleolitem. Nie widz\u0119 celowo\u015bci tego, ale wida\u0107 zn\u00f3w si\u0119 komu\u015b tam na uczelni nudzi\u0142o.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Beztroskie \u017cycie w paleolicie<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Pierwsze \u015blady cz\u0142owieka z gatunku Homo Sapiens w Grecji, to czaszka z jaskini Apidima datowana na 210.000 lat co nie zgadza si\u0119 z powszechnymi teoriami, \u017ce cz\u0142owiek przyby\u0142 do Europy 50.000 lat temu. I ze w og\u00f3le upu\u015bci\u0142 Afryk\u0119 tak wcze\u015bnie. Ok 110.000 lat temu wysp\u0119 Naksos zamieszkiwali i Homo Sapiens i Neandertalczycy. Zn\u00f3w to nie pasuje do popularnych hipotez o wyj\u015bciu Homo Sapiens z Afryki. Ok 50.000 lat temu mamy zasiedlenie, ju\u017c takie masowe na \u00f3wczesne czasy Europy przez nasz gatunek. Ludzie przechodz\u0105 such\u0105 nog\u0105 przez Bosfor bo Morze Czarne pojawi\u0142o si\u0119 dopiero jakie\u015b 6000 lat temu. Ludzie kt\u00f3rzy mieszkali w Grecji 50.000 lat temu i wcze\u015bniej \u017cyli w warunkach survivalowych czyli jaskinie, sza\u0142asy w\u0142asnor\u0119cznie robiona odzie\u017c i narz\u0119dzia z drewna kamienia czy ko\u015bci. Ca\u0142y ten okres jaskiniowo sza\u0142asowy, taki survivalowy nazywamy paleolitem. Uwaga paleolit zacz\u0105\u0142 si\u0119 przed pojawianiem si\u0119 naszego gatunku czyli homo sapiens i obejmuje tak\u017ce starsze gatunki np. homo erectus czy inne gatunki naszych przodk\u00f3w, kt\u00f3re wytwarza\u0142y narz\u0119dzia z kamienia. Jak si\u0119 nic ostatnio nie zmieni\u0142o, to pocz\u0105tek paleolitu wyznacza nam kultura Lomekwi 3 z narz\u0119dziami datowanymi na 3,2 miliony lat.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Osada z epoki neolitu<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Ok 9500 lat mamy migracj\u0119 rolnik\u00f3w anatolijskich na tereny Grecji (w tym na Kret\u0119) i p\u00f3\u017aniej W\u0142och , Sycylii , Francji i Hiszpanii. Rolnicy anatolijscy dali g\u0142\u00f3wny sk\u0142adnik genetyczny Grek\u00f3w, st\u0105d ich orientalny wygl\u0105d. Sami rolnicy anatolijscy mieli wsp\u00f3lnych przodk\u00f3w z ludami Bliskiego Wschodu, stad podobie\u0144stwo Grek\u00f3w czy W\u0142och\u00f3w z po\u0142udnia do Syryjczyk\u00f3w.\u00a0\u00a0<\/p>

Najstarsza istniej\u0105ca osada w Grecji to Sesklo, w\u0142a\u015bnie z czas\u00f3w tego zasiedlenia. Spotka\u0142em si\u0119 z informacjami, \u017ce ju\u017c 10500 lat temu by\u0142y pr\u00f3by osadnictwa anatolijskich rolnik\u00f3w na Peloponezie, ale nie przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 one w nic szerszego ani trwalszego. Rolnicy anatolijscy zasiedlaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c Kret\u0119 oko\u0142o 9500 lat temu. Wniosek jest oparty na badaniach genetycznych. Rolnicy neolityczni przynosz\u0105 neolit, czyli kultury rolniczo hodowlane , osiad\u0142e.\u00a0<\/span>\u0141owiecko zbieracki styl \u017cycia ( jaskiniowo survivalowy) zostaje stopniowo zast\u0105piony osiad\u0142ym, neolitycznym. Czyli mamy przej\u015bcie z paleolitu do neolitu. Neolit to takie niedu\u017ce osady cho\u0107 Sesklo mog\u0142o liczy\u0107 kilka tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w w czasach gdy Sumerowie gonili na golasa po Mezopotamii i mieszkali w sza\u0142asach (ok 7000 lat temu). Tu zwr\u00f3c\u0119 uwag\u0119 na to, \u017ce rolnictwo w Grecji jest starsze od Egipskiego o oko\u0142o 1500 lat. Ok 9000 lat temu w Grecji rozpoczyna si\u0119 wypalanie ceramiki czyli miseczki i figurki. Neolit to taka cywilizacja wioskowa. Rzemios\u0142o si\u0119 rozwija, ludzi przybywa, a tak oko\u0142o 5000 lat temu Grecja wejdzie w epok\u0119 br\u0105zu. Wcze\u015bniej pojawia si\u0119 mied\u017a ale ona rewolucji nie robi. Br\u0105z ju\u017c tak.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Miasto epoki br\u0105zu Bliski Wsch\u00f3d lub Mezopotamia<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

W\u0142a\u015bnie w epoce br\u0105zu pojawi\u0105 si\u0119 pierwsze cywilizacje. Sumerowie, p\u00f3\u017aniej Egipt i Kreta. I teraz uwaga! Jak historycy definiuj\u0105 cywilizacje? Ot\u00f3\u017c ka\u017cdy ka\u017cdy inaczej ale s\u0105 pewne cechy wsp\u00f3lne. Na przyk\u0142ad bardzo du\u017ce rozwarstwienie spo\u0142eczne. Czyli mamy kr\u00f3la czy faraona, p\u00f3\u017aniej kap\u0142an\u00f3w, arystokracj\u0119 wojskow\u0105 i urz\u0119dnik\u00f3w uszeregowanych w pewnym systemie hierarchicznym tak jak dzisiaj ko\u015bci\u00f3\u0142 czy wojsko, a na dole ciemny, niepi\u015bmienny lud czyli rolnicy, rzemie\u015blnicy i pracownicy fizyczni. Pojawiaj\u0105 si\u0119 nam specjalizacje zawodowe, aparat zarz\u0105dzaj\u0105cy mas\u0105 ludzi, s\u0105dy, wi\u0119zienia, pismo, matematyka i miasta. Jedni mieszkaj\u0105 w pa\u0142acach i s\u0105 chowani w piramidach, inni \u017cyj\u0105 w lepiankach. To troch\u0119 mo\u017ce si\u0119 kojarzy\u0107 z europejskim \u015bredniowieczem. Mocny podzia\u0142 kastowy, wyzysk ekonomiczny i zablokowanie dost\u0119pu do wiedzy dla wi\u0119kszo\u015bci. Czy to dobre czy z\u0142e mo\u017cna si\u0119 zastanowi\u0107. Tak du\u017ce zag\u0119szczenie ludzi jak w Mezopotamii, czy wzd\u0142u\u017c Nilu, a tak\u017ce przy \u017b\u00f3\u0142tej Rzece albo Jangcy (Chiny si\u0119 sta\u0142y jedn\u0105 cywilizacj\u0105 dopiero pokolenie po podbojach Aleksandra Wielkiego, wcze\u015bniej tam by\u0142o kilka cywilizacji), by\u0142o wyzwaniem dla naszego gatunku. My\u015bl\u0119 \u017ce cywilizacje epoki br\u0105zu to pocz\u0105tek wielkiego eksperymentu spo\u0142ecznego, kt\u00f3ry trwa do dzi\u015b. By\u0142y monarchie , by\u0142y oligarchie, by\u0142y systemy totalitarne oraz r\u00f3\u017cne formy demokracji. Mamy to te\u017c i dzi\u015b ale zacz\u0119\u0142o si\u0119 w\u0142a\u015bnie w epoce br\u0105zu. Gdyby nie pojawi\u0142y si\u0119 jakie\u015b formy w\u0142adzy, do\u015b\u0107 zamordystycznej, ludzie w takich skupiskach by si\u0119 albo pozabijali, albo wygin\u0119li z g\u0142odu. Bo cywilizacje epoki br\u0105zu powstawa\u0142y przy rzekach. Rzeki raz wylewaj\u0105 powodzi\u0105, a raz ledwie nios\u0105 jakie\u015b wody w czasie suszy. Kto\u015b musia\u0142 organizowa\u0107 roboty publiczne przy budowie tam, kana\u0142\u00f3w czy zbiornik\u00f3w retencyjnych. Rosn\u0105cy dobrobyt kusi\u0142 koczownik\u00f3w, wi\u0119c tez trzeba by\u0142o organizowa\u0107 obron\u0119, jak\u0105\u015b armi\u0119 i twierdze. W\u0142adcy mieli jakie\u015b ambicje, chcieli si\u0119 zapisa\u0107 na kartach historii, to i ch\u0119tnie podbijali s\u0105siad\u00f3w.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Kreta w epoce br\u0105zu<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Grecja epoki br\u0105zu to dwie cywilizacje. Minojska na krecie i Myke\u0144ska w cz\u0119\u015bci kontynentalnej. Minojska starsza, tutaj nikt tego nie wymierzy\u0142 z dok\u0142adno\u015bci\u0105 co do roku, ale mniej wi\u0119cej tak stara jak Egipska. Tylko inaczej wyznaczam pocz\u0105tek cywilizacji w obu przypadkach. W Egipcie od zjednoczenia czyli 5400 lat temu a na Krecie 5200 czyli od rozkr\u0119cenia si\u0119 handlu i rozpocz\u0119cia zdobywania dominacji nad Morzem \u015ar\u00f3dziemnym. I Kreta stworzy\u0142a chyba taki system jak Sumerowie czy Egipcjanie. Czyli taka restrykcyjna monarchia epoki br\u0105zu, gdzie w\u0142adca jest bogiem albo p\u00f3\u0142 bogiem, a reszta mieszka w lepiankach. Inaczej to posz\u0142o z cywilizacj\u0105 myke\u0144sk\u0105. Czyli cywilizacj\u0105 Grecji kontynentalnej czerpi\u0105cej gar\u015bciami z Minojskiej. Po prostu kopiuj\u0105cej j\u0105 we wszystkim. Od fryzur po szkutnictwo i od grobowc\u00f3w kopu\u0142owych po malowid\u0142a na \u015bcianach. Jest jednak taka ciekawa sprawa z ta cywilizacj\u0105 myke\u0144sk\u0105. Niby epoka br\u0105zu, ale \u017cadne imperium tam nie powsta\u0142o. Grecja ju\u017c w epoce br\u0105zu by\u0142a podzielona na kilkadziesi\u0105t pa\u0144stw miast czyli polis. Jedno du\u017ce pa\u0144stwo by\u0142o na Krecie, kt\u00f3ra przypomn\u0119 zaliczamy do kultury minojskiej. Mo\u017cna te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce Minojska i Myke\u0144ska to by\u0142a jedna cywilizacja tyle, \u017ce nie tworz\u0105ca jednego pa\u0144stwa. Przypomn\u0119, \u017ce rolnicy anatolijscy, zasiedlili zar\u00f3wno Kret\u0119 jak i Grecj\u0119 kontynentaln\u0105 jakie\u015b 9500 lat temu. Testy DNA to potwierdzi\u0142y. Tutaj historycy si\u0119 mog\u0105 obra\u017ca\u0107, \u017ce maj\u0105 inn\u0105 teori\u0119, no ale badania genetyczne s\u0105 dla mnie wiarygodniejsze od mit\u00f3w greckich czy przekaz\u00f3w na kt\u00f3rych bazowa\u0142 Herodot. Prosz\u0119 wierzy\u0107 lub nie, ale dzi\u015b w Polsce wiemy du\u017co wi\u0119cej o pocz\u0105tkach naszego pa\u0144stwa ni\u017c wiedzieli Polacy w wieku XV, mimo \u017ce przecie\u017c \u017cyli 500 lat po tych procesach a nie 1100.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Miasto Grecji kontynentalnej w epoce br\u0105zu<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Ale wracaj\u0105c do cywilizacji Myke\u0144skiej, to by\u0142 uk\u0142ad kilkudziesi\u0119ciu polis a to zawieraj\u0105cych sojusze, a to walcz\u0105cych, a to handluj\u0105cych ze sob\u0105. To, \u017ce nie pozostawi\u0142y piramid nie \u015bwiadczy o ich zacofaniu, ale po prostu o skromnym bud\u017cecie niewielkich pa\u0144stewek. Jak jeste\u015bmy przy Grecji epoki br\u0105zu wspomn\u0119 o pewnym brzemiennym w skutki wydarzeniu. Ot\u00f3\u017c oko\u0142o 4000 lat temu na tereny Grecji zamieszka\u0142ej przez potomk\u00f3w rolnik\u00f3w anatolijskich wchodz\u0105 Indoeuropejczycy. Nie wchodz\u0105 jak\u0105\u015b mas\u0105 wielk\u0105, bo testy DNA wskazuj\u0105 na 15% domieszk\u0119 indoeuropejsk\u0105 w ko\u015bciach z grob\u00f3w cywilizacji myke\u0144skiej. Indoeuropejczycy to przodkowie prawie wszystkich lud\u00f3w dzisiejszej Europy, w tym S\u0142owian, German\u00f3w czy Celt\u00f3w. Najwi\u0119cej ich DNA znajdziemy na wschodzie i p\u00f3\u0142nocy Europy, najmniej na po\u0142udniu, np. w Grecji. Skoro taka niedu\u017ca domieszka krwi czy gen\u00f3w indoeuropejskich mo\u017ce dziwi\u0107 jedna rzecz. Grecja kontynentalna zmieni\u0142a j\u0119zyk na indoeuropejski. Studiuj\u0105c inne kierunki migracji indoeuropejskiej spotka\u0142em si\u0119 z tym samym zjawiskiem, Mniejszo\u015b\u0107 indoeuropejska narzuca\u0142a j\u0119zyk wi\u0119kszo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 zasta\u0142a na jakich\u015b terenach. W ka\u017cdym razie Grecy zacz\u0119li m\u00f3wi\u0107 po grecku ok 4000 lat temu. Tu zaznaczam, \u017ce Indoeuropejczycy, ta ich grupa czy plemi\u0119, co przyby\u0142a do Grecji nie wymordowa\u0142a starszych mieszka\u0144c\u00f3w tylko si\u0119 z nimi zmiesza\u0142a. Mo\u017ce po prostu podbili starszych mieszka\u0144c\u00f3w, narzucili im w\u0142adz\u0119? Uwaga, nie dotyczy\u0142o to Krety.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Migracja Indoeuropeczyk\u00f3w czyli Ludu, potem lud\u00f3w kultury Yamna, czy Jamna. Kolebka to na zielonkawo, mil oznacza tysi\u0105clecie, BCE przed nasz\u0105 er\u0105<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Tutaj taka kwestia sporna od kiedy mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o Grecji. Czy od kolonizacji przez rolnik\u00f3w anatolijskich, kt\u00f3rzy przynie\u015bli rolnictwo i hodowl\u0119 czyli neolit, czy od przybycia grupy Indoeuropejczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy przynie\u015bli pierwotn\u0105 form\u0119 j\u0119zyka greckiego. Ja patrze na to interdyscyplinarnie i widz\u0119 zar\u00f3wno ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 osadnictwa od ponad 9000 lat, i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 kulturow\u0105, wi\u0119c tak\u0105 p\u0142ynn\u0105 zmian\u0119 architektury, ceramiki czy wierze\u0144, ale tak\u017ce ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 genetyczn\u0105. Co daje nam taki drugi przypadek obok Chin. Ponad 9000 lat nieprzerwanej historii pewnego ludu i pewnego miejsca. Kolejna sprawa to tajemnica ludu zwanego przez Grek\u00f3w okresu klasycznego Pelazgami. Pelazgowie mieli zamieszkiwa\u0107 Grecj\u0119 przed migracj\u0105 czy najazdem indoeuropejskim. No ale sk\u0105d by si\u0119 ci Pelazgowie mieli wzi\u0105\u0107? Jakie \u015blady pozostawili w DNA wsp\u00f3\u0142czesnych Grek\u00f3w? Wo\u0142am, pytam, a tam tylko echo odpowiada. Na m\u00f3j stan wiedzy nie by\u0142o w Grecji \u017cadnej migracji mi\u0119dzy rolnikami anatolijskimi, a przybyciem Indoeuropejczyk\u00f3w. Wiec wychodzi mi, \u017ce Pelazgowie to w\u0142a\u015bnie anatolijscy rolnicy, przybyli ponad 9000 lat temu. W epoce br\u0105zu, czyli w Myke\u0144skim i Minojskim rozr\u00f3\u017cniano ludno\u015b\u0107 Grecji kontynentalnej po j\u0119zyku. Na Pelazg\u00f3w i Grek\u00f3w czy Achaj\u00f3w. Natomiast w okresie klasycznym wszyscy w Grecji m\u00f3wi\u0105 po grecku (s\u0105 wyj\u0105tki typu wyspy Lemnos, albo Imbros, gdzie pelasgijski przetrwa\u0142 do czas\u00f3w klasycznych).<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Warsztat pracy wsp\u00f3\u0142czesnego historyka<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

Teraz sobie podsumowanie zrobimy. W paleolicie czyli czasach jaskiniowych Grecja jest zasiedlona bardzo wcze\u015bnie, ponad 200.000 lat temu. Teraz czy Europa zasiedlona 50.000 lat temu to potomkowie tych pierwszych Grek\u00f3w czy efekt jakiej\u015b masowej migracji z Afryki, a p\u00f3\u017aniej Bliskiego Wschodu przez Turcj\u0119, nie wiem. Nie dotar\u0142em do takich bada\u0144. Kto\u015b mo\u017ce zawo\u0142a\u0107, panie a genetyka? Genetyka musi mie\u0107 punkt odniesienia. Por\u00f3wnanie do czego\u015b. Jak badano DNA pierwszych Piast\u00f3w, bo chciano sprawdzi\u0107 teori\u0119 czy byli wikingami to dla por\u00f3wnania wzi\u0119to te\u017c wyniki bada\u0144 ze Skandynawii. Po prostu trzeba co\u015b do czego\u015b por\u00f3wna\u0107. Tak samo w te\u015bcie na ojcostwo. Por\u00f3wnuje si\u0119 DNA dziecka i rodzica. W ka\u017cdym razie w paleolicie mamy w Grecji ludzi. Mieszkaj\u0105 w jaskiniach i robi\u0105 narz\u0119dzia z krzemienia. Pono\u0107 najlepsze stanowisko z tego okresu to Theopetra ko\u0142o Meteor\u00f3w ale od lat tam nie mo\u017cna wej\u015b\u0107. Prace trwaj\u0105 tam jakie\u015b jak co najmniej nad p\u00f3\u0142nocnym odcinkiem obwodnicy krakowskiej. Kolejny etap w dziejach Grecji to przybycie anatolijskich rolnik\u00f3w 9500 lat temu, prawdopodobnie to oni byli nazywani p\u00f3\u017aniej Pelazgami. Neolit czyli okres wioskowy. Rolnictwo, hodowla, sta\u0142e osady, domy, ceramika. Anatolijscy rolnicy przynie\u015bli do Grecji neolit, zasiedlili Grecj\u0119 i stali si\u0119 genetyczn\u0105 baz\u0105 dla Grek\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych. Oko\u0142o 5000 lat temu zaczyna si\u0119 epoka br\u0105zu i tworz\u0105 si\u0119 miasta i miasteczka. Mamy wtedy cywilizacj\u0119 Minojsk\u0105 na Krecie i wzoruj\u0105c\u0105 si\u0119 na niej Myke\u0144sk\u0105 na kontynencie. Knossos, Mykeny, Tiryns, to takie najwa\u017cniejsze pami\u0105tki tamtego okresu. Epok\u0119 br\u0105zu w Grecji tez mo\u017cemy skojarzy\u0107 z r\u00f3\u017cnymi mitami, a przede wszystkim histori\u0105 Wojny Troja\u0144skiej. I tak oko\u0142o 1200 roku przed nasza er\u0105 zacz\u0105\u0142 si\u0119 kryzys cywilizacyjny. Pa\u0144stwo Hetyt\u00f3w zajmuj\u0105ce ziemie dzisiejszej Turcji upad\u0142o. Greckie polis zacz\u0119\u0142y tak stopniowo podupada\u0107, podupad\u0142a Mezopotamia i Egipt. Przyczyny tego upadku nie s\u0105 znane. Jest par\u0119 teorii, tak ko\u0142o 10 i s\u0105 to teorie zwyczajowe przy takich upadkach czyli przyczyny klimatyczne, najazdy, zarazy, kataklizmy naturalne, rewolucje, powstania ludowe i tym podobne.<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
A to autor grafik do wpisu czyli AI GPT. Ten obrazek tez stworzy\u0142a gdy powiedzia\u0142em, \u017ceby narysowa\u0142a siebie<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prehistoria to to, co si\u0119 dzia\u0142o przed staro\u017cytno\u015bci\u0105. To takie troch\u0119 sztuczne, ale jak historyk nie ma osi\u0105gni\u0119\u0107 to w\u0142a\u015bnie takie rzeczy wymy\u015bla. Jakie\u015b dodatkowe podzia\u0142y. Jeszcze dodam \u017ce Uniwersytet Pozna\u0144ski nie mo\u017ce si\u0119 dogada\u0107 z Jagiello\u0144skim czy ten okres przed staro\u017cytno\u015bci\u0105\u00a0to prehistoria czy prahistoria. Dla jasno\u015bci prehistoria obejmuje paleolit , neolit i epok\u0119 br\u0105zu….<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1900,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"yoast_head":"\nHistoria Grecji I - Prehistoria - Moja Grecja<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Historia Grecji I - Prehistoria - Moja Grecja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Prehistoria to to, co si\u0119 dzia\u0142o przed staro\u017cytno\u015bci\u0105. To takie troch\u0119 sztuczne, ale jak historyk nie ma osi\u0105gni\u0119\u0107 to w\u0142a\u015bnie takie rzeczy wymy\u015bla. Jakie\u015b dodatkowe podzia\u0142y. Jeszcze dodam \u017ce Uniwersytet Pozna\u0144ski nie mo\u017ce si\u0119 dogada\u0107 z Jagiello\u0144skim czy ten okres przed staro\u017cytno\u015bci\u0105\u00a0to prehistoria czy prahistoria. Dla jasno\u015bci prehistoria obejmuje paleolit , neolit i epok\u0119 br\u0105zu....\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Moja Grecja\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-12-01T20:21:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-02-03T23:50:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/401458591_810416874426746_8723478987673460534_n.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1792\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"christian arnidis\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website\",\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/\",\"name\":\"Moja Grecja\",\"description\":\"Moja Grecja Christian Arnidis przwodnik historyczny po Grecji kontynentalnej\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/401458591_810416874426746_8723478987673460534_n.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/401458591_810416874426746_8723478987673460534_n.jpg\",\"width\":1792,\"height\":1024},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/#webpage\",\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/\",\"name\":\"Historia Grecji I - Prehistoria - Moja Grecja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2023-12-01T20:21:04+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-03T23:50:47+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\\u0142\\u00f3wna\",\"item\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Historia Grecji I – Prehistoria\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9\",\"name\":\"christian arnidis\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"christian arnidis\"},\"url\":\"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/author\/christian-arnidis\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Historia Grecji I - Prehistoria - Moja Grecja","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Historia Grecji I - Prehistoria - Moja Grecja","og_description":"Prehistoria to to, co si\u0119 dzia\u0142o przed staro\u017cytno\u015bci\u0105. To takie troch\u0119 sztuczne, ale jak historyk nie ma osi\u0105gni\u0119\u0107 to w\u0142a\u015bnie takie rzeczy wymy\u015bla. Jakie\u015b dodatkowe podzia\u0142y. Jeszcze dodam \u017ce Uniwersytet Pozna\u0144ski nie mo\u017ce si\u0119 dogada\u0107 z Jagiello\u0144skim czy ten okres przed staro\u017cytno\u015bci\u0105\u00a0to prehistoria czy prahistoria. Dla jasno\u015bci prehistoria obejmuje paleolit , neolit i epok\u0119 br\u0105zu....","og_url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/","og_site_name":"Moja Grecja","article_published_time":"2023-12-01T20:21:04+00:00","article_modified_time":"2024-02-03T23:50:47+00:00","og_image":[{"width":1792,"height":1024,"url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/401458591_810416874426746_8723478987673460534_n.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"christian arnidis","Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website","url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/","name":"Moja Grecja","description":"Moja Grecja Christian Arnidis przwodnik historyczny po Grecji kontynentalnej","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/#primaryimage","inLanguage":"pl-PL","url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/401458591_810416874426746_8723478987673460534_n.jpg","contentUrl":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/401458591_810416874426746_8723478987673460534_n.jpg","width":1792,"height":1024},{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/#webpage","url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/","name":"Historia Grecji I - Prehistoria - Moja Grecja","isPartOf":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/#primaryimage"},"datePublished":"2023-12-01T20:21:04+00:00","dateModified":"2024-02-03T23:50:47+00:00","author":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9"},"breadcrumb":{"@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/2023\/12\/01\/historia-grecji-i-prehistoria\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Historia Grecji I – Prehistoria"}]},{"@type":"Person","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#\/schema\/person\/5d5f4989d054eb9a9c6a69da59512bf9","name":"christian arnidis","image":{"@type":"ImageObject","@id":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/#personlogo","inLanguage":"pl-PL","url":"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"http:\/\/2.gravatar.com\/avatar\/e1cf552ce75fbb94e30a4cbdb2a5d088?s=96&d=mm&r=g","caption":"christian arnidis"},"url":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/author\/christian-arnidis\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1899"}],"collection":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1899"}],"version-history":[{"count":25,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1899\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2129,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1899\/revisions\/2129"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1900"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/mojagrecja.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}